II SPP/Po 90/19

PostanowienieWSA w Poznaniu2019-05-22

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń rodzinnych powinien zostać umorzony, a wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i zdrowotną wnioskodawczyni?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ sprawa dotyczyła świadczeń rodzinnych, co zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. skutkuje ustawowym zwolnieniem od kosztów. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został natomiast uwzględniony, gdyż wnioskodawczyni, ze względu na niepełnosprawność, niskie dochody i brak majątku, nie była w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
R. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą świadczeń rodzinnych. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną z niskimi dochodami, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe z córką, i nie posiada majątku. Wnioskodawczyni powołała się na upadłość konsumencką.
Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie z wniosku R. K. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla R. K. radcę prawnego, 3. oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 maja 2019 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń rodzinnych postanawia 1. umorzyć postępowanie z wniosku R. K. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie Starszy referendarz sądowy /-/R. Talaga R. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że R. K. jest osobą niepełnosprawną z dysfunkcją słuchu i wzroku oraz innymi schorzeniami współistniejącymi, przez co zmuszona jest posługiwać się aparatami słuchowymi. Wnioskodawczynię cechuje bariera w komunikowaniu się (brak jest możliwości prowadzenia rozmów telefonicznych, a w sprawach sądowych konieczny jest udział tłumacza języka migowego, który przekazuje informacje w postaci słownej. W konsekwencji taka sytuacja utrudnia wnioskodawczyni podjęcie pracy zarobkowej. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką, które jest utrzymywane ze świadczenia rentowego w wysokości [...] zł, zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności w wysokości [...] zł oraz alimentów w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie czynszowe, którego administratorem jest Miejski Zarząd Budynków Mieszkaniowych w K. Wnioskodawczyni Nie posiada natomiast żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych wierzytelności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Jednocześnie wnioskodawczyni powołała się na realizację planu spłaty po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej przez Sąd Rejonowy w K., V Wydział Gospodarczy z dnia 28 października 2016 roku, sygn. akt V GUP 128/16. W ramach zobowiązań i stałych wydatków wnioskodawczyni powołała się na czynsz – [...] zł, opłaty za energię elektryczną – [...] zł, opłaty za butlę z gazem – [...] zł, opłaty za multimedia – [...] zł i [...] zł (łącznie [...] zł), abonament telefoniczny – [...] zł, Internet – [...] zł oraz realizację planu spłaty po ogłoszonej dnia 28 października 2016 roku upadłości konsumenckiej – [...] zł. Z wniosku o prawo pomocy wynika, że wnioskodawczyni zamierza skarżyć decyzję w przedmiocie odmowy uzyskania świadczeń rodzinnych. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm. - dalej P.p.s.a.), obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach m.in. z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszym postępowaniu R. K. oświadczyła, że zamierza skarżyć orzeczenie w przedmiocie odmowy uzyskania świadczeń rodzinnych, które należy traktować tak jak w przypadku świadczeń z pomocy społecznej, a zatem należy przyjąć, że w niniejszej sprawie korzysta ona z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Na podstawie art. 249 a P.p.s.a. należało zatem umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. R. K. złożyła też wniosek o ustanowienie radcy prawnego i adwokata, który należy rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie, należy uwzględnić, iż więcej wnioskodawczyni jest uzależniona od pomocy osób trzecich z uwagi na niepełnosprawność, a łączne dochody dwuosobowego gospodarstwa domowego, w którym pozostaje wynoszą [...] zł. Jednocześnie wnioskodawczyni nie ma obecnie żadnego majątku, z którego mogłaby pokryć koszty przyszłego postępowania sądowego. W rezultacie stwierdzić należy, że zalicza się ona do osób znajdujących się w sytuacji uniemożliwiającej opłacenie honorarium pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W takiej sytuacji należy uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Tym samym uzasadniony jest jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni wniosła jednak o ustanowienie z urzędu radcy prawnego lub adwokata. W tym względzie należy zaznaczyć, że dla udzielenia pomocy prawnej wystarczy ustanowienie jednego pełnomocnika z urzędu. W rezultacie zasadne było ustanowienie dla wnioskodawczyni radcy prawnego i oddalenie jej wniosku w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a, art. 249 a, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. Starszy referendarz sądowy /-/R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło