II SPP/Po 85/19

PostanowienieWSA w Poznaniu2019-05-28

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego podlega merytorycznemu rozpoznaniu, czy też jest zbędny z uwagi na zwolnienie ustawowe?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego jest zbędny, ponieważ zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata podlega merytorycznemu rozpoznaniu na podstawie sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej strony.
Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżący oświadczył, że jest samotny, nie posiada majątku ani oszczędności, a jego dochody pochodzą z zasiłków z ośrodka pomocy społecznej. Argumentował swoje żądanie licznymi schorzeniami i utratą majątku.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla A. K. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 maja 2019 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla A. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. Skarżący A. K. przedłożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku A. K. oświadczył, że jest samotny i samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Oświadczył, że korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej w postaci zasiłków w wysokości [...] zł. Wnioskodawca argumentował swoje żądanie nieporadnością spowodowaną między innymi licznymi udarami mózgu, niewydolnością pracy serca, a także innymi uciążliwymi schorzeniami w wyniku których utracił cały majątek. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302, ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd składając wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej uzyskania zasiłku celowego, wnioskodawca nie ma z mocy prawa obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego wnioskodawca zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie – art. 239 § 1 pkt 1 lit a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). A. K. złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na ustanowienie dla niego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. A. K. nie uzyskuje żadnych stałych dochodów (oprócz świadczeń z pomocy społecznej) i nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona sytuacja finansowa wnioskodawcy wskazuje więc, że nie ma on możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji oznacza to, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach jego bieżącego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1a i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło