III SA/Po 10/12

Dnia 07 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Marzenna Kosewska (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 listopada 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi AD na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej odmowy nadania nowych cech identyfikacyjnych oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 1, 7 ust 1 i 18 ust 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania A. D. uchyliło decyzję Starosty O. z dnia 14 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie nadania nowych cech identyfikacyjnych pojazdowi marki Volkswagen Golf i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne. Wnioskiem z dnia [...] r. A. D. wystąpił do Starosty O. o nadanie i nabicie nowych cech identyfikacyjnych samochodu osobowego marki Volkswagen Golf [...]. Organ pierwszej instancji odmówił nadania nowych cech identyfikacyjnych, albowiem w jego ocenie nie zachodziła żadna przesłanka wskazana w art. 66a ust 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Kolegium wskazało, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Komendy Powiatowej Policji w N. T., Sekcja Kryminalna o umorzeniu śledztwa w sprawie posłużenia się podrobionymi dokumentami zakupu samochodu osobowego marki Volkswagen Golf o nr nadwozia [...] zatwierdzone przez Prokuratora Rejonowego w N. T. Wynika z niego, że w Europejskim Rejestrze Pojazdów samochód o wymienionej wyżej marce i numerze nadwozia nie figuruje jako utracony. Jednocześnie w samochodzie zakupionym przez A. D. stwierdzono, że numery identyfikacyjne nie są jego oryginalnymi numerami. Pod powłoką lakieru odczytano oryginalne numery: [...]. Zdaniem Kolegium podstawą materialnoprawną do wydania decyzji w zakresie wniosku z dnia [...] r. jest art. 66a ust 2 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Warunkiem wynikającym z tego przepisu jest przedłożenie prawomocnego orzeczenia sądu ustalającego prawo własności pojazdu. Kolegium wyjaśniło, że skoro numery identyfikacyjne samochodu są sfałszowane, to należy uznać, że rejestracja samochodu we Francji na rzecz G. sp. z o.o., od której A. D. zakupił samochód została dokonana na podstawie sfałszowanych numerów. Zdaniem Kolegium A. D. nie stał się właścicielem samochodu, gdyż nabył go od podmiotu nie będącego właścicielem samochodu. Kolegium wyjaśniło, że organ rejestrujący pojazd nie jest właściwy do ustalenia prawa własności pojazdu nabytego od osoby nieuprawnionej. Ustalenie to należy wyłącznie do sądu powszechnego. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji powinien wezwać wnioskodawcę w trybie art. 64 §2 k.p.a. do przedstawienia wyroku sądu ustalającego prawo własności samochodu i zawiesić postępowanie do czasu przedłożenia prawomocnego wyroku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. D. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji Starosty O. Zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię – art. 66a ust 2 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, przez błędne przyjęcie, że skarżący zobowiązany jest wylegitymować się prawomocnym orzeczeniem sądu, które stwierdzałoby, że skarżący jest właścicielem przedmiotowego samochodu osobowego. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wywodzi, że bezpodstawne jest twierdzenie SKO o konieczności ustalenia w drodze orzeczenia sądu prawa własności do samochodu. Zdaniem skarżącego jest on właścicielem pojazdu. Świadczy o tym fakt, że Prokuratura postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...] w przedmiocie dowodów rzeczowym zwróciła skarżącemu samochód. Fakt zakupu pojazdu zgodnie z zapisami faktury nr [...] z [...] r. nie został zakwestionowany ani przez Policję, ani przez Prokuraturę. Odniósł się także do decyzji Starosty O. z dnia [...], w której odmówiono rejestracji samochodu z uwagi na sfałszowane cechy identyfikacyjne nadwozia, a nie z powodu, że A. D. nie jest właścicielem samochodu. Samo rozpoznanie sprawy przez organ pierwszej instancji w zakresie wniosku o rejestrację pojazdu świadczy zdaniem skarżącego, że organ uznał go właścicielem samochodu. W skardze strona skarżąca odwołała się także do orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego braku legitymacji biernej po stronie Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego w sprawach o ustalenie własności pojazdu, w odniesieniu do kompetencji organów administracji publicznej w zakresie rejestracji pojazdów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 31 października 2012 r. strona skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem oceny Sądu jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wydanej w wyniku postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego o nadanie nowych cech identyfikacyjnych pojazdu – samochodu osobowego marki Volkswagen Golf o nr nadwozia [...], które to numery okazały się sfałszowane, albowiem pod powłoką lakieru odczytano oryginalne nr: [...]. Kolegium uchylając decyzję organu pierwszej instancji, stwierdziło, że obowiązkiem Starosty O. było wezwanie skarżącego do przedstawienia wyroku sądu ustalającego prawo własności pojazdu i zawieszenie postępowania do czasu przedstawienia prawomocnego wyroku. Uznało bowiem, że w sytuacji gdy numery identyfikacyjne samochodu w dokumentach są sfałszowane, to oznacza, że skarżący nabył pojazd od podmiotu, który nie był jego właścicielem, gdyż rejestracja samochodu na terenie Francji została dokonana na podstawie sfałszowanych numerów identyfikacyjnych. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie z przepisami prawa materialnego oraz nie narusza przepisów postępowania administracyjnego stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawą rozpatrzenia wniosku strony skarżącej jest przepis art. 66a ust 2 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 – Prawo o ruchu drogowym (tj. z 2005 r. Dz. U. Nr 108 poz. 908 ze zm.) zgodnie z treścią, którego starosta właściwy w sprawie rejestracji pojazdu wydaje decyzję o nadaniu cech identyfikacyjnych w przypadku pojazdu, w którym cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu, a prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu. Uprawnienie starosty wydania decyzji o nadaniu cech identyfikacyjnych pojazdu w przypadku opisanym pkt 5 ust 2 art. 66 a cytowanej wyżej ustawy stanowił odstępstwo od zasady określonej art. 66a, że to producent nadaje i umieszcza cechy identyfikacyjne, o których mowa w art. 66a ust 3a. Możliwość wydania przez starostę decyzji nadającej cechy identyfikacyjne pojazdu na podstawie art. 66 a ust 2 pkt 2 prawo o ruchu drogowym uzależnione jest od spełnienia następujących przesłanek: 1) cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu 2) prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy bezsporne było to, że cechy identyfikacyjne samochodu marki Volkswagen Golf – numery nadwozia zostały sfałszowane, co nastąpiło poprzez nieusunięcie oryginalnego numeru i pokrycie pola numerowego warstwą lakieru oraz to, że dokumenty będące w posiadaniu skarżącego dotyczące zakupu samochodu i rejestracji jego na terenie Francji nie były przerobione. Prawidłowo zatem Kolegium przyjęło, że nie można ustalić kto był pierwotnym właścicielem pojazdu, albowiem podmiot, od którego skarżący nabył samochód nie był jego właścicielem, albowiem rejestracji pojazdu we Francji dokonano na podstawie sfałszowanych numerów identyfikacyjnych. Skoro przedsiębiorstwo G. sp. z o.o. we Francji nie dysponowała prawem własności samochodu to zgodnie z zasadą nemo plus iuris nie mogła zbyć skutecznie tego prawu na rzecz skarżącego. Koniecznym zatem dla rozpatrzenia wniosku strony było umożliwienie jej przedstawienia prawomocnego orzeczenia sądu ustalającego prawo własności samochodu na rzecz skarżącego. W postępowaniu o nadanie cech identyfikacyjnych pojazdu organ administracji publicznej nie może zajmować się oceną istnienia dobrej wiary jednej ze stron umowy sprzedaży samochodu oraz rozstrzygać kwestii nabycia prawa własności przedmiotowego samochodu od osoby nieuprawnionej, gdyż należy to do właściwości sądu powszechnego. Organ administracji dokonuje nadania cech identyfikacyjnych pojazdu w przypadku sfałszowania cechy na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, którym ustalono prawo własności pojazdu. Błędnie wywodzi w skardze strona, że jej prawo własności przedmiotowego samochodu zostało przesądzone postanowieniem Prokuratury Rejonowej w N. T. z dnia [...] sygn. akt [...] oraz w decyzji Starosty O. z dnia [...] r. [...] o odmowie rejestracji przedmiotowego samochodu. Postanowienie w przedmiocie dowodów rzeczowych zostało wydane po umorzeniu śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w N. T. w sprawie podrobienia i posłużenia się podrobionymi dokumentami zakupu samochodu oraz w sprawie podrobienia znaków identyfikacyjnych. Zwracając dowód rzeczowy – samochód osobowy A. D. prokurator oceniał możliwość zwrotu dowodu rzeczowego skarżącemu jako uprawnionemu w rozumieniu art. 230 § 2 kodeksu postępowania karnego w odniesieniu do ustaleń umorzonego śledztwa. Nie przesądzał prawa własności przedmiotowego samochodu, albowiem jak wcześniej wskazano do tego uprawniony jest sąd powszechny. Podobnie w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie rejestracji pojazdu organy administracji dokonują rejestracji pojazdów na podstawie dokumentów potwierdzających stany w zakresie stosunków własnościowych. Nie są uprawnione do przesądzenia własności pojazdów, których dotyczy wniosek o rejestrację. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.