III SA/Po 1013/16

Dnia 14 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędziowie WSA Szymon Widłak WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał postanowienie o nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Orzeczenie doręczono w dniu [...] A. J. reprezentującemu podmiot Spółka A. W dniu [...] A. J. za pośrednictwem Poczty Polskiej złożył zażalenie na postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Do wniosku załączył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] wystawione przez lekarza kardiologa, z którego wynikało, że w/w leczony jest antybiotykiem z powodu infekcji bakteryjnej oskrzeli i zalecane jest wobec pacjenta leżenie w łóżku w okresie [...] do [...]. W uzasadnieniu wskazał, że choroba uniemożliwiła mu dochowanie terminu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], o nr [...] Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Organ w uzasadnieniu wskazał, że przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W ocenie organu zaświadczenie lekarskie A. J. nie wykluczało złożenia pisma w terminie. Choroba ta nie miała nagłego i obłożnego charakteru i nie uniemożliwiała całkowicie podjęcia działań albo wyręczenia się inną osobą. Fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu. Należyte dbanie o interesy powinno wiązać się tym, że A. J. mógł skorzystać z pomocy innej osoby, tak aby zażalenie nadać na poczcie w terminie. Ostatecznie organ uznał, że nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 58 Kpa, a tym samym strona nie uprawdopodobniła obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności procesowej w terminie. Strona, reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze pełnomocnik zakwestionował stanowisko organu odnośnie możliwości posłużenia się przez skarżącego inną osobą wskazując, że mocodawca był w tym czasie za granicą, żona z dziećmi wyprowadziła się do rodziców, a żadna inna osoba nie mogła sporządzić zażalenia, bowiem nie miała ku temu potrzebnych kompetencji. Pełnomocnik podkreślił, że przy infekcjach bakteryjnych objawy są gwałtowne i zwykle pojawiają się bez wcześniejszych ostrzeżeń, ponadto, jeśli choroba przebiega bez objawów, to i tak trwa około 10 dni. W ocenie pełnomocnika skarżący wykazał, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności i że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Niespornym w sprawie jest fakt złożenia zażalenia po terminie od postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014. Organ prawidłowo ocenił, że okoliczności podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu nie zwalniają skarżącego od winy w uchybieniu terminu. W art. 58 § 1 Kpa wprowadzono warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu. Spełnienie tego warunku należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Przy tym osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna, istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i jednocześnie uniemożliwiła jej działanie, nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2011r. I FSK 2000/09 opubl. LEX nr 785329). Zaakcentować należy zgłaszaną przez skarżącego okoliczność i zalecenie lekarskie w postaci leżenia w dniach od [...] do [...], które wynika ze złożonego zaświadczenia lekarskiego. Jednocześnie też należy zauważyć, że A. J. nie przedstawił on we wniosku o przywrócenie terminu wystarczających dowodów na to, iż w spornym okresie, w którym biegł i upływał termin do złożenia zarzutów, stan jego zdrowia był na tyle poważny, iż uniemożliwiał mu dokonanie czynności prawnej, która w zasadzie ograniczyłaby się do kontaktu z mocodawca lub napisania zażalenia. O ile zatem jak słusznie twierdzi skarżący przepis art. 58 § 1 kpa wymaga jedynie uprawdopodobnienia braku winy, które może nastąpić w postaci wskazania choroby, to organy mają jednak obowiązek zbadać uprawdopodobnione okoliczności pod kątem, czy pogorszenie stanu zdrowia było na tyle poważne, że wyłączało winę w niezachowaniu terminu. Co do zasady bowiem nie każda choroba uniemożliwia dokonanie czynności, lecz tylko taka, która albo uniemożliwia dokonanie jej z powodu fizycznej lub psychicznej ułomności (w tym konieczności podjęcia leczenia) w sporządzeniu pisma procesowego, lub nadania takiego pisma, przy czym od należycie dbającego o swoje sprawy należy wymagać, aby w miarę możliwości przy nadaniu pisma posłużył się inną osobą, jeśli samodzielnie nie może tego dokonać. Zasada ta powinna jednak uwzględniać wszystkie dodatkowe okoliczności konkretnej sprawy, co organy w kontrolowanej sprawie prawidłowo przeanalizowały. Zakwestionować należy stanowisko skarżącego odnośnie braku możliwości posłużenia się inną osobą przy złożeniu zażalenia. Nie chodzi bowiem o kompetencje do sporządzenia zażalenia, tylko kompetencje do wysłania pisma w terminie. Zaświadczenie lekarskie nie wyłączało przecież możliwości pisania, tylko zalecało leżenie przez okres 4 dni, a zalecenia leżenia nie uniemożliwia sporządzenia pisma. Nadal pozostawała więc aktualna możliwość nadania pisma przez inną osobę. Zalecenie to zresztą nie dotyczyło całego okresu, w którym strona mogła złożyć odwołanie, tylko czterech dni. Należy też poddać w wątpliwość twierdzenie skarżącego, iż czuł się tak źle, że nie mógł ani sporządzić ani nadać pisma, bowiem udanie się do lekarza i to do W. w sytuacji gdy strona mieszka w O. W. wymaga większego wysiłku, niż udanie się do najbliższej placówki pocztowej. Z wszelkich bowiem danych zebranych w toku postępowania administracyjnego i przedłożonych przez organ do akt postępowania sądowego wynika, że strona mieszka w O.W. Niezależnie od powyższego wskazane przez pełnomocnika okoliczności takie jak wyjazd rodziny, brak kontaktu z mocodawcą podniesione zostały dopiero w skardze i nie znajdują żadnego odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Żadna z nich nie została podniesiona we wniosku o przywrócenie terminu. Z powyższego wynika, że ocena dokonana przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu była zasadna. Zasadna jest też uwaga organu, że skarżący winien być traktowany jako pełnomocnik profesjonalnie zajmujący się sprawami spółki. Jest bowiem okolicznością niesporną, że skarżący został wpisany do ewidencji producentów jako pełnomocnik spółki A, a Prezes Zarządu tejże firmy udzielił mu pełnomocnictwa do reprezentowania spółki w jak najszerszym zakresie we wszystkich sprawach, w szczególności w postępowaniach administracyjnych, przed Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i innych. Tym samym skarżący mógł i powinien przedsiębrać wszelkie środki, by dołożyć należytej staranności przy reprezentowaniu spraw spółki. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że skarżący nie uprawdopodobnił w wystarczający sposób, że choroba była na tyle ciężka, iż uniemożliwiła mu dokonanie czynności w terminie, a nadto, że nie mógł skorzystać z pomocy innej osoby. Skarżący nie uprawdopodobnił w wystarczający sposób, że przy dołożeniu należytej staranności przy prowadzeniu spraw reprezentowanej spółki nie mógł uniknąć negatywnych skutków upływu terminu. Mając powyższe na uwadze, sąd skargi oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 ustawy o p.p.s.a.