III SA/Po 101/26

WyrokWSA w Poznaniu2026-01-28

Skład orzekający: Wojciech Rowiński, Monika Świerczak, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za okres, w którym przyznano świadczenie pielęgnacyjne, jest świadczeniem nienależnie pobranym, jeśli osoba bezrobotna nie została prawidłowo pouczona o konsekwencjach pobierania obu świadczeń?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za okres, w którym przyznano świadczenie pielęgnacyjne, nie jest świadczeniem nienależnie pobranym, jeśli osoba bezrobotna nie została prawidłowo pouczona o konsekwencjach pobierania obu świadczeń. Kluczowe jest wykazanie przez organ zarówno obiektywnej przesłanki (wypłacenie świadczenia mimo wystąpienia okoliczności powodujących utratę prawa), jak i subiektywnej (prawidłowe pouczenie o tych okolicznościach). Brak prawidłowego pouczenia, zwłaszcza w formie pisemnej, uniemożliwia przypisanie stronie winy i uznanie świadczenia za nienależnie pobrane.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący zarejestrował się jako osoba bezrobotna i pobierał zasiłek, jednocześnie składając wniosek o świadczenie pielęgnacyjne. Decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego została wydana z datą wsteczną, obejmującą okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Organy uznały zasiłek za nienależnie pobrany, powołując się na świadome pobieranie dwóch świadczeń i art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Skarżący kwestionował zasadność tej decyzji, wskazując na brak prawidłowego pouczenia o konsekwencjach pobierania obu świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając jednocześnie od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Wojewody z dnia 17 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 30 lipca 2025 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego K. Z. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Wojewody z dnia 23 lipca 2025 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. Z. od decyzji Starosty [...] z dnia 30.07.2025 r., nr: [...] orzekającej o zwrocie w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji nienależnie pobranego zasiłku dla osób bezrobotnych za okres od dnia 08.11.2023 do dnia 05.05.2024 r., utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że decyzja został wydana w następujących okolicznościach sprawy. K. Z. dokonał rejestracji jako osoba bezrobotna w dniu 08.11.2023 r. W dniu rejestracji, uprzedzony o odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego, oświadczył w punkcie 1 oświadczenia bezrobotnego, że "jestem osobą niezatrudnioną i nie wykonuję innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej w pełnym wymiarze czasu pracy". W punkcie 11 ww. oświadczenia Strona zaznaczyła, że nie pobiera lub nie złożyła wniosku o przyznanie na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe K. Z. potwierdził własnoręcznym podpisem. K. Z. zobowiązał się do zawiadomienia PUP w [...] osobiście o wszelkich zmianach w danych przekazanych w trakcie rejestracji oraz w złożonych oświadczeniach, w terminie 7 dni od dnia ich wystąpienia oraz do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, w przypadku niespełnienia warunków wymienionych w ustawie (karta rejestracyjna bezrobotnego część C pkt 22 z dnia 08.11.2023 r.). Decyzją Starosty [...] z dnia 16.11.2023 r. znak [...] K. Z. został uznany za osobę bezrobotną i jednocześnie przyznano Stronie prawo do zasiłku dla osoby bezrobotnej od dnia 08.11.2023 r. Decyzja została Zainteresowanemu doręczona w dniu 05.12.2023 r. Dnia 20.11.2023 r. Pan K. Z. złożył w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] pisemny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W dniu 28.11.2023 r. do wniosku Strona dołączyła komplet dokumentów. Wojewoda wskazał, że na wniosek Powiatowego Urzędu Pracy w [...] Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] w piśmie z dnia 10.07.2025 r. potwierdził, że pracownik ośrodka przy przyjęciu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w formie ustnej, poinformował K. Z., że w przypadku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, Strona będzie zobowiązana przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] do zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Organ II instancji po merytorycznym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że zgodnie z prawem orzeczono o obowiązku zwrotu zasiłku dla osób bezrobotnych przez K. Z.. Zgodnie z art. 433 ust. 3 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia do postępowań w sprawie zwrotu środków Funduszu Pracy wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, niewykorzystanych, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy, stosuje się dotychczasowe przepisy. Wobec powyższego przepisu w omawianej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wojewoda wskazał, że przedmiotowa decyzja Starosty [...] została wydana w oparciu o zapis art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Przepis z art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia stanowi natomiast, że: za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Z posiadanej dokumentacji wynika, że K. Z. był świadomy o konieczności zawiadomienia PUP w [...] o wszelkich zmianach w danych przekazanych w trakcie rejestracji oraz w złożonych oświadczeniach, w terminie 7 dni od dnia ich wystąpienia oraz do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, w przypadku niespełnienia warunków wymienionych w ustawie (karta rejestracyjna bezrobotnego część C pkt 22). Zapis art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy odnosi się zatem nie tylko do działań prowadzących do celowego wprowadzenia organu w błąd, ale także do działań podejmowanych przez Stronę, które mogą spowodować wprowadzenie w błąd organu, nawet jeżeli nie było to celem osoby bezrobotnej. Strona została bowiem zapoznana z definicją statusu osoby bezrobotnej oraz o warunkach zachowania statusu jak i również, że utrata statusu wiąże się z utratą prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. W oparciu o całokształt zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, organ II instancji stwierdził, że w dniu rejestracji K. Z. nie był zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia, co potwierdza złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zdaniem Wojewody wypłacenie świadczenia pielęgnacyjnego za kilka miesięcy poprzedzających wydanie decyzji ustalającej to uprawnienie, nie oznacza wypłaty jednorazowej, a jedynie wypłatę skumulowanych świadczeń miesięcznych za każdy miesiąc począwszy od ustalonej w decyzji daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jeżeli w decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne przyznano je za okres poprzedzający wydanie tej decyzji, to również od tej daty osoba zarejestrowana w urzędzie pracy nie spełnia warunków uznania jej za osobę bezrobotną. Warunkiem uznania danej osoby za osobę bezrobotną jest między innymi stwierdzenie, że osoba: nie pobiera, na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania - art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j u.p.z. Z powyższego wynika bezwzględny zakaz uznania za osobę bezrobotną osoby, która jednocześnie pobiera świadczenie pielęgnacyjne, a w konsekwencji również zakaz jednoczesnego pobierania obydwu tych świadczeń. Zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za ten sam okres co świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem nienależnym. Na skutek przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 01.11.2023 r., doszło do sytuacji w której skarżący za okres od 08.11.2023 r. do 05.05.2024 r. miał przyznane oba świadczenia, przy czym, co już zostało wyjaśnione, nie ma możliwości pobierania zasiłku dla bezrobotnych za okres, w którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jest to sytuacja prawnie niedopuszczalna. Zatem wypłacony w takich okolicznościach zasiłek dla bezrobotnych jest świadczeniem nienależnym. Oznacza to, że nie powinien zostać wypłacony. Jest to okoliczność obiektywna, dla której stwierdzenia wystarczające jest ustalenie pobierania dwóch wykluczających się wzajemnie świadczeń za ten sam okres. Organ II instancji zgodził się z twierdzeniem, że obowiązkiem Powiatowego Urzędu Pracy w [...] było na etapie rejestracji pouczenie Strony o konieczności poinformowania przez Zainteresowanego organu zatrudnienia o złożeniu wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i o konsekwencjach jego ewentualnego przyznania. Jednakże, w niniejszej sprawie konieczne było ustalenie czy K. Z. był świadomy konsekwencji przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. utraty statusu osoby bezrobotnej oraz obowiązku zwrotu zasiłku. Jeżeli stosownego pouczenia dokonał inny organ można stwierdzić, że strona miała świadomość pomimo, że pouczenia nie dokonał Powiatowy Urząd Pracy. Z wyjaśnień przekazanych przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] wynika, że pracownik MGOPS poinformował Stronę, iż w przypadku wydania decyzji pozytywnej tj. przyznającej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej Strona będzie zobowiązana przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] do zwrotu pobieranego zasiłku dla osób bezrobotnych. Biorąc powyższe pod uwagę, Organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł jak w sentencji decyzji. Skargę na powyższą decyzję wywiódł do Sądu K. Z. wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu II instancji oraz decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów: I. prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy tj. art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez ich wadliwe zastosowanie, a to bezpodstawne zobowiązanie Skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, mimo braku podstawy do zwrotu tego świadczenia, gdyż brak było winy Skarżącego w nienależnym pobraniu tego świadczenia, II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że zaistniały przesłanki nienależnie pobranego świadczenia, zwłaszcza że: a) organ II instancji nie wziął pod uwagę, iż zarówno przyznanie skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych, jak i jego wypłata nastąpiła w okresie, kiedy posiadał on status osoby bezrobotnej, a okoliczności pozbawiające go tego statusu jeszcze nie nastąpiły, b) organ I instancji, co jest niesporne, na etapie rejestracji Skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], w żaden sposób nie pouczył Skarżącego o konsekwencjach ewentualnego przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego, c) nie można czynić skarżącemu zarzutu, że nie zawiadomił w ciągu 7 dni organu I instancji o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej albo prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w sytuacji, gdy Skarżący dnia 17.12.2024 r. dostarczył decyzję SKO w [...] z dnia 28.11.2024 r., która dnia 17.12.2024 r. nie miała jeszcze nawet waloru ostateczności, d) nie można uznać, że Skarżący przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że się ono jemu nie należy -nie miał on świadomości (na skutek pouczenia), że nie będzie miał prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż zaistnieje zdarzenie przyszłe i niepewne, a to zostanie mu przyznane świadczenie pielęgnacyjne, e) nie można czynić Skarżącemu zarzutu, że nie zastosował się do rzekomego pouczenia, które wydane zostało w formie ustnej, a nie pisemnej, co nie stanowi wystarczającego pouczenia i nie może powodować ujemnych skutków prawnych dla Skarżącego, a rzekome pouczenie o konieczności zwrotu zasiłku dla bezrobotnych w sytuacji, gdy skarżącemu zostanie przyznane świadczenie pielęgnacyjne pochodziło od pracowników Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], niewłaściwego w kwestii takiego pouczenia, pouczenie to powinno pochodzić od pracowników Powiatowego Urzędu Pracy w [...], który to jest jedynym właściwym w rzeczonej sprawie organem w kwestii zasiłku dla bezrobotnych, f) w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] tj. 8.11.2023 r. Skarżący nie podał nieprawdy ani nie zataił istotnych informacji, na co wskazuje organ II instancji, wówczas Skarżący nie składał wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, zrobił to w dacie późniejszej, a to 20.11.2023 r. g) Skarżący nie miał obiektywnej możliwości dokonania wcześniejszego zgłoszenia wydania ww. decyzji - nie miał on uprzednio wiedzy, iż świadczenie pielęgnacyjne zostanie mu przyznane, a taką wiedzę powziął dopiero po otrzymaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 28.11.2024 r., którą przyznano mu świadczenie pielęgnacyjne za okres wsteczny (od dnia 1.11.2023 r. do dnia 08.10.2024 r.), co miało istotny wpływ na wydanie i treść decyzji organu II instancji, gdyż doprowadziło do bezpodstawnego ustalenia, iż Skarżący nienależnie pobrał zasiłek dla osób bezrobotnych, a w konsekwencji do wadliwego zastosowania art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez zobowiązanie Skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla osób bezrobotnych i utrzymania decyzji organu I instancji w mocy, 2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy spełnione były wszystkie przesłanki dla pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowego odwołania, co skutkowało bezpodstawnym nie zastosowaniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję Starosty o obowiązku zwrotu przez K. Z. w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji, nienależnie pobranego zasiłku dla osób bezrobotnych za okres od dnia 08.11.2023 do dnia 05.05.2024 r. Podstawę prawną wydanych w przedmiotowej sprawie decyzji stanowił art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 475 z późn. zm.), dalej jako "ustawa". Zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach (art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy). Stwierdzenie, że świadczenie pieniężne jest nienależne, rodzi obowiązek jego zwrotu, jeżeli doszło do jego nienależnego pobrania. Warunkiem orzeczenia o obowiązku zwrotu pobranego świadczenia jest zaistnienie dwóch przesłanek: 1) obiektywnej - polegającej na tym, że świadczenie wypłacono mimo wystąpienia okoliczności skutkujących utratą prawa do jego pobierania, oraz 2) subiektywnej - polegającej na tym, że osoba, która świadczenie pobrała była prawidłowo pouczona o okolicznościach powodujących utratę uprawnień do tego świadczenia. Za okoliczność powodującą obowiązek zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych organy uznały rzekome świadome pobieranie przez skarżącego dwóch świadczeń jednocześnie. W ocenie Sądu taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Na gruncie niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu 8.11.2023 r. Natomiast wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego Skarżący złożył w dacie późniejszej, tj. 20.11.2023 r. Jednak, co w tej sprawie szczególnie istotne to fakt, iż decyzja o przyznaniu skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego została wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dnia 28.11.2024 r. W związku z powyższym nie sposób nie zauważyć, że Skarżący składając wniosek w PUP nie podał nieprawdy i nie zataił jakichkolwiek istotnych informacji. Takie dywagacje organów należy znać za nieuprawnione. Nie można też wymagać od Skarżącego, by nie mając obiektywnej wiedzy, czy świadczenie pielęgnacyjne zostanie mu w ogóle przyznane, kiedy i za jaki okres przyznane, miał o czymkolwiek organ informować. Nie można też tracić z oczu, że Skarżący po otrzymaniu decyzji SKO w [...] z dnia 28.11.2024 r., dnia 17.12.2024 r. dostarczył tą decyzję organowi mimo, iż nie miała jeszcze nawet waloru ostateczności. Warunkiem uznania danej osoby za osobę bezrobotną jest między innymi stwierdzenie, że osoba: nie pobiera na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem do dnia wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne z 28.11.2024 r. zasiłek nie był wypłacany niezgodnie z prawem. Na kanwie powyższych rozważań należało stwierdzić, że stanowisko organów jakoby zasiłek dla osób bezrobotnych był wypłacany skarżącemu, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jest ogromnym nadużyciem i dyskredytuje podjęte przez nie rozstrzygniecie. O ewentualnym uznaniu świadczenia nienależnie pobranego można by mówić, gdyby skarżący pomimo uzyskanej wiedzy o przysługującym mu prawie do świadczenia pielęgnacyjnego, pobierał też równocześnie zasiłek dla bezrobotnych i nie poinformował o tym organów. W tym miejscu wskazać przyjdzie, że w przypadku "świadczenia nienależnie pobranego" jego pobraniu towarzyszyć musi zawinione działanie beneficjenta, który działając w złej wierze, ma świadomość nienależności pobrania. Wymaga to zatem od organu wykazania w postępowaniu dowodowym negatywnego zachowania skarżącego, ukierunkowanego na niezgodne z prawem korzystanie ze środków publicznych. Istotną cechą "nienależnego świadczenia", o którym mowa m.in. w zastosowanym przez organy art. 76 ust. 2 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jest nie tylko uprzednie pozbawienie statusu bezrobotnego, ale zamiar i świadomość osoby, która świadczenie pobrała, co do faktu, że jej się ono nie należy. Świadomość, że świadczenie jest nienależne ma istnieć w dacie jego pobierania, a nie dotyczyć sytuacji przyszłych, niemożliwych do przewidzenia w dacie jego pobierania. W konsekwencji strona nie może ponosić negatywnych skutków takiego stanu rzeczy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 779/ 24). Z powyższych względów nie można uznać, że skarżący działał w złej wierze. Racje ma pełnomocnik skarżącego, iż nie można czynić Skarżącemu zarzutu, że nie zastosował się do rzekomego pouczenia, które wydane zostało w formie ustnej, a nie pisemnej, co nie stanowi wystarczającego pouczenia (brak w aktach takowego) i nie może powodować ujemnych skutków prawnych dla Skarżącego. Za gołosłowne należało uznać twierdzenie Wojewody, że z przekazanych przez MGOPS w [...] informacji wynika, że pracownik MGOPS poinformował Stronę, iż w przypadku wydania decyzji pozytywnej tj. przyznającej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej Strona będzie zobowiązana przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] do zwrotu pobieranego zasiłku dla osób bezrobotnych. W ocenie sądu sposób wnioskowania zaprezentowany przez organ odwoławczy jest niedopuszczalny. W orzecznictwie wskazuje się, że nawet złożenie podpisu pod pouczeniem przez skarżącego nie oznacza, że skarżący zrozumiał jego treść, oraz że zrozumienie to polegało na zaistnieniu świadomości co do skutków prawnych sytuacji w jakiej znalazł się skarżący (tak wyrok NSA z 15.06.2023 r., I OSK 1699/20, LEX nr 3704541). Sąd orzekający w niniejszej spawie w pełni podziela pogląd, zgodnie z którym pouczenie powinno się odnosić precyzyjnie do konkretnego świadczenia, jakie pobiera świadczeniobiorca, a nie do szerszej, ujętej abstrakcyjnie grupy świadczeń. Ponadto nie może ono ograniczać się do zacytowania przepisu prawnego, lecz powinno być sformułowane w sposób opisowy, językiem zrozumiałym dla przeciętnego adresata danego świadczenia, konieczne jest więc uwzględnienie np. tego, że dane świadczenie przysługuje osobom niepełnosprawnym lub w podeszłym wieku. Wreszcie winno jednoznacznie wyjaśniać, w sposób zrozumiały dla przeciętnego świadczeniobiorcy, w jakich sytuacjach pobierane świadczenie staje się "nienależnie pobrane" w rozumieniu prawa, a także jakie są skutki prawne pobierania takiego świadczenia. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6.03.2024 r., IV SA/Po 110/24, LEX nr 3696431). Reasumując Sąd uznał zatem, że organy wydając kwestionowane decyzje administracyjne, dopuściły się istotnego naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 80 k.p.a., jak również naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z uwagi na ich nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji nieuzasadnione - na gruncie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego - przyjęcie, że w sprawie doszło do pobrania przez stronę skarżącą nienależnego świadczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935). Wskazania, co dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło