III SA/Po 1002/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzenna Kosewska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego postanawia 1. uchylić punkt 2. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt III SA/Po 1002/13, 2. odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt III SA/Po 1002/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę M.M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], oraz zwrócił skarżącej kwotę [...] zł z tytułu wpisu od skargi uiszczonego z uchybieniem terminu. Odpis tego orzeczenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] października 2013 r. (k. ...). Pismem z dnia [...] października 2013 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi, wskazując, iż niedochowanie terminu nastąpiło bez jej winy. Według skarżącej, przesyłka z Sądu, zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi została skutecznie doręczona, lecz wnioskodawczyni omyłkowo na kopercie odnotowała nieprawidłową datę jej doręczenia, czego skutkiem było uiszczenie opłaty z opóźnieniem. Strona argumentowała, że jej mąż uległ poważnemu urazowi kręgosłupa i od wielu miesięcy pozostaje pod opieką małżonki. Na wnioskodawczynię spadły zatem wszelkie obowiązki związane z prowadzeniem domu oraz firmy, opieką nad dziećmi, jak i mężem, który potrzebuje pomocy przy wielu czynnościach. W związku z tym strona od kilku miesięcy żyje w ogromnym stresie, dlatego też popełniła omyłkę, błędnie oznaczając datę doręczenia wezwania, a co za tym idzie – nieumyślnie i bez jej winy nie dochowała terminu do wniesienia opłaty. Jednocześnie w powyższym piśmie strona wniosła o zaliczenie opłaty przez nią uiszczonej w dniu [...] lipca 2013 r. Do wniosku skarżąca załączyła kartę informacyjną leczenia szpitalnego oraz zaświadczenia lekarskie dotyczące jej męża, M.M. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz.270, p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt I CKN 556/98, postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 667/98). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 1609/97). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanym przypadku skarżąca jako bezpośrednią przyczynę uchybienia terminu do uiszczenia wpisu – i uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności – wskazała błędne odnotowanie przez siebie daty odbioru przesyłki zawierającej wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu, czego skutkiem było uiszczenie z opóźnieniem opłaty od skargi. Jako pośrednią przyczynę uchybienia terminu strona wskazała konieczność wykonywania wszelkich obowiązków związanych z prowadzeniem domu oraz firmy, opieką nad dziećmi, jak i mężem, który uległ wypadkowi. W ocenie Sądu, wskazane przez wnioskodawczynię przyczyny nie mogą uzasadniać przywrócenia terminu. Należy zauważyć, że błędne przekonanie strony, iż otrzymała ona wezwanie w innej dacie, niż to rzeczywiście nastąpiło, nie usprawiedliwia uchybienia terminowi (zob. postanowienie NSA z 31 lipca 2008 r., sygn. akt I FZ 324/08, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), tym bardziej, jeśli owe przekonanie wynika – tak jak w realiach niniejszej sprawy – z omyłki strony w kwestii odnotowania nieprawidłowej daty doręczenia jej tego wezwania. Okoliczności tej nie zmienia fakt, iż owa omyłka związana była z nadmiarem ciążących na skarżącej obowiązków, koniecznością opieki nad mężem, który uległ wypadkowi oraz stresem, w którym strona żyje. Okoliczności ta nie mogą być uznane za wyłączające winę. Wskazane w art. 87 § 2 p.p.s.a. kryterium braku winy polega bowiem na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jak wyjaśniono już powyżej, przywrócenie uchybionego terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji niepodjęcie przez skarżącą wszelkich możliwych działań w celu dochowania terminu powoduje, że uchybiła ona terminowi ze swojej winy. Innymi słowy, w niniejszym przypadku skarżąca nie uwiarygodniła, by w toku niniejszego postępowania dbała w sposób należyty o swoje interesy. Uznając zatem, że niedochowanie przez skarżącą terminu do wniesienia skargi nie była następstwem okoliczności od niej niezależnych, lecz była konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu przez nią własnych spraw, należało stwierdzić, że nie zaistniała podstawa do przywrócenia uchybionego terminu do uiszczenia przez nią wpisu od skargi. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a, jak w punkcie II sentencji postanowienia. Sąd uchylił punkt 2. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt III SA/Po 1002/13, stanowiący o zwrocie na rzecz skarżącej kwoty [...] zł tytułem wpisu od skargi. W myśl art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Niewątpliwie wskazane orzeczenie miało charakter postanowienia niekończącego postępowania w sprawie, stąd wniosek strony o zaliczenie uiszczonej przez nią w dniu [...] lipca 2013 r. kwoty wpisu (... zł) należało uznać za uzasadniony. Z powyższych względów Sąd postanowił, na podstawie art. 165 p.p.s.a., jak w punkcie I sentencji.