II SPP/Po 157/19

PostanowienieWSA w Poznaniu2019-08-22

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego powinien zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z nich stronę skarżącą działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W związku z tym rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Jednocześnie sąd ustanowił adwokata z urzędu, uznając, że sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
R. L. złożyła skargę w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawnym synem wymagającym całodobowej opieki, a ich dochody są niskie. Posiada nieruchomości, ale nie dysponuje oszczędnościami, a jej stałe wydatki są znaczne. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i ustanawiając adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku R. L. o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla R. L. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 sierpnia 2019 roku Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata ze skargi R. L. pismo Prezydenta Miasta P. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku R. L. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R. L. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. R. L. złożyła wraz ze skargą wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że R. L. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem, który jest osobą niepełnosprawną i wymaga całodobowej opieki. Ich wspólne miesięczne dochody obejmują świadczenie emerytalne wnioskodawczyni w wysokości [...] zł, rentę socjalną syna wnioskodawczyni w wysokości [...] zł oraz alimenty syna wnioskodawczyni w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni jest właścicielką parteru w domu jednorodzinnym o powierzchni [...] m² oraz ogrodu (wartość szacunkowa ok. [...] zł). Nie posiada natomiast żadnych nieruchomości, oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej [....] zł. W ramach stałych wydatków oraz zobowiązań wnioskodawczyni zadeklarowała: opłaty za prąd – [...] zł co dwa miesiące, opłaty za wodę – [...] zł co dwa miesiące, opłaty za gaz – [...] zł co dwa miesiące, opłaty za media – [...] zł miesięcznie, podatek na rok 2019 – [...] zł rocznie, PZU – [...] zł raz na trzy miesiące, opłaty za telefon – [...] zł miesięcznie, składka na stowarzyszenie ludzi z epilepsją – [...] zł miesięcznie, opłata za odpady komunalne – [...] zł miesięcznie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Takim przepisem jest art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd R. L. wnosząc skargę w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków tak jak w sprawach z zakresu pomocy społecznej gdyż z mocy ustawy pozostaje z nich zwolniona. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć (art. 249a P.p.s.a.). R. L. złożyła również wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania. Z informacji zgromadzonych w sprawie, które dotyczą R. L. wynika, że jej sytuacja majątkowa pozwala aby przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie dwuosobowe gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jest utrzymywane z dochodów nie przekraczających łącznie [...] zł. Jednocześnie wnioskodawca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mogły by zostać przeznaczone na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Sytuacja wnioskodawczyni pozwala zatem na przyjęcie, że nie ma ona możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania, a tym samym uzasadniony jest jej wniosek o ustanowienie adwokata. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło