III SA/Po 1013/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-01-26
Skład orzekający: Marek Sachajko, Walentyna Długaszewska, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, związany stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, jest zobowiązany do samodzielnej oceny zasadności tych zarzutów, w tym istnienia obowiązku podlegającego egzekucji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając skargę na postanowienie organu egzekucyjnego, dokonuje samodzielnej oceny zgłoszonych przez stronę zarzutów, kontrolując, czy wierzyciel w swoim stanowisku zgodnie z prawem uznał istnienie wymagalnego zobowiązania oraz czy dopuszczalne było prowadzenie egzekucji. Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela co do treści rozstrzygnięcia, ale sąd bada, czy stanowisko wierzyciela jest prawidłowe w świetle prawa i zgromadzonego materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, które uznało za bezzasadne zarzuty P. Z. dotyczące nieistnienia obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej oraz braku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podnosił, że wyrejestrował odbiornik telewizyjny w 2000 r. i nie posiada dokumentacji potwierdzającej rejestrację ani nadanie indywidualnego numeru abonenta. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za bezzasadne, opierając się na stanowisku wierzyciela, który nie posiadał dowodów na wyrejestrowanie odbiornika, a także na potwierdzeniu nadania numeru identyfikacyjnego i doręczenia upomnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi P. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2021 roku nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za bezzasadny oddala skargę
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędnika Skarbowego [...] z dnia [...] marca 2021 r. uznające za bezzasadne zarzuty P. Z.: nieistnienia obowiązku i braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, zgłoszone w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2018 r., wystawionego przez Dyrektora [...] S.A.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Przedmiotowy tytuł wykonawczy dotyczy zaległości z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej za okres od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] marca 2018 r.
Organ I instancji zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. w dniu [...] sierpnia 2018 r. zajął wynagrodzenie zobowiązanego.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. P. Z. złożył zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia, podnosząc, że dokonał wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego w sierpniu 2000 r., ale nie posiada dokumentacji dotyczącej tej okoliczności. W 2008 r. nie otrzymał numeru, jako abonent.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. wierzyciel - [...] S.A. uznał zarzuty skarżącego za nieuzasadnione.
Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie.
[...] S.A. postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. utrzymała zaskarżone postanowienie w mocy uznając, że zażalenie nie może być uwzględnione.
W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] uznał wniesione zarzuty za bezzasadne.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
Organ wskazał, że jest związany stanowiskiem wierzyciela. Ponadto stwierdził, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania danego urządzenia. Skarżący zgłosił rejestrację odbiorników w dniu [...] grudnia 1999 r. Potwierdzeniem dokonanej rejestracji była książeczka opłat RTV. W 2008 r. skarżącemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta, o czym został poinformowany listem zwykłym przesłanym w dniu [...] lipca 2008 r. na adres [...] w [...], który, jak wskazał organ, nie został zaktualizowany. W ocenie organu, nie doszło zatem do skutecznego wyrejestrowania odbiorników przez skarżącego, nie przedstawił on bowiem jakiegokolwiek dokumentu w tym zakresie. [...] S.A. nie ma w swojej dokumentacji potwierdzenia dopełnienia formalności w zakresie wyrejestrowania, a zatem skarżący nadal posiada status abonenta. Organ wskazał również, że [...] S.A. wysłała do skarżącego upomnienie z dnia [...] kwietnia 2018 r., które zostało doręczone zobowiązanemu w dniu [...] kwietnia 2018 r.
Po rozpatrzeniu skargi strony WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Po [...] uchylił postanowienia organów egzekucyjnych obu instancji oraz wydane w sprawie postanowienia [...].
WSA stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie zaś art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego
jej załatwienia.
Z treści ww. przepisów wynika zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (w niniejszej sprawie - postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjno-prawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w treści art. 135 p.p.s.a., który nakazuje sądowi zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Granice tej sprawy administracyjnej wyznaczają bowiem zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, ze zm.), która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
WSA stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm. ) - dalej : "u.p.e.a.", był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i tym stanowiskiem był związany. Wierzyciel uznał zgłoszone przez skarżącego zarzuty za nieuzasadnione, w tym co do nieistnienia obowiązku. Zajęte przez wierzyciela stanowisko, jako wiążące, stało się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny I instancji postanowienia w przedmiocie niezasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, a następnie także podstawą wydania postanowienia organu egzekucyjnego II instancji, którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji.
WSA wskazał, że o ile stanowisko wierzyciela wiązało organy egzekucyjne obu instancji, co do treści ich rozstrzygnięcia, to sąd, rozpoznając skargę na postanowienia tych organów, w ramach swojej kognicji, dokonuje samodzielnej oceny zgłoszonych przez stronę skarżącą zarzutów, a więc kontroluje także, czy wierzyciel w swoim stanowisku, zgodnie z prawem uznał, że faktycznie istniało wymagalne zobowiązanie z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej za wskazany okres, oraz, że dokonano doręczenia upomnienia zobowiązanemu, a tym samym, czy dopuszczalne było prowadzenie egzekucji administracyjnej. W dalszej kolejności sąd dokonuje merytorycznej oceny rozstrzygnięć organów egzekucyjnych, co do ich zgodności z prawem.
WSA stwierdził, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej
w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zatem zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy ustalone przez organ okoliczności znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy.
Podkreślenia przy tym wymaga, że to na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody
i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem.
WSA stwierdził, że w kontrolowanej sprawie, organ egzekucyjny II instancji wskazał, że skarżący zgłosił rejestrację odbiorników w dniu [...] grudnia 1999 r. Potwierdzeniem dokonanej rejestracji była książeczka opłat RTV. W 2008 r. skarżącemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta, o czym został poinformowany listem zwykłym przesłanym w dniu [...] lipca 2008 r. na adres [...] w [...].
W ocenie organu, nie doszło zatem do skutecznego wyrejestrowania odbiorników przez skarżącego, nie przedstawił on bowiem jakiegokolwiek dokumentu w tym zakresie. Organ stwierdził ponadto, że [...] S.A. nie ma w swojej dokumentacji potwierdzenia dopełnienia formalności w zakresie wyrejestrowania, a zatem skarżący nadal posiada status abonenta.
W ocenie Sądu jednakże, w sytuacji, gdy zobowiązany kwestionuje obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej, z uwagi na wyrejestrowanie odbiornika, tak jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, poczynienie przez organ ustaleń, jak wyżej wskazano, jest niewystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zdaniem Sądu, [...] nie dokonała wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności dotyczącej istnienia obowiązku podlegającego przedmiotowej egzekucji. Stanowisko wierzyciela nie zawiera niezbędnych informacji umożliwiających dokonanie oceny przez Sąd, czy jest ono prawidłowe w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku. Wierzyciel ograniczył własną argumentację do konstatacji, że skarżący nie udokumentował faktu wyrejestrowania odbiornika. Tymczasem wierzyciel nie wykazał zarejestrowania odbiornika na imię i nazwisko skarżącego. Sąd wskazał, że [...], zgodnie z zasadami dowodowymi (realizującymi także uprawnienia dowodowe strony tego postępowania), zobowiązana będzie - w ponownym postępowaniu – do wykazania faktu wskazującego, że na imię i nazwisko skarżącego został zarejestrowany odbiornik. Sąd stwierdził, że dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie było niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Nie ulega jednak wątpliwości, że w aktach dotyczących przedmiotowego numeru identyfikacyjnego winny być informacje o przesłaniu tego numeru, np. w formie zwykłej przesyłki listownej. [...] poza twierdzeniem o nadaniu numeru identyfikacyjnego oraz duplikatem wystawionym na podstawie danych przechowywanych w systemie nie przedłożyła jakiejkolwiek dokumentacji w tej sprawie.
WSA wskazał, że nie do zaaprobowania jest sytuacja, że wierzyciel odnosi się do zgłoszonych zarzutów opierając rozstrzygnięcie na przepisach prawa bez wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, jak też braku wskazania, w jaki sposób te ustalenia uczyniono.
W świetle powyższego – w ocenie Sądu – nie budziło wątpliwości, że wierzyciel zobowiązany był do ustalenia i wyjaśnienia kwestii zarejestrowania odbiornika, gdyż to ona przesądza o istnieniu lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. Z tego też powodu wierzyciel rozpoznając ponownie sprawę przede wszystkim zgromadzi pełen materiał dowodowy i wskaże w jaki sposób dokonał ustalenia stanu faktycznego z którego wnioskuje, że skarżący jest zobowiązany do uiszczenia opłat abonamentowych. Dopiero na podstawie kompleksowego ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy wierzyciel będzie mógł dokonać analizy podstaw prawnych i ich zastosowania w niniejszej sprawie.
Z uwagi zaś na to, że organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie podniesionych zarzutów, a mogło ono zostać skontrolowane przez Sąd dopiero na etapie skargi na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych, to stanowisko wyrażone przez wierzyciela należało uchylić w obu instancjach - na podstawie art. 135 P.p.s.a.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędnika Skarbowego [...] z dnia [...] marca 2021 r. uznające za bezzasadne zarzuty P. Z.: nieistnienia obowiązku i braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, zgłoszone w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2018 r., wystawionego przez Dyrektora [...] S.A.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał m. in., że zobowiązany dokonał skutecznej rejestracji odbiorników RTV w dniu [...] grudnia 1999 r. Zobowiązany otrzymał indywidualny numer identyfikacyjny a zawiadomienie o nadaniu tego numeru z dnia [...] lipca 2008 r. zostało skierowane wobec zobowiązanego na adres podany w momencie rejestracji odbiorników. Przesyłka ta nie została zwrócona wierzycielowi wobec czego musiała ona zostać doręczona adresatowi. Wierzyciel i sam zobowiązany nie mają dowodów na dokonanie wyrejestrowania odbiorników w 2000 r.
W kwestii zarzutu braku doręczenia upomnienia zobowiązanemu organ wskazał, że w aktach znajduje się kserokopia upomnienia z dnia [...] kwietnia 2018 r. z wydrukiem potwierdzenia jego doręczenia w dniu [...] kwietnia 2018 r.
W skardze do WSA w Poznaniu zobowiązany podniósł zarzut dotyczący skutecznego wyrejestrowania odbiornika, a w konsekwencji powyższego - braku obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.
Organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ppsa uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji lub postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem organy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie naruszyły przepisów prawa procesowego, jak i materialnego. Organy wykonały w toku ponownego rozpoznania sprawy wytyczne wskazane w wyroku z dnia 6 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Po 562/19, przez co dochowały normatywne wymogi wskazane w art. 153 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę zarówno przedmiot kontrolowanej judykacyjnie sprawy, jak i wytyczne zwarte w ww. wyroku WSA należy wskazać, że - w zakresie zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku skarżącego z tytułu opłaty abonamentowej jak również braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia – konieczne jest odwołanie się do przepisów zarówno ustawy o opłatach abonamentowych jak również do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Podstawowym aktem normatywnym znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie jest ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm., dalej określana także jako ustawa abonamentowa). Na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest [...], co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe. Szczegóły procesu rejestracji odbiornika normował w okresie do 1 stycznia 2014 r. § 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187, poz. 1342), zgodnie, z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany - na wniosek użytkownika złożony w placówce [...] - w terminie 14 dni od jego nabycia. Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 ww. rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce [...] "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie natomiast do § 5 ww. rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia [...] grudnia 2007 r. (ust. 1). [...] w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z 2007 r. z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Nowe rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676), które weszło w życie [...] stycznia 2014 r. potwierdzało, że indywidualne numery identyfikacyjne użytkownika wydane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów zachowują ważność (§ 18 ust. 1 ww. rozporządzenia). Z akt sprawy administracyjnej nie wynika, że zobowiązany dopełnił formalności wyrejestrowania odbiorników RTV. Także z akt tych nie wynika, że wierzyciel jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez zobowiązanego formalności wyrejestrowania odbiorników w 2000 r.
Podkreślić należy, że po wypełnieniu przez zobowiązanego ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników RTV wydana została książeczka opłat nr [...], stanowiąca dowód ich zarejestrowania. W momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązanemu został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta 08668786. Zawiadomienie o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników RTV zostało wysłane przez wierzyciela w dniu [...] lipca 2008 r. na adres: [...], [...], którym w danym okresie [...] S.A. dysponowała. Przy tym nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Z akt administracyjnych nie wynika, że strona składała reklamację lub w jakikolwiek inny sposób złożyła zarzut nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego bądź wystąpiła o przesłanie duplikatu tego zawiadomienia. Przepisy ustawy o opłatach abonamentowych odnosiły się do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Nadmienić należy, że w ustawie tej z faktem posiadania odbiornika, w stosunku, do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych. Tak, więc obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciążył m.in. na podmiotach, które w dniu wejścia w życie ustawy abonamentowej miały, tak jak zobowiązany, zarejestrowany odbiornik. Sam zobowiązany nie kwestionował w zarzutach przeciwegzekucyjnych faktu rejestracji odbiornika, jedynie wskazywał na jego wyrejestrowanie w 2000 r. Zobowiązany, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), powinien był jednak przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek względem niego nie istnieje. W tej sytuacji to na nim ciążył obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Wymagało to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika. W orzecznictwie administracyjnym zgodnie przyjmuje się, że ciężar dowodu ciąży na tym, kto z danego stanu wywodzi korzystne dla siebie skutki. Ta okoliczność służy obronie praw zobowiązanego, natomiast w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której istnienie się neguje, tak jak jest to w przypadku wierzyciela negującego fakt wyrejestrowania odbiornika (por. wyrok NSA z 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16).
WSA stwierdza, że organ egzekucyjny II instancji prawidłowo wskazał - i twierdzenia te znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych - że skarżący zgłosił rejestrację odbiorników w dniu [...] grudnia 1999 r. Potwierdzeniem dokonanej rejestracji była książeczka opłat RTV (kserokopia wniosku o zezwolenie na używanie urządzenia znajduje się a w aktach sprawy, zawiera adres i podpis skarżącego, datę złożenia wniosku – [...] grudnia 1999 r. oraz rodzaje urządzeń - telewizor i radioodbiornik). W 2008 r. skarżącemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta, o czym został poinformowany listem zwykłym przesłanym w dniu [...] lipca 2008 r. na adres skarżącego - [...] w [...] (kserokopia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego znajduje się a w aktach sprawy).
Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo wskazał, że nie doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiorników przez skarżącego uzasadniając, że skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu w tym zakresie. Organ stwierdził, że [...] S.A. nie ma w swojej dokumentacji potwierdzenia dopełnienia przez skarżącego formalności w zakresie wyrejestrowania, a zatem skarżący nadal posiada status abonenta z wynikającymi z tej sytuacji obowiązkami normatywnymi.
W ocenie Sądu – biorąc pod uwagę powyższe rozważania - w sytuacji, gdy zobowiązany kwestionuje obowiązek zapłaty z tytułu opłaty abonamentowej, z uwagi na wyrejestrowanie odbiornika, tak jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, zobowiązany jest do wykazania tych okoliczności w kategoriach dowodowych. Jak wyżej zostało wskazane skarżący stwierdził, że wyrejestrował radioodbiorniki w 2000r. jednakże nie przedłożył jakichkolwiek dowodów na powyższą okoliczność. W konsekwencji sytuacja ta oznacza, że organy w sposób prawidłowy uznały za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.
Kolejny zarzut dotyczący braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia należy także uznać za bezzasadny. Podstawą normatywną prowadzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie jest ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w aktualnym na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego stanie prawnym zawartym w tj. ww. ustawy z dnia 9 czerwca 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201). Zgodnie z art. 15 § 1 ww. ustawy egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
W podlegającej kontroli judykacyjnej sprawie organ prawidłowo uznał, że zarzut ten nie znajduje podstaw. Organ wskazał (na k. 16 v. – 17 uzasadnienia postanowienia organu z dnia [...] maja 2021 r.), że w aktach znajduje się poświadczona z zgodność z oryginałem kserokopia upomnienia z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...], kierowana do strony skarżącej z wydrukiem potwierdzenia jego doręczenia w dniu [...] kwietnia 2018 r. (k. 92 i 93 akt administracyjnych). Z dokumentu [...] dotyczącego przesyłki zawierającej ww. upomnienie wynika, że przesyłkę tę odebrał osobiście P. Z. dnia [...] kwietnia 2018 r.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania WSA oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło