II SPP/Po 70/19

PostanowienieWSA w Poznaniu2019-05-16

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku okresowego powinien zostać rozpoznany merytorycznie, czy też postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone, biorąc pod uwagę przepis szczególny zwalniający strony z obowiązku ponoszenia kosztów w sprawach pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku okresowego podlega umorzeniu, ponieważ zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie organu w sprawach pomocy społecznej jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy. Wniosek o ustanowienie adwokata został natomiast rozpoznany merytorycznie i uwzględniony ze względu na trudną sytuację finansową strony.
Stan faktyczny
M. H. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą zasiłku okresowego, wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Po wezwaniu przez Sąd, skarżący przesłał wypełniony formularz wniosku, wskazując na trudną sytuację finansową wynikającą z pobierania świadczeń z MOPS i posiadania niewielkich oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i uwzględniając wniosek o ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku M. H. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. H. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 maja 2019 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, radcy prawnego ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku M. H. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. H. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ R. Talaga M. H. wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata i radcy prawnego. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że M. H. prowadzi samodzielne jednoosobowe gospodarstwo domowe, które utrzymuje ze świadczeń uzyskiwanych z miejskiego ośrodka pomocy społecznej w wysokości [...] zł oraz dysponuje dodatkowo kwotą zaoszczędzonych [...] zł. Wnioskodawca nie posiada innych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych). Nie posiada również żadnych nieruchomości, a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej [...] zł. Wnioskodawca argumentował swój wniosek trudną sytuacją finansową oraz potrzebą uzyskania właściwej reprezentacji oraz właściwym stosowaniem procedur na każdym stadium sprawy. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu lub bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 – art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie. W konsekwencji rozpoznanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu (art. 249a P.p.s.a.). Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że aktualnie M. H. znajduje się w trudnej sytuacji. Wnioskodawca pozostaje bez pracy i nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. W obecnej sytuacji jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy pozostają świadczenia pobierane z miejskiego ośrodka pomocy społecznej w kwocie [...] zł, które są w całości przeznaczane na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że nie ma on możliwości pokrycia wynagrodzenia wolnorynkowego pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należy uznać za zasadny. Wnioskodawca wniósł o ustanowienie z urzędu radcy prawnego i adwokata. W tym względzie należy zaznaczyć, że dla udzielenia pomocy prawnej wystarczy ustanowienie jednego pełnomocnika z urzędu. W rezultacie zasadne było ustanowienie dla wnioskodawcy adwokata i oddalenie jego wniosku w pozostałym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło