II SPP/Po 68/19

PostanowienieWSA w Poznaniu2019-05-16

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy prawa zwalnia stronę z obowiązku uiszczania kosztów w takich sprawach?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego podlega umorzeniu, ponieważ strona skarżąca jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. Wniosek o ustanowienie adwokata jest zasadny, gdy sytuacja majątkowa, rodzinna i finansowa strony wskazuje na niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Stan faktyczny
J. J. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W ramach skargi wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca wraz z rodziną utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych i kontraktu wojskowego męża, nie posiada majątku ani oszczędności, a ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego i zobowiązaniami.
Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla J. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 maja 2019 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga J. J. zawarła w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca przesłała wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że J. J. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz mężem oraz dwoma małoletnimi synami, które jest utrzymywane z zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawczyni w wysokości [...] zł oraz kontraktu wojskowego męża w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni wraz z mężem nie posiadają żadnych nieruchomości, ani oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. W ramach zobowiązań i stałych wydatków wnioskodawczyni zadeklarowała kredyt w wysokości [...] zł, zobowiązania alimentacyjne w wysokości [...] zł, czynsz w wysokości [...] zł oraz opłaty w wysokości [...] zł oraz opłaty na media w wysokości [...] zł. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd J. J. wnosząc skargę w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego tak jak w przypadku świadczeń z pomocy społecznej z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca jest zwolniona na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć (art. 249a P.p.s.a.). J. J. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania. Z informacji zgromadzonych w sprawie, które dotyczą J. J. wynika, że jej sytuacja majątkowa pozwala na ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie wspólne miesięczne dochody czteroosobowego gospodarstwa domowego, w którym pozostaje wnioskodawczyni wynoszą [...] zł. Jednocześnie wnioskodawczyni nie ma żadnego majątku, z którego mogłaby czerpać dodatkowe środki na bieżące koszty utrzymania i nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Sytuacja wnioskodawczyni pozwala zatem na przyjęcie, że nie ma ona możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji nie może ona ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania, co oznacza, że uzasadniony jest jej wniosek o ustanowienie adwokata. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło