II SPP/Po 286/19

PostanowienieWSA w Poznaniu2020-01-08

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli strona skarżąca działała w sprawie z zakresu pomocy społecznej, co z mocy ustawy zwalnia ją z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie należało umorzyć, ponieważ strona skarżąca, wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego i okresowego, z mocy ustawy była zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Wniosek o ustanowienie adwokata został rozpoznany merytorycznie i uwzględniony z uwagi na trudną sytuację materialną wnioskodawcy.
Stan faktyczny
A. M., obywatel Białorusi, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego i okresowego. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na brak oszczędności i dochody żony jako jedyne źródło utrzymania czteroosobowej rodziny. Wniosek o zwolnienie od kosztów został umorzony z uwagi na ustawowe zwolnienie strony w sprawach pomocy społecznej, natomiast wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku A. M. o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla A. M. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 stycznia 2020 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i okresowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku A. M. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla A. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z uwagi na braki formalne A. M. uzupełniał złożony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że wnioskodawca jest obywatelem Białorusi od kilku lat mieszkającym w Polsce i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwoma małoletnimi córkami. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Wnioskodawca pozostaje obecnie zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny i nie pobiera z tego tytułu żadnego świadczenia. Żona wnioskodawcy pracuje zawodowo i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości [...] zł. W sprawie dotyczącej prawa pomocy o sygnaturze II SPP/Po 130/19 A. M. oświadczył, że wraz z żoną pobierają świadczenie 500+ na drugie dziecko, a w ramach stałych wydatków oraz zobowiązań wnioskodawca wskazał na: czynsz – [...] zł, opłaty za gaz – [...] zł, opłaty za prąd – [...] zł, opłaty za telewizję i Internet – [...] zł, opłaty za telefon – [...] zł, wyżywienie i środki czystości – [...] zł. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Takim przepisem jest art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd A. M. wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego i zasiłku okresowego, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków tak jak w sprawach z zakresu pomocy społecznej gdyż z mocy ustawy pozostaje z nich zwolniony. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć (art. 249a P.p.s.a.). A. M. złożył również wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że A. M. pozostaje w czteroosobowym gospodarstwie domowym, które obecnie jest utrzymywane z łącznych dochodów w wysokości [...] zł. Uzyskiwane środki w całości są przeznaczane na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania rodziny. Sytuacja wnioskodawcy pozwala zatem na przyjęcie, że nie ma on możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawca nie posiada też oszczędności, które mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów prowadzonego postępowania sądowego. W konsekwencji nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Tym samym uzasadniony jest jego wniosek o ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 2, art. 239 § 1 pkt 1 a, art. 249a P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło