II SPP/Po 288/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, 2. odrzucić skargę, 3. odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. /-/ J. Szuma Pismem datowanym na [...] października 2019 r., złożonym tego samego dnia w Biurze Podawczym Samorządowego Kolegium Odwoławczego, A. M. wniósł skargę na decyzję tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2019 r., [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego (k. 3 akt sądowych). W samej skardze zawarł wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia wyjaśniając, że jest obywatelem [...], jego języki ojczyste to [...]. Zaznaczył, że nigdy nie otrzymał pouczeń o przysługujących mu prawach w języku, który byłby dla niego zrozumiały. A. M. dodał, że nie wiedział i nie wie, co i jak robić w takiej sytuacji [to jest w sytuacji, gdy otrzyma się decyzję administracyjną – uw. Sądu]. Przy skardze A. M. złożył także formularz PPF – wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Organ podkreślił, że w samej decyzji zawarł błędne pouczenie o możliwości zaskarżenia jej poprzez złożenie sprzeciwu w terminie 14 dni, zamiast informacji o 30 dniowym terminie do wniesienia skargi. Dodał przy tym, że A. M. osobiście złożył skargę [...] października 2019 r., podczas gdy termin dla tej czynności upłynął [...] października 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: 1. Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi podlega odrzuceniu. Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, o czym stanowi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Jednakże art. 86 § 1 P.p.s.a. przewiduje możliwość przywrócenia na wniosek uchybionego terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a). W niniejszej sprawie A. M. odebrał decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r., [...] osobiście w dniu [...] września 2019 r. i potwierdził to własnoręcznym podpisem (zob. zwrotne potwierdzenie odbioru przy k. 15 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Decyzja zawierała pouczenie o prawie do jej zaskarżenia. Termin podano co prawda krótszy (14 dni na wniesienie sprzeciwu), jednakże nie można twierdzić, że organ nie informował adresata o możliwości i trybie kwestionowania decyzji. Pomimo, że termin do wniesienia skargi (30 dniowy) upłynął [...] października 2019 r. A. M. złożył skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopiero po kolejnych 12 dniach – [...] października 2019 r. (zob. datownik na skardze – k. 2 akt sądowych). Wniosek o przywrócenie terminu skarżący uzasadnia tym, że nie otrzymał pouczeń o przysługujących mu prawach i obowiązkach w zrozumiałym języku, a jego językami ojczystymi są [...] W ocenie Sądu przyczyna uchybienia terminu w ogóle nie zaistniała. Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od trzech przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od dokonania czynności, której nie dokonano w terminie, po trzecie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Skarżący [...] września 2019 r. otrzymał decyzję, w której zawarto pouczenie o prawie do jej zaskarżenia. Wskazano w nim krótszy termin do wniesienia środka zaskarżenia, niemniej nie miało to znaczenia, gdyż A. M. nie wniósł od decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r., [...] skargi ani w terminie 14, ani w prawidłowym, ustawowym terminie 30 dni. Skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wpłynęła dopiero po kolejnych blisko 2 tygodniach – [...] października 2019 r. W ocenie Sądu z treści skargi oraz z akt administracyjnych nie wynika, aby wystąpiły jakiekolwiek okoliczności uniemożliwiające złożenie skargi w ustawowym terminie. Sąd dokładnie przeanalizował akta administracyjne sprawie i zwrócił uwagę, że A. M. współpracował w czynnościach z pracownikami pomocy społecznej i nic nie wskazuje, aby nie potrafił się posługiwać językiem polskim. Świadczy o tym treść wywiadów środowiskowych z dnia [...] września oraz z [...] listopada 2018 r. (k. 42-43 i 53-54 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), notatki urzędowe spisane przez pracownika socjalnego (39-40 i k. 49 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) oraz oświadczenie pisemne z dnia [...] listopada 2018 r. (spisane ręcznie, k. 48 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) i inne pisma skarżącego (zob. k. 57 i 58 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Skarżący na żadnym etapie postępowania przed organem nie wniósł o przyznanie tłumacza. Z dokumentów w aktach wynika, że u skarżącego nie występuje problem bariery językowej, posiada dostateczną znajomość języka polskiego. Argumenty te przedstawił dopiero na etapie skargi jako mające uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu. Oprócz tego nie wskazał na żadne obiektywne okoliczności uzasadniające zwlekanie z wniesieniem skargi. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi w ogóle nie zaistniała. Skarżący otrzymał decyzję z pouczeniem o prawie jej zaskarżenia, a z okoliczności wynika, że był w stanie na bieżąco zapoznać się z jej treścią. Pomimo to – jak już zaznaczono – nie wniósł skargi ani w terminie 14 dni (wynikającym z nieprawidłowego pouczenia), ani w terminie ustawowym 30 dni. Natomiast – co bardzo istotne – z zupełnie niewyjaśnionych i nieusprawiedliwionych przyczyn dopuścił się zwłoki o kolejne aż 12 dni, by następnie złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Ważne jest to, że gdyby nawet hipotetycznie założyć, że A. M. nie rozumie języka polskiego (jak twierdzi w skardze), to otrzymawszy decyzję administracyjną jego obowiązkiem było przedsięwziąć stosowne kroki, aby wyjaśnić treść aktu, który został do niego adresowany. Tymczasem z jego wyjaśnień zawartych w skardze wyłania się taki oto obraz, że skarżący: - otrzymał decyzję, co potwierdził to własnoręcznym podpisem, - znał jej treść i wiedział, że nie umie jej odczytać, - jednakże nie czynił nic, aby zapoznać się jej znaczeniem. W takim niezmiennie stanie świadomości z zupełnie nieusprawiedliwionych przyczyn oczekiwał bezczynnie nie tylko 30, ale i jeszcze o kolejne 12 dni. Innymi słowy, skarżący dysponując od [...] października 2019 r. zaskarżoną decyzją – której jak twierdzi, nie rozumiał – przez cały okres, w którym możliwe było wniesienie skargi, nie podjął żadnych działań. Następnie, nawet po tym okresie, przez blisko dwa tygodnie, nadal pozostawał bierny. Zdaniem Sądu w powyższych okolicznościach wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało uznać za spóźniony, jako że nijak nie można uzasadnić spełnienia przesłanki wniesienia tego wniosku "w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu" (art. 87 § 1 P.p.s.a.). Stąd omawiany wniosek na podstawie art. 88 P.p.s.a. podlegał odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, o czym orzeczono w punkcie 1. niniejszego postanowienia. Zupełnie na marginesie sprawy Sąd zaznacza, iż wiadomym mu jest z urzędu, że pismem z dnia [...] maja 2019 r. A. M. składał już skargę na inną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z zakresu pomocy społecznej i także wnioskował o przywrócenie terminu do jej wniesienia z powołaniem na brak znajomości języka polskiego. Z faktu, że zdecydował się na złożenie wówczas wniosku o przywrócenie terminu i skargi, należy wywodzić, że wcześniej posiadł on co najmniej wiedzę o tym, w jakim trybie i terminie składa się skargę do sądu administracyjnego od decyzji administracyjnej (zob. postanowienie z dnia [...] sierpnia 2019 r., II SA/Po [...]). 2. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie A. M. odebrał decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r., [...] osobiście w dniu [...] września 2019 r. i potwierdził to własnoręcznym podpisem (zob. zwrotne potwierdzenie odbioru przy k. 15 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Decyzja zawierała pouczenie o prawie do jej zaskarżenia. Termin podano co prawda krótszy (14 dni na wniesienie sprzeciwu), jednakże nie można twierdzić, że organ nie informował adresata o możliwości i trybie kwestionowania decyzji. Pomimo, że termin do wniesienia skargi (30 dniowy) upłynął [...] października 2019 r. A. M. bez żadnych usprawiedliwionych powodów złożył skargę dopiero po kolejnych 12 dniach – [...] października 2019 r. (zob. datownik na skardze – k. 2 akt sądowych). Mając na uwadze powyższe, skarżący w sposób oczywisty uchybił więc terminowi określonemu w art. 53 § 1 P.p.s.a., a z tego powodu skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 2. niniejszego postanowienia. 3. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie Mając na uwadze przedstawione wyżej punkty 1 i 2 niniejszego uzasadnienia, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy (zarejestrowanego pod sygn. II SPP [...]). Zgodnie z art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a., między innymi w sytuacji, gdy upłynął termin do jej wniesienia (tak J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2011, wyd. el., komentarz do art. 247, pkt 5, str. 573). W niniejszej sprawie oczywista bezzasadność skargi wynikała z faktu wniesienia jej jednoznacznie po terminie. Co prawda, został złożony wniosek o przywrócenie terminu, jednak i ten podlegał odrzuceniu jako nie oparty na żadnej usprawiedliwionej przyczynie, ale przede wszystkim spóźniony. W konsekwencji, podstawie art. 247 P.p.s.a., Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy o czym orzeczono w punkcie 3. niniejszego postanowienia. /-/ J. Szuma