III SA/Po 1011/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-07-10
Skład orzekający: Sebastian Michalski – referendarz sądowy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność rolniczą i gospodarczą, posiadający znaczny majątek i generujący wysokie przychody, mimo ujemnego wyniku finansowego z działalności gospodarczej i rolniczej oraz istnienia zobowiązań, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy skarżącym, uznając, że ich sytuacja majątkowa nie uległa istotnej zmianie i nadal posiadają oni znaczne środki finansowe oraz majątek, który pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego bez naruszenia minimum socjalnego. Ujemny wynik finansowy z działalności gospodarczej lub rolniczej, istnienie zobowiązań kredytowych czy wszczęcie postępowań egzekucyjnych nie wyklucza możliwości zgromadzenia środków na koszty sądowe, zwłaszcza gdy skarżący nie wykazali, w jakim zakresie ich przychody są uszczuplane przez postępowania egzekucyjne.Stan faktyczny
Skarżący M. B. i P. B. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym, leśnym oraz podatku od nieruchomości za 2012 rok. Wnioskodawcy wskazali na miesięczny dochód rodziny w wysokości 1.600 zł z umowy o pracę, jednakże posiadają również znaczne dochody z działalności rolniczej (ponad 57 ha gruntów) oraz działalności gospodarczej (sprzedaż paliw). Wcześniej odmówiono im przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a następnie uiścili oni wpis od skargi. Skarżący podnosili, że ich sytuacja materialna nie uległa zmianie, wskazując na wysokie przychody, ale również wysokie koszty działalności i posiadany majątek.Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. B. przyznania prawa pomocy. Odmówiono P. B. przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 lipca 2013 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lipca 2013 roku wniosków P. B. i M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2011 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym, leśnym oraz podatku od nieruchomości za 2012 rok; postanawia 1. odmówić M. B. przyznania prawa pomocy, 2. odmówić P. B. przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 07 listopada 2012 roku prawomocnie odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wycofali sprzeciw i uiścili wpis od skargi w wysokości 273 zł.
Przy zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej Skarżący wystąpili z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosków wskazali, że są małżeństwem, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a w ich związku obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Dochód miesięczny brutto rodziny określili na 1.600zł (umowa o pracę Wnioskodawcy). Wskazali również, że posiadają grunty rolne o pow. 57.2452ha, a w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej Skarżący wynajmuje posiadane nieruchomości.
Treść kolejnych oświadczeń majątkowych (k. 144-148 akt sądowych) oraz okoliczności znane z urzędu - sytuacja materialna i rodzinna ujawniona przy okazji rozpoznawania wniosków o prawo pomocy w innych sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem (dokumenty złożone do akt sprawy o sygn. akt II SA/Po 106/13, postanowienie referendarza sądowego z dnia 03 lipca 2013 roku), jednoznacznie wskazują, że sytuacja majątkowa Skarżących nie uległa istotnej zmianie.
Skarżący nadal uzyskują dochody z trzech źródeł:
- działalność rolnicza na gruntach rolnych o pow. ponad 57ha (przychód w 2012 roku wyniósł około 100.000 zł, koszty działalności rolniczej za 2012 rok to 33.000 zł tytułu zasiewów, 2.900 zł z tytułu zbiorów, 59.000 zł z tytułu uprawy, 12.000 zł na środki ochrony roślin, 5.000 zł – ubezpieczenie, 4.000 zł podatek rolny i od nieruchomości), - działalność gospodarcza polegająca na detalicznej sprzedaży paliw do pojazdów silnikowych (przychody za 2012 rok to 368.223,54 zł, koszty uzyskania przychodu za 2012 rok to 506.947,99 zł),
- umowa o pracę z "A" sp. z o.o. (średnio 1.139,38 zł netto miesięcznie).
Wnioskodawca składa deklaracje dotyczące podatku VAT, z których wynika, że w okresie od stycznia 2013 roku do kwietnia 2013 roku nabył towary i usługi opodatkowane podatkiem VAT o wartości 14.202 zł - styczeń, 9.283 zł - luty, 12.481 zł - marzec, 10.702 zł - kwiecień. Przychody z działalności prowadzonej przez Skarżącego na stacji paliw płynnych w [...] za okres od stycznia 2013 roku do kwietnia 2013 roku, wyniosły 46.667,55 zł. Koszty uzyskania tego przychodu to 136.277 zł.
Skarżący nadal posiadają znaczny majątek, na który składają się w szczególności nieruchomości w miejscowości K.: grunt 12.164 m², budynki 585 m² budynki stacji paliw – nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez "A" sp. z o.o. oraz nieruchomości w miejscowości B.: grunt 4.241 m², budynki 664,48 m² - nieruchomość nieużywana; nieruchomość rolna o powierzchni 52,5452 ha – uprawa roślinna oraz 4,7 ha – las
Koszty utrzymania miesięcznego rodziny wynoszą 2.650 zł.
Z uwagi na powyższe stwierdzić należało, że sytuacja majątkowa Wnioskodawców nie uległa istotnej zmianie, a uiszczenie kosztów postępowania obejmujących wpis od zażalenia (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru nie spowoduje zachwiania ich sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie będą oni w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
W tej sytuacji ocena dotycząca zdolności płatniczych przedstawiona w postanowieniu z dnia 07 listopada 2012 roku nadal pozostaje aktualna.
Kolejne oświadczenie majątkowe nadal nie uzasadnia stanowiska, że ujemny wynik finansowy z działalności gospodarczej lub rolniczej, istnienie zobowiązań kredytowych, czy nawet wszczęcie postępowań egzekucyjnych, ma ten skutek, iż Skarżący nie posiadają możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania.
Występując z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy Skarżący nie przedłożyli dokumentów, które nakazywałyby przyjąć, że środki finansowe pozostające w ich faktycznej dyspozycji (faktyczne obroty finansowe) kształtują się na innym poziomie niż ten określony w dokumentacji rachunkowej. Z kolei wysokość wydatków uwidaczniana w kosztach działalności gospodarczej oraz w kosztach działalności rolniczej nie wskazuje na ograniczenie możliwości płatniczych do granic zabezpieczenia minimum socjalnego.
Wnioskodawcy nadal nie wykazują, że osiągane przez nich przychody są uszczuplane, ewentualnie w jakim zakresie są uszczuplane, przez postępowania egzekucyjne. Zatem nadal brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że kwota pozostająca w dyspozycji Wnioskodawców (kwota wolna od egzekucji) nie wystarcza na pokrycie deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego oraz kosztów prowadzonych postępowań sądowych. Z kolei ustanowienie hipoteki przymusowej czy zastawu skarbowego nie prowadzi do ograniczenia aktualnych zdolności płatniczych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło