II SPP/Po 7/19
PostanowienieWSA w Poznaniu2019-03-08
Skład orzekający: Referendarz sądowy Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku stałego powinien zostać umorzony, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z tych kosztów?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku stałego podlega umorzeniu, ponieważ zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy społecznej jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wniosek o ustanowienie adwokata został natomiast uwzględniony, gdyż sytuacja majątkowa, rodzinna i finansowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie pomocy prawnej.Stan faktyczny
Wnioskodawca W.G. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie zasiłku stałego. Wnioskodawca argumentował swoją trudną sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną. Wcześniej mieszkanie wnioskodawcy zostało zlicytowane, a postępowania egzekucyjne zakończone. Wnioskodawca nie posiadał dochodów ani majątku.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla W. G. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 marca 2019 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata ze skargi W.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga
W. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
We wniosku przesłanym na urzędowym formularzu PPF W. G. argumentował, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest "inwalidą i jest nieporadny", a dodatkowo nie ma zdolności do świadczenia pracy, gdyż został odsunięty od jej świadczenia decyzją lekarzy. Ponadto zaznaczył, że ma bardzo dużo zobowiązań narastających, których nie potrafi uregulować z powodu inwalidztwa i braku zdolności do świadczenia pracy zarobkowej. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Zadeklarował również, że nie uzyskuje obecnie żadnych dochodów.
Pismem z dnia 7 lutego 2019 roku w sprawie o sygnaturze akt II SA/Po 466/18 W. G. oświadczył, że nie jest już właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m², które zostało zlicytowane, a postępowania egzekucyjne w jego sprawie zostały zakończone. Koszty miesięcznego utrzymania oszacował w następujący sposób: opłaty czynszowe – [...] zł, koszty wyżywienia – [...] zł, koszty leczenia – [...] zł, raty kredytów sprzed [...] lat – ok. [...] zł. Jednocześnie zaznaczył, że nie ponosi żadnych kosztów, gdyż nie otrzymuje zasiłków aby mógł uregulować wspomniane zobowiązania. Wnioskodawca zaznaczył, że nie posiada pojazdów mechanicznych jakie widnieją pod jego nazwiskiem, które zostały zbyte przed [...]-[...] laty, o czym wielokrotnie pisemnie zawiadamiał Wydział Komunikacji w J. Wnioskodawca oświadczył, że nie pozostaje w związku małżeńskim, nie posiada rachunków bankowych, ani nie posiada udziałów w spółkach.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku stałego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć (art. 249a P.p.s.a.).
W. G. złożył wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania. W rozpoznawanej sprawie należy zwrócić uwagę, że niezbędnym elementem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie zmiany okoliczności sprawy, aby możliwa była zmiana wcześniejszego postanowienia ma podstawie art. 165 P.p.s.a.
W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym zapadły już rozstrzygnięcia w przedmiocie żądań W. G., którymi domagał się przyznania prawa pomocy. W tej kwestii wypowiadał się referendarz sądowy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Wnioskodawca nie przedłożył jednak informacji o treści pozwalającej na przyjęcie, że zasługuje on na pomoc ze strony Skarbu Państwa.
Z informacji zgromadzonych w sprawie, które dotyczą W. G. wynika, że jego sytuacja majątkowa pozwala na ustanowienie dla niego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie nie ma on stałych dochodów, a ponadto choruje, co ogranicza jego możliwości zarobkowe. Jednocześnie wnioskodawca nie ma już żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie (posiadane mieszkanie zostało zlicytowane), a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Sytuacja wnioskodawcy pozwala zatem na przyjęcie, że nie ma on możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji uzasadniony jest jego wniosek o ustanowienie adwokata.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło