III SA/Po 1001/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-01-19

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazuje trudną sytuację materialną i zdrowotną, uzasadniającą zwolnienie od kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych. Trudna sytuacja materialna, w tym zajęcie komornicze wynagrodzenia, oraz wysokie koszty leczenia choroby nowotworowej, uzasadniają przyznanie takiego prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący S.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Wnioskodawca wskazał na trudną sytuację materialną wynikającą z separacji, braku wspólności majątkowej, braku nieruchomości i oszczędności, a także z zajęcia komorniczego 50% jego wynagrodzenia. Podkreślił również wysokie koszty utrzymania i leczenia choroby nowotworowej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 stycznia 2010 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/ R. Talaga W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisów w wysokości 921,00 zł oraz 401,00 zł, S. S. złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku wskazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, pozostaje w separacji żoną, z którą ma wyłączoną ustawową wspólność majątkową i z tego względu nie posiada żadnych informacji dotyczących jej stanu majątkowego. Zaznaczył jednocześnie, że podział majątku wspólnego nigdy nie nastąpił z uwagi na jego brak, a skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro, a nawet samochodu osobowego i żadnego majątku ruchomego. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 3.258 zł netto i poinformował, że 50% jego wynagrodzenia netto (1.629,40 zł) jest co miesiąc odprowadzane do Izby Celnej w P. z tytułu zajęcia komorniczego. Skarżący określił miesięczne koszty utrzymania na łączną kwotę 1.600,00 zł: koszty dojazdu do pracy – 500,00 zł, koszty wyżywienia 600,00 zł, koszty leczenia choroby nowotworowej – 500,00 zł. Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż skarżący nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Natomiast ewentualne ich uiszczenie pociągnęłoby za sobą uszczerbek utrzymania koniecznego, przez który należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy w sposób uniemożliwiający zapewnienie minimum warunków socjalnych. Z tych względów na stronie ciąży obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych, co jednocześnie oznacza, że takie sytuacje powinny mieć miejsce jedynie wtedy, gdy zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie skarżący posiada stałe źródło utrzymania w postaci dochodów z wynagrodzenia za pracę, które po potrąceniu na rzecz Izby Celnej w P., wynoszą 1.629,40 zł. Niestety wysokie koszty utrzymania oraz zły stan zdrowia, który pociąga za sobą zwiększone koszty leczenia i zakupu lekarstw powodują, że S. S. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co czyni zasadnym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 1 oraz § 3, a także art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło