II SPP/Po 83/19
PostanowienieWSA w Poznaniu2019-06-14
Skład orzekający: Starszy Referendarz sądowy Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego powinien zostać rozpoznany merytorycznie, czy też postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone z uwagi na zwolnienie z mocy prawa?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego powinno zostać umorzone, ponieważ skarżący jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1a P.p.s.a. Wniosek o ustanowienie adwokata natomiast podlega merytorycznemu rozpoznaniu, a jego uwzględnienie jest uzasadnione, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania, co w niniejszej sprawie zostało potwierdzone przez trudną sytuację majątkową i brak dochodów strony.Stan faktyczny
W. G. złożył do WSA w Poznaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca argumentował swoją trudną sytuację materialną, wynikającą z inwalidztwa, braku zdolności do pracy i dochodów, a także utraty majątku (licytacja mieszkania). Wcześniej skarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie zasiłku celowego.Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla W. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 czerwca 2019 roku Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.
W. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
We wniosku przesłanym na urzędowym formularzu PPF W. G. argumentował, że jest "nieporadnym inwalidą", który prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawca zastrzegł, że nie ma zdolności do pracy, gdyż został odsunięty od jej świadczenia decyzją lekarzy. Ponadto zaznaczył, że ma bardzo dużo zobowiązań narastających, których nie potrafi uregulować z powodu inwalidztwa i braku zdolności do zarobkowania. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Zadeklarował również, że nie uzyskuje obecnie żadnych dochodów.
Pismem z dnia 7 marca 2019 roku w sprawie o sygnaturze akt II SA/Po 466/18 W. G. oświadczył, że nie jest już właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m², które zostało zlicytowane, a postępowania egzekucyjne w jego sprawie zostały zakończone. Jednocześnie zaznaczył, że nie ponosi żadnych kosztów, gdyż nie otrzymuje zasiłków aby mógł uregulować zobowiązania. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie posiada pojazdów mechanicznych jakie widnieją pod jego nazwiskiem, które zostały zbyte przed [...] laty, o czym wielokrotnie pisemnie zawiadamiał Wydział Komunikacji w J. Ponadto oświadczył, że nie pozostaje w związku małżeńskim, nie posiada rachunków bankowych, ani nie posiada udziałów w spółkach.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków.
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć (art. 249a P.p.s.a.).
W. G. złożył wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania.
Z informacji zgromadzonych w sprawie, które dotyczą W. G. wynika, że jego sytuacja majątkowa pozwala na ustanowienie dla niego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie nie ma on stałego dochodu i choruje, co ogranicza jego możliwości zarobkowe. Jednocześnie wnioskodawca nie ma już żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie (posiadane wcześniej mieszkanie zostało zlicytowane), a także nie dysponuje on żadnymi oszczędnościami. Sytuacja wnioskodawcy pozwala zatem na przyjęcie, że nie ma on możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania, a tym samym uzasadniony jest jego wniosek o ustanowienie adwokata.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło