III SA/Po 1004/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-09-20
Skład orzekający: Referendarz sądowy Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która ponosi straty i posiada znaczne zobowiązania, ale okresowo dysponuje środkami finansowymi, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Spółka w likwidacji, która mimo ponoszenia strat i posiadania zobowiązań, okresowo dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi częściowe regulowanie zobowiązań, nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sama likwidacja nie powoduje wygaśnięcia zobowiązań, a strona prawna ma obowiązek wykazać brak możliwości finansowych do uiszczenia opłat sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową spowodowaną kryzysem gospodarczym, stratami od 2009 roku, uchwałą o likwidacji i brakiem środków trwałych. Spółka posiadała niewielkie środki na koncie i obracała ograniczonymi kwotami. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia informacji o jej sytuacji finansowej, na co spółka przedłożyła część dokumentów. Ostatecznie sąd uznał, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 września 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 20 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółka A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
Skarżąca spółka, w przedmiotowej skardze wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że możliwości osiągnięcia zysku przez skarżącą spółkę uległy zmianie w związku z kryzysem gospodarczym i załamaniem rynku usług reklamowych. Spółka od 2009 roku ponosi straty. Sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości, a nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę o likwidacji Spółki. Kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł. Spółka nie posiada środków trwałych. Strata za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł. Na koncie spółki pozostaje kwota [...] zł. Na podstawie oświadczenia majątkowego, dodatkowych wyjaśnień oraz przedłożonych dokumentów ustalono, że spółka (KRS nr [...]) powstała na mocy umowy spółki ze stycznia 2007 roku. Jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu spółki jest S.P. (PESEL [...]).
W dniu 10 sierpnia 2010 roku Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, gdyż posiadany przez nią majątek nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Spółka wnosiła o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej wskazując, że jej zobowiązania przekraczają wartość majątku. Podnosiła również, że nie wykonuje wymagalnych zobowiązań wynikających z decyzji administracyjnych. Zaległości Spółki wobec Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta we W. wyliczone zostały na ponad [...] zł. Majątek spółki stanowiły środki pieniężne w wysokości [...] zł.
W dniu 01 grudnia 2010 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników skarżącej Spółki podjęło uchwałę o otwarciu likwidacji. Na likwidatora powołano S. P.
W ramach wyjaśnienia rzeczywistej aktualnej sytuacji spółki została ona wezwana do uzupełniania informacji dotyczących jej sytuacji poprzez: przedłożenie ostatecznych wersji bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2012 rok, przedłożenie odpisu rocznego zeznania podatkowego spółki za 2012 rok, udokumentowanie wysokości przychodów oraz wydatków spółki za ostatnie sześć miesięcy, złożenie odpisów deklaracji VAT-7 składanych przez spółkę za ostatnie sześć miesięcy, złożenie wyciągów ze wszystkich firmowych rachunków bankowych spółki dokumentujących jej obroty finansowe za ostatnie sześć miesięcy, złożenie raportów ze stanu kasy za ostatnie sześć miesięcy, udokumentowanie liczby zatrudnionych osób oraz udokumentowanie wysokości ich uposażeń finansowych.
W ramach odpowiedzi spółka przedstawiła jedynie niektóre z dokumentów objętych powyższym wezwaniem. Mianowicie spółka przedłożyła wyciągi z konta bankowego, na którym dnia 30 czerwca 2013 roku nie było żadnych środków finansowych. Jednocześnie z raportów kasowych wynika, że spółka od stycznia 2013 roku do końca lipca 2013 roku obracała środkami finansowymi w kwocie od kilkuset złotych do kilku tysięcy złotych, z których finansowane były jej bieżące wydatki. Przekazane sprawozdanie finansowe spółki za okres od 01.01.2012 roku – 31.12.2012 roku wskazuje, że spółka osiągnęła przychody i poniosła znaczne koszty prowadzenia działalności gospodarczej. Z zeznania CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. wynika, że spółka poniosła jedynie koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł, co stanowiło wysokość jej straty rocznej.
Zgodnie z art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku t.j. poz. 270), dalej jako P.p.s.a., osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej stanowi instytucję, która może znaleźć zastosowanie jedynie wtedy, gdy strona rzeczywiście nie posiada żadnych możliwości finansowych uiszczenia opłaty sądowej. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
Sprawozdanie z działalności likwidatora za 2012 rok stanowi, że w ramach czynności likwidacyjnych podejmowane były działania obejmujące sporządzanie dokumentacji dotyczącej stanu wierzytelności, sporządzanie dokumentacji księgowej niezbędnej do okresowych sprawozdań oraz bieżących prac księgowych, sporządzanie okresowych deklaracji opłat i podatków, prowadzenie bieżącej działalności administracyjnej, przygotowanie materiałów do rocznego sprawozdania finansowego oraz podejmowanie działań celem aktywnego uczestniczenia w postępowaniach sądowych. Skarżąca spółka nie wykazała, że po postawieniu spółki w stan likwidacji przystąpiono do zakończenia bieżących interesów, ściągnięcia wierzytelności i wypełnienia zobowiązań, a nowe interesy zostały wszczęte jedynie w tym celu, aby ukończyć sprawy w toku. Na gruncie niniejszej sprawy aktualny pozostaje pogląd, że osoba prawna – w braku przedstawienia nadzwyczajnych okoliczności – zachowuje prawo do istnienia w porządku prawnym, jeśli jest zdolna realizować swoje cele o własnych siłach i w oparciu o własne środki (por. wyrok ETPCz z 22 marca 2012 r., ze skargi nr 19508/07 w sprawie Granos Organicos Nacionales S.A. przeciwko Niemcom).
Z przekazanych przez wnioskodawcę dokumentów jednoznacznie wynika, że skarżąca spółka, pomimo ponoszenia strat z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz posiadania znacznych zobowiązań finansowych nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Spółka, pomimo braku przychodów z prowadzonej działalności jest również okresowo w posiadaniu środków finansowych, które umożliwiają częściowe regulowanie jej zobowiązań. Wykazana starta nie uzasadnia natomiast oceny, że spółka nie posiada środków na prowadzenie bieżącej działalności.
Sama likwidacja spółki powoduje jej wykreślenie z rejestru handlowego, ale nie powoduje wygaśnięcia jej zobowiązań, które mogą być nadal dochodzone od podmiotów ponoszących odpowiedzialność z tego tytułu. W tym zakresie nie można przyznawać takim zobowiązaniom charakteru priorytetowego przed zobowiązaniami o charakterze publicznoprawnym. Szczególnie, że likwidacja spółki skutkuje utratą bytu prawnego spółki, ale nie powoduje wygaśnięcia jej zobowiązań, które mogą być dochodzone od innych podmiotów ponoszących odpowiedzialność za niewypełnione zobowiązania.
Reasumując spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W konsekwencji wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać za nieuzasadniony.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło