II SPP/Po 97/19

Dnia 30 maja 2019 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o przyznanie kosztów prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. K. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń postanawia 1. umorzyć postępowanie z wniosku A.K. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla A. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P., 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ R. Talaga Pismem z dnia 10 kwietnia 2019 roku A. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych Jednocześnie skarżąca przedłożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Ze zgromadzonych w sprawie informacji wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz córką i synem. Ich łączne miesięczne dochody obejmują zasiłek chorobowy wnioskodawczyni w wysokości [...] zł oraz zasiłek chorobowy męża wnioskodawczyni w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni wraz z mężem nie posiadają żadnych nieruchomości, ani oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych wierzytelności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. W ramach zobowiązań i stałych wydatków wnioskodawczyni wskazała na czynsz – [...] zł, opłaty za prąd – ok. [...] zł oraz opłaty za gaz – [...] zł. Ponadto powołała się na zadłużenie na karcie kredytowej na kwotę ponad [...] zł. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm. - dalej P.p.s.a.), obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach m.in. z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszym postępowaniu A. K. złożyła skargę w przedmiocie należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej, a zatem korzysta ona z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Na podstawie art. 249 a P.p.s.a. należało więc umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. A. K. złożyła też wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należy rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie czteroosobowe gospodarstwo domowe, w którym pozostaje wnioskodawczyni jest utrzymywane z łącznych świadczeń w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni ani jej mąż nie posiadają oszczędności, ani żadnego majątku, które mogłyby stanowić dodatkowe źródło pokrycia kosztów prowadzonego postępowania sądowego. W rezultacie stwierdzić należy, że zalicza się ona do osób znajdujących się w sytuacji uniemożliwiającej opłacenie honorarium pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W takiej sytuacji należy uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Tym samym uzasadniony jest jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego. Wnioskodawczyni wniosła alternatywnie o ustanowienie z urzędu radcy prawnego, adwokata, dorady podatkowego i rzecznika patentowego. W tym względzie należy zaznaczyć, że dla udzielenia pomocy prawnej wystarczy ustanowienie jednego pełnomocnika z urzędu. W rezultacie zasadne było ustanowienie dla wnioskodawczyni radcy prawnego i oddalenie jej wniosku w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a, art. 249 a, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga