II SPP/Po 5/19

PostanowienieWSA w Poznaniu2019-03-08

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej podlega umorzeniu, jeśli strona jest z mocy prawa zwolniona z tych kosztów?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinien być rozpoznany merytorycznie na podstawie sytuacji majątkowej strony.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Skarżący argumentował swoją trudną sytuację materialną, chorobę i niskie dochody z pomocy społecznej. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych ze względu na zwolnienie z mocy prawa, a w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika – pozytywnie, uwzględniając sytuację materialną skarżącego.
Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla M. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 marca 2019 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. /-/ R. Talaga M. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu – radcy prawnego K. B. W odpowiedzi wezwanie Sądu skarżący przedłożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego do reprezentowania go przed sądami administracyjnymi, ale także przed Sądem Najwyższym w Warszawie, Trybunałem Konstytucyjnym w Warszawie, Trybunałem Sprawiedliwości w Strasburgu, Trybunałem Praw Człowieka w Luksemburgu oraz innymi organami krajowymi i międzynarodowymi. W uzasadnieniu wniosku argumentował, że nie stać go na obronę prawną ze względu na brak środków do życia i krytyczny stan materialny. Argumentował, że jest osobą ciężko chorą, inwalidą, jedynym dochodem jest pomoc społeczna w kwocie [...] zł miesięcznie. Nie stać go na wykup wszystkich leków. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Skarżący podał, że posiada udział w mieszkaniu o powierzchni [...] m² w P. Nie ma żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Wyszczególnił koszty utrzymania na, które składa się czynsz – [...] zł, prąd – [...] zł, gaz – ok. [...] zł, telefon – [...] zł, koszty leków w zależności od cen leków niezbędnych do życia i prawidłowego funkcjonowania. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania administracyjnego w zakresie uzyskania pomocy finansowej na naprawę pieca, nie ma z mocy prawa obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). W zakresie rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się jedynie z pomocy społecznej w wysokości, która z trudem zaspokaja podstawowe potrzeby koniecznego utrzymania. Nadto choruje, co wymaga dodatkowych wydatków. Skarżący nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, że nie ma on możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Uzasadnione pozostaje zatem przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W tym miejscu należy uwzględnić, że skarżący sprecyzował, że prosi o przyznanie konkretnego pełnomocnika z urzędu. Należy jednak wyjaśnić, że w ramach prawa pomocy ustanawia się pełnomocnika z urzędu, ale konkretną osobę wyznacza dopiero właściwy organ samorządu zawodowego pełnomocników. Ostateczna decyzja co do osoby radcy prawnego należy zatem do Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych. Jednocześnie należy zaznaczyć, że w ramach prawa pomocy udzielonej w oparciu o ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można ustanowić pełnomocnika do reprezentowania skarżącego jedynie przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło