III SA/Po 1000/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-01-20
Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Mirella Ławniczak, Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty nieistnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej oraz braku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym są zasadne wobec dowodów rejestracji odbiornika i doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zobowiązany nie wykazał skutecznego wyrejestrowania odbiornika RTV, a organ egzekucyjny prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na stanowisku wierzyciela, który potwierdził rejestrację odbiornika i doręczenie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zarzut braku doręczenia upomnienia został oddalony, gdyż organ przedstawił dowód doręczenia upomnienia, a postępowanie egzekucyjne było prowadzone zgodnie z przepisami.Stan faktyczny
W. S. kwestionował obowiązek uiszczania opłat abonamentowych za okres od 2011 do 2016 roku, podnosząc zarzuty nieistnienia obowiązku, przedawnienia oraz braku doręczenia upomnienia. Organ egzekucyjny i wierzyciel uznali zarzuty nieistnienia obowiązku i braku doręczenia za nieuzasadnione, a przedawnienie części zobowiązania za zasadne. Skarżący twierdził, że wyrejestrował odbiornik RTV w 2004 roku, jednak nie przedłożył dowodów na to.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Marek Sachajko (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione oddala skargę.
UZASADNIENIE.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędnika Skarbowego [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], dotyczące zarzutów W. S., w którym Naczelnik:
1. uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z [...] kwietnia 2016 r.,
2. uznał za nieuzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 z późn. zm., zwanej dalej u.p.e.a.),
3. uznał za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku wskazanego w pozycjach od E1 do E36 ww. tytułu wykonawczego, obejmujących zaległe opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2011 r. do grudnia 2013 r.,
4. uznał za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku wskazanego w pozycjach od E37 do E61 ww. tytułu wykonawczego, obejmujących zaległe opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2014 r. do stycznia 2016 r.,
5. umorzył postępowanie egzekucyjne w zakresie wskazanym pkt 3.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Przedmiotowy tytuł wykonawczy dotyczy zaległości z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2011 r. do stycznia 2016 r. Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania należności zawiadomieniem z [...] marca 2019 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności - Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. Pismem z [...] kwietnia 2019 r. W. S. złożył zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wskazując na nieistnienie obowiązku uiszczania opłat, przedawnienie w części obowiązku uiszczania opłat oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Jednocześnie wniósł o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego i nieprzekazywanie zajętych kwot wierzycielowi, do czasu zakończenia sprawy.
Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. wierzyciel - [...] S.A. uznał wniesione przez skarżącego zarzuty za: nieuzasadnione w zakresie nieistnienia obowiązku, nieuzasadnione w zakresie braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., uzasadnione w zakresie przedawnienia zobowiązania w części tytułu wykonawczego za okres od stycznia 2011 r. do grudnia 2013 r., nieuzasadnione w zakresie przedawnienia zobowiązania w części tytułu wykonawczego za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2016 r.
Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie. [...] S.A. postanowieniem z [...] października 2019 r. utrzymała zaskarżone postanowienie w mocy. W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wydał ww. postanowienie z [...] listopada 2019 r. Z kolei Dyrektor Izby Skarbowej, rozpoznając zażalenie skarżącego na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] listopada 2019 r., opisanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Podstawą wniesionych zarzutów, jest zarzut nieistnienia i wygaśnięcia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a. Ponadto wskazał, że wierzyciel napisał w postanowieniu z [...] czerwca 2019 r., że skarżący dokonał rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, w wyniku czego otrzymał książeczkę, stanowiącą dowód dopełnienia formalności i służącą do dokonywania opłat. Ponadto stosownym zawiadomieniem został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru abonenta, przy czym przesłanie zawiadomienia miało wyłącznie charakter informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, a organ nie był zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Ponadto wskazał Wierzyciel, że w sytuacji rzekomego nie otrzymania przedmiotowego zawiadomienia użytkownik winien zgłosić ten fakt w placówce operatora wyznaczonego. Nieotrzymanie bowiem zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego nie upoważniało użytkownika do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych, w sytuacji, gdy abonent nie dokonał wyrejestrowania odbiorników RTV. Wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do prawidłowego wyrejestrowania odbiorników RTV może doprowadzić do ustania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Brak skutecznego wyrejestrowania odbiorników skutkuje obowiązkiem uiszczania opłat abonamentowych. Obowiązek wnoszenia opłat wiąże się wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika, a wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym. Tak więc w interesie zobowiązanego jest przechowywanie dowodu potwierdzającego fakt wyrejestrowania obowiązku w terminie dłuższym niż 5 lat. [...] S.A. nie kierowała do zobowiązanego żadnych wezwań do zapłaty, gdyż nie ma obowiązku informowania abonentów o zaległościach powstałych na skutek zaprzestania wnoszenia opłat abonamentowych.
Po rozpatrzeniu skargi strony WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt III SA/Po 138/20 uchylił postanowienia organów egzekucyjnych obu instancji oraz wydane w sprawie postanowienia Poczty Polskiej.
WSA stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie zaś art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z treści ww. przepisów wynika zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (w niniejszej sprawie - postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjno-prawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w treści art. 135 p.p.s.a., który nakazuje sądowi zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Granice tej sprawy administracyjnej wyznaczają bowiem zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 z późn. zm.), która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
WSA wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a. był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i tym stanowiskiem był związany. Zajęte przez wierzyciela stanowisko, jako wiążące, stało się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny I instancji postanowienia co do niezasadności i zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, a następnie także podstawą wydania postanowienia organu egzekucyjnego II instancji, którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji.
WSA wskazał, że o ile stanowisko wierzyciela wiązało organy egzekucyjne obu instancji co do treści ich rozstrzygnięcia, to sąd, rozpoznając skargę na postanowienia tych organów, w ramach swojej kognicji, dokonuje samodzielnej oceny zgłoszonych przez stronę skarżącą zarzutów, a więc kontroluje także, czy wierzyciel w swoim stanowisku, zgodnie z prawem uznał, że faktycznie istniało wymagalne zobowiązanie z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej za wskazany okres, oraz, że dokonano doręczenia upomnienia zobowiązanemu, a tym samym, czy dopuszczalne było prowadzenie egzekucji administracyjnej. W dalszej kolejności sąd dokonuje merytorycznej oceny rozstrzygnięć organów egzekucyjnych, co do ich zgodności z prawem.
WSA wskazał, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zatem zaskarżone rozstrzygnięcie, Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy ustalone przez organ okoliczności znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy.
WSA stweirdził, że to na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem.
WSA stwierdził, że w kontrolowanej sprawie organy wskazują, że rejestracja odbiorników: radiofonicznego i telewizyjnego, zarejestrowanych na dane adresowe: [...], [...], została zgłoszona na imię i nazwisko skarżącego. Potwierdzeniem dokonanej rejestracji była książeczka opłat RTV. W 2008 r. skarżącemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta, o czym został poinformowany listem zwykłym, przesłanym [...] lipca 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. W ocenie organu, nie doszło zatem do skutecznego wyrejestrowania odbiorników przez skarżącego, nie przedstawił on bowiem jakiegokolwiek dokumentu w tym zakresie. Organ stwierdził ponadto, że [...] S.A. nie ma w swojej dokumentacji potwierdzenia dopełnienia formalności w zakresie wyrejestrowania, a zatem skarżący nadal posiada status abonenta.
W ocenie Sądu jednakże, w sytuacji, gdy zobowiązany kwestionuje obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej, z uwagi na wyrejestrowanie odbiornika, tak jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, poczynienie przez organ ustaleń, jak wyżej wskazano, jest niewystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Sądu, [...] nie dokonała wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności dotyczącej istnienia obowiązku podlegającego przedmiotowej egzekucji. Stanowisko wierzyciela nie zawiera niezbędnych informacji umożliwiających dokonanie oceny przez Sąd, czy jest ono prawidłowe w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku. Wierzyciel ograniczył własną argumentację do konstatacji, że skarżący nie udokumentował faktu wyrejestrowania odbiornika. Tymczasem wierzyciel nie wykazał zarejestrowania odbiornika na imię i nazwisko skarżącego. Sąd wskazał, że [...], zgodnie z zasadami dowodowymi (realizującymi także uprawnienia dowodowe strony tego postępowania), zobowiązana będzie - w ponownym postępowaniu – do wykazania faktu wskazującego, że na imię i nazwisko skarżącego został zarejestrowany odbiornik. Sąd stwierdził, że dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie było niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Nie ulega jednak wątpliwości, że w aktach dotyczących przedmiotowego numeru identyfikacyjnego winny być informacje o przesłaniu tego numeru, np. w formie zwykłej przesyłki listownej. [...] poza twierdzeniem o nadaniu numeru identyfikacyjnego oraz duplikatem wystawionym na podstawie danych przechowywanych w systemie nie przedłożyła jakiejkolwiek dokumentacji w tej sprawie.
Odnosząc się do argumentów organów Sąd stwierdził, że z żadnych przepisów prawa nie wynika, że strona jest zobowiązana posiadać i bezterminowo przechowywać dokument (dowód) wyrejestrowania odbiornika. Zdaniem Sądu, skoro termin przedawnienia opłat abonamentowych jest pięcioletni (zastosowanie znajdują tu przepisy Ordynacji podatkowej - art. 70 § 1), to nie sposób wymagać od strony, aby taki dokument przechowywała w nieskończoność. Także nie do zaaprobowania jest sytuacja, że wierzyciel odnosi się do zgłoszonych zarzutów opierając rozstrzygnięcie na przepisach prawa bez wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, jak też braku wskazania, w jaki sposób te ustalenia uczyniono.
W świetle powyższego – w ocenie Sądu – nie budzi wątpliwości, że wierzyciel zobowiązany był do ustalenia i wyjaśnienia kwestii zarejestrowania odbiornika, gdyż to ona przesądza o istnieniu lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. Z tego też powodu wierzyciel rozpoznając ponownie sprawę przede wszystkim zgromadzi pełen materiał dowodowy i wskaże w jaki sposób dokonał ustalenia stanu faktycznego z którego wnioskuje, że skarżący jest zobowiązany do uiszczenia opłat abonamentowych. Dopiero na podstawie kompleksowego ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy wierzyciel będzie mógł dokonać analizy podstaw prawnych i ich zastosowania w niniejszej sprawie.
Z uwagi zaś na to, że organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie podniesionych zarzutów, a mogło ono zostać skontrolowane przez Sąd dopiero na etapie skargi na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych, to stanowisko wyrażone przez wierzyciela należało uchylić w obu instancjach - na podstawie art. 135 P.p.s.a. W przeciwnym razie organ egzekucyjny, pomimo wskazanych wątpliwości i nieprawidłowości, nie mógłby ich wyjaśnić w toku swojego postępowania, a tym samym nie byłby uprawniony do podważenia stanowiska wierzyciela. Z tego też względu konieczne było wyeliminowanie tych postanowień z obrotu prawnego gdyż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędnika Skarbowego [...] z dnia [...] lutego 2019 r., dotyczące zarzutów W. S., w którym Naczelnik:
1. uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...],
2. uznał za nieuzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 z późn. zm., zwanej dalej u.p.e.a.),
3. uznał za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku wskazanego w pozycjach od E1 do E36 ww. tytułu wykonawczego, obejmujących zaległe opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2011 r. do grudnia 2013 r.,
4. uznał za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku wskazanego w pozycjach od E37 do E61 ww. tytułu wykonawczego, obejmujących zaległe opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2014 r. do stycznia 2016 r.,
5. umorzył postępowanie egzekucyjne w zakresie wskazanym pkt 3.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał m. in., że zobowiązany dokonał skutecznej rejestracji odbiornika RTV i otrzymał w związku z tym książeczkę do dokonywania opłat. Dowodem na wnoszenie opłat abonamentowych i posiadanie odbiorników są "odcinki U", które potwierdzają wydanie w dniu [...] października 1999 r. i [...] grudnia 2001 r. nowych książeczek opłat. Zobowiązany otrzymał indywidualny numer identyfikacyjny a zawiadomienie o nadaniu tego numeru z dnia [...] lipca 2008 r. zostało skierowane wobec zobowiązanego na adres podany w momencie rejestracji odbiorników. Przesyłka ta nie została zwrócona wierzycielowi wobec czego musiała ona zostać doręczona adresatowi. Wierzyciel i sam zobowiązany nie mają dowodów na dokonanie wyrejestrowania odbiorników w 2004 r.
W kwestii braku doręczenia upomnienia zobowiązanemu organ wskazał, że w dacie zaprzestania opłacania opłat abonamentowych postępowanie egzekucyjne mogło być wszczęte również bez uprzedniego doręczenia upomnienia.
W skardze do WSA w Poznaniu zobowiązany podniósł zarzut dotyczący wyrejestrowania odbiornika i braku zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje :
Skarga okazała się niezasadna, albowiem organy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie naruszyły przepisów prawa procesowego i materialnego. Wykonano przy tym wytyczne wskazane w wyroku z dnia [...] czerwca 2020 r. sygn. akt III SA/Po 138/20, przez co dochowano wymogów z art. 153 p.p.s.a.
W powyższym wyroku stwierdzono m. in., że w kontrolowanej sprawie organy wskazały, iż rejestracja odbiorników: radiofonicznego i telewizyjnego, zarejestrowanych na dane adresowe: [...] [...], została zgłoszona na imię i nazwisko skarżącego. Potwierdzeniem dokonanej rejestracji była książeczka opłat RTV. W 2008 r. skarżącemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta, o czym został poinformowany listem zwykłym, przesłanym [...] lipca 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. W ocenie organu, nie doszło zatem do skutecznego wyrejestrowania odbiorników przez skarżącego, nie przedstawił on bowiem jakiegokolwiek dokumentu w tym zakresie. Organ stwierdził ponadto, że [...] S.A. nie ma w swojej dokumentacji potwierdzenia dopełnienia formalności w zakresie wyrejestrowania, a zatem skarżący nadal posiada status abonenta.
Biorąc pod uwagę zarówno przedmiot kontrolowanej judykacyjnie sprawy, jak i wytyczne zwarte w ww. wyroku WSA należy wskazać, że - w zakresie zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku skarżącego z tytułu opłaty abonamentowej jak również braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia – konieczne jest odwołanie się do przepisów zarówno ustawy o opłatach abonamentowych jak również do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Podstawowym aktem normatywnym znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie jest ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm., dalej określana także jako ustawa abonamentowa). Na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest [...], co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe. Szczegóły procesu rejestracji odbiornika normował w okresie do 1 stycznia 2014 r. § 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187, poz. 1342), zgodnie, z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany - na wniosek użytkownika złożony w placówce [...] - w terminie 14 dni od jego nabycia. Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 ww. rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce [...] "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie natomiast do § 5 ww. rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia [...] grudnia 2007 r. (ust. 1). [...] w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z 2007 r. z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Nowe rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676), które weszło w życie 1 stycznia 2014 r. potwierdzało, że indywidualne numery identyfikacyjne użytkownika wydane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów zachowują ważność (§ 18 ust. 1 ww. rozporządzenia). Z akt sprawy administracyjnej nie wynika, że zobowiązany dopełnił formalności wyrejestrowania odbiorników RTV. Także z akt tych nie wynika, że wierzyciel jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez zobowiązanego formalności wyrejestrowania odbiorników RTV w 2004 r.
Podkreślić należy, że po wypełnieniu przez zobowiązanego ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników RTV wydana została książeczka opłat nr [...] (k. 65 akt administracyjnych), stanowiąca dowód ich zarejestrowania. W momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązanemu został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...] Zawiadomienie o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników RTV zostało wysłane przez wierzyciela w dniu [...] lipca 2008 r. na adres: [...], [...], którym w danym okresie [...] S.A. dysponowała. Przy tym nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Z akt administracyjnych nie wynika, że strona składała reklamację lub w jakikolwiek inny sposób złożyła zarzut nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego bądź wystąpiła o przesłanie duplikatu tego zawiadomienia. Przepisy ustawy o opłatach abonamentowych odnosiły się do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Nadmienić należy, że w ustawie tej z faktem posiadania odbiornika, w stosunku, do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych. Tak, więc obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciążył m.in. na podmiotach, które w dniu wejścia w życie ustawy abonamentowej miały, tak jak zobowiązany, zarejestrowany odbiornik. Sam zobowiązany nie kwestionował w zarzutach przeciwegzekucyjnych faktu rejestracji odbiornika, jedynie wskazywał na jego wyrejestrowanie w 2004 r. Zobowiązany, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), powinien był jednak przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek względem niego nie istnieje. W tej sytuacji to na nim ciążył obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Wymagało to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika. W orzecznictwie administracyjnym zgodnie przyjmuje się, że ciężar dowodu ciąży na tym, kto z danego stanu wywodzi korzystne dla siebie skutki. Ta okoliczność służy obronie praw zobowiązanego, natomiast w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której istnienie się neguje, tak jak jest to w przypadku wierzyciela negującego fakt wyrejestrowania odbiornika (por. wyrok NSA z 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16).
WSA stwierdza, że organ egzekucyjny II instancji prawidłowo wskazał - i twierdzenia te znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych - że skarżący zgłosił rejestrację odbiorników. Potwierdzeniem dokonanej rejestracji były książeczki opłat RTV. W 2008 r. skarżącemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta, o czym został poinformowany listem zwykłym przesłanym w dniu [...] lipca 2008 r. na adres skarżącego - [...] [...] (kserokopia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego znajduje się a w aktach sprawy k. 65).
Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo wskazał, że nie doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiorników przez skarżącego uzasadniając, że skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu w tym zakresie. Organ stwierdził, że [...] S.A. nie ma w swojej dokumentacji potwierdzenia dopełnienia przez skarżącego formalności w zakresie wyrejestrowania, a zatem skarżący nadal posiada status abonenta z wynikającymi z tej sytuacji obowiązkami normatywnymi.
W ocenie Sądu – biorąc pod uwagę powyższe rozważania - w sytuacji, gdy zobowiązany kwestionuje obowiązek zapłaty z tytułu opłaty abonamentowej, z uwagi na wyrejestrowanie odbiornika, tak jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, zobowiązany jest do wykazania tych okoliczności w kategoriach dowodowych. Jak wyżej zostało wskazane skarżący stwierdził, że wyrejestrował radioodbiorniki w 2000r. jednakże nie przedłożył jakichkolwiek dowodów na powyższą okoliczność. W konsekwencji sytuacja ta oznacza, że organy w sposób prawidłowy uznały za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.
Kolejny zarzut dotyczący braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia należy także uznać za bezzasadny. Podstawą normatywną prowadzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie jest ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w aktualnym na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego stanie prawnym zawartym w tj. ww. ustawy z dnia 9 czerwca 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201). Zgodnie z art. 15 § 1 ww. ustawy egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
W podlegającej kontroli judykacyjnej sprawie organ prawidłowo uznał, że zarzut ten nie znajduje podstaw. Organ wskazał (na k. 23 uzasadnienia postanowienia organu z dnia [...] kwietnia 2021 r.), że w aktach znajduje się poświadczona z zgodność z oryginałem kserokopia upomnienia z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...], kierowana do strony skarżącej z wydrukiem potwierdzenia jego doręczenia w dniu [...] lutego 2016 r. (k. 61 - 62 akt administracyjnych). Z dokumentu [...] dotyczącego przesyłki zawierającej ww. upomnienie wynika, że przesyłkę tę skarżący odebrał osobiście z dnia [...] kwietnia 2016 r.
Po dokonaniu ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji a za nim organ II instancji prawidłowo uznały zdaniem Sądu, że zobowiązany dokonał skutecznej rejestracji odbiornika RTV i otrzymywał w związku z tym kolejne książeczki do dokonywania opłat. Niepodważalnym dowodem na wnoszenie opłat abonamentowych i posiadanie odbiorników są "odcinki U", które potwierdzają wydanie w dniu [...] października 1999 r. i [...] grudnia 2001 r. nowych książeczek opłat (k. 63-64 akt administracyjnych).
Organ podkreślił, że zobowiązany otrzymał indywidualny numer identyfikacyjny a zawiadomienie o nadaniu tego numeru z dnia [...] lipca 2008 r. zostało skierowane wobec zobowiązanego na adres podany w momencie rejestracji odbiorników. Przesyłka ta nie została zwrócona wierzycielowi wobec czego musiała ona zostać doręczona adresatowi. Skoro zobowiązany nie poinformował skutecznie wierzyciela o zmianie adresu mógł on wysyłać powyższe pismo na adres podany w momencie rejestracji.
Wierzyciel, ale również sam zobowiązany nie mają dowodów na dokonanie wyrejestrowania odbiorników w 2004 r. Gdyby doszło do skutecznego wyrejestrowania to adnotacja o tym widniałaby w bazach danych wierzyciela.
Biorąc pod uwagę należało orzec o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło