II SPP/Po 24/19

PostanowienieWSA w Poznaniu2019-03-29

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli skarżący jest zwolniony z tych kosztów z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli skarżący jest zwolniony z tych kosztów na mocy przepisu szczególnego (art. 239 § 1 pkt 1a P.p.s.a.). Wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać rozpoznany merytorycznie na podstawie sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej strony, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania.
Stan faktyczny
W. G. złożył do WSA w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie zasiłku stałego. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący argumentował swoją trudną sytuację materialną, brak dochodów i majątku, a także posiadanie licznych zobowiązań. Wcześniej mieszkanie skarżącego zostało zlicytowane, a postępowania egzekucyjne zakończone.
Rozstrzygnięcie
Postanowienie Referendarza sądowego WSA w Poznaniu: 1. umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowienie dla W. G. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 marca 2019 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga W. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku przesłanym na urzędowym formularzu PPF W. G. argumentował, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest inwalidą i nie ma zdolności do świadczenia pracy. Ponadto zaznaczył, że ma bardzo dużo zobowiązań narastających, których nie potrafi uregulować (kredyty, alimenty, czynsze i.t.p.). Jednocześnie oświadczył, że nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości i nie uzyskuje obecnie żadnych dochodów. Pismem z dnia 7 marca 2019 roku w sprawie o sygnaturze akt II SA/Po 466/18 W. G. oświadczył, że nie jest już właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m², które zostało zlicytowane, a postępowania egzekucyjne w jego sprawie zostały zakończone. Koszty miesięcznego utrzymania oszacował w następujący sposób: opłaty czynszowe – [...] zł, koszty wyżywienia – [...] zł, koszty leczenia – [...] zł, raty kredytów sprzed [...] lat – ok. [...] zł. Jednocześnie zaznaczył, że nie ponosi żadnych kosztów, gdyż nie otrzymuje zasiłków aby mógł uregulować wspomniane zobowiązania. Wnioskodawca zaznaczył, że nie posiada pojazdów mechanicznych jakie widnieją pod jego nazwiskiem, które zostały zbyte przed [...] laty, o czym wielokrotnie pisemnie zawiadamiał Wydział Komunikacji w J. Wnioskodawca oświadczył, że nie pozostaje w związku małżeńskim, nie posiada rachunków bankowych, ani nie posiada udziałów w spółkach. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku stałego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 – art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć (art. 249a P.p.s.a.). W. G. złożył wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania. Z informacji zgromadzonych w sprawie, które dotyczą W. G. wynika, że jego sytuacja majątkowa pozwala na ustanowienie dla niego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie nie ma on stałych dochodów, a ponadto choruje, co ogranicza jego możliwości zarobkowe. Jednocześnie wnioskodawca nie ma już żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie (posiadane wcześniej mieszkanie zostało zlicytowane), a także nie dysponuje on żadnymi oszczędnościami. Sytuacja wnioskodawcy pozwala zatem na przyjęcie, że nie ma on możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji uzasadniony jest jego wniosek o ustanowienie adwokata. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło