III SA/Po 1018/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-05-31
Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Marek Sachajko, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu pierwszej instancji, stanowiące odpowiedź na wniosek o dofinansowanie, które nie zawiera wszystkich obligatoryjnych elementów decyzji administracyjnej, może być uznane za decyzję, od której przysługuje odwołanie?Ratio decidendi
Pismo organu pierwszej instancji, które nie zawiera minimum elementów formalnych wymaganych dla decyzji administracyjnej (np. oznaczenia organu, podpisu osoby reprezentującej organ, wskazania, że stanowi rozstrzygnięcie organu), nie może być uznane za decyzję administracyjną. W konsekwencji, wniesienie odwołania od takiego pisma jest niedopuszczalne, a organ odwoławczy prawidłowo stwierdza tę niedopuszczalność w drodze postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie zakupu łóżka rehabilitacyjnego ze środków PFRON. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (MOPR) poinformował o braku środków w planie finansowym na 2016 r. Skarżący zakwestionował tę odpowiedź, wskazując, że powinna ona przybrać formę decyzji administracyjnej. MOPR rozpatrzył pismo jako skargę i wyjaśnił, że wniosek został rozpatrzony negatywnie z powodu braku środków, a forma pisma jest zgodna z rozporządzeniem. Skarżący złożył odwołanie od pisma MOPR do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO). SKO postanowieniem stwierdziło niedopuszczalność odwołania, uznając pismo MOPR za nieposiadające cech decyzji administracyjnej. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. wydanie przez SKO dwóch sprzecznych postanowień i brak wydania decyzji przez MOPR.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Marek Sachajko WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia odwołania w sprawie odmowy dofinansowania ze środków PFRON do likwidacji barier technicznych oddala skargę
Dnia 23 marca 2016r. M. B. (zwany dalej Skarżącym) reprezentowany przez pełnomocnika – swojego ojca M. B. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w P. wniosek o dofinansowanie zakupu łóżka rehabilitacyjnego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach likwidacji barier technicznych. We wniosku Skarżący podał, że leży od 18 lat sparaliżowany po wypadku samochodowym, jest zaliczony do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Z załączonego zaświadczenia lekarza z 17 marca 2016r. wynikało, że ma problem nawet z siedzeniem a łóżko rehabilitacyjne z pełnym przystosowaniem do pielęgnacji i rehabilitacji trzyłóżkowej jest mu niezbędne.
Pismem z dnia [...] 2016 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w P. poinformował Pana M. B., że wniosek o dofinansowanie likwidacji barier technicznych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, złożony przez Pana M. B., w dniu [...] 2016 r., nie znalazł pokrycia w planie finansowym na 2016 r., co nie pozwoliło na jego pozytywne załatwienie. Organ podał, że wszystkie wnioski rozpatrywane są indywidualnie według kolejności składania i poinformował, że w przypadku braku pozytywnego rozpatrzenia wniosku do końca bieżącego roku, należy złożyć nowy wniosek o dofinansowanie od stycznia 2017r.
Pełnomocnik Skarżącego pismem z dnia [...] 2016r. (data wpływu do organu) przedstawił trudną sytuację Skarżącego, zarzucił brak uwzględnienia jej przez organ, brak wrażliwości i empatii pracowników organu, brak sprawdzenia sytuacji Skarżącego przez pracowników organu w jego miejscu zamieszkania. Podał, że musi wypożyczać odpłatnie łóżko, co przy jego niskich dochodach jest znacznym obciążeniem i wskazał, że pismo z [...] 2016r. jest informacją, a nie decyzją, do której wydania w niniejszej sprawie organ był zobligowany.
Pismo powyższe zostało przez MOPR zakwalifikowane jako skarga i rozpatrzone pismem z dnia [...] 2016 r. nr [...], w którym Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wyjaśnił, że wniosek o dofinansowanie w dniu [...] 2016 r. został rozpatrzony negatywnie z powodu braku środków przeznaczonych na ten cel. Spełnienie warunków formalno-prawnych nie jest równoznaczne z pozytywnym rozpatrzeniem wniosku, istotne jest w jakim stopniu środki finansowe przekazane przez PFRON zabezpieczą potrzeby osób niepełnosprawnych. Posiadane środki finansowe pozwalają na realizację jedynie ok. 44% złożonych wniosków. MOPR podał, że w kwestii przestrzegania przez MOPR prawa, wnioski klientów ubiegających się o dofinansowanie są rozpatrywane zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. zgodnie z § 12, ust. 3. lit. a i lit. b Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Społecznej Osób Niepełnosprawnych (tekst jednolity Dz.U. z dnia 30 czerwca 2015, poz. 926.). W ocenie MOPR ustawodawca w cytowanym wyżej akcie prawnym nie wskazuje, aby rozpatrzenie wniosku o dofinansowanie wymagało wydania decyzji administracyjnej w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, co wskazywałoby na dwuinstancyjność rozpatrywanych spraw Na koniec stwierdzono, że w świetle powyższego skargę uznano za niezasadną.
W dniu [...] 2016 r. Pan M. B. złożył w Samorządowym Kolegium Odwoławczym pismo zatytułowane "Odwołanie od decyzji MOPR w sprawie odmowy dofinansowania do łóżka ortopedycznego w piśmie - decyzji z dnia [...] 2016 r. nr MOPR- [...]. Skarżący wskazał, że decyzja została poprzedzona zakwestionowanym stanowiskiem MOPR wyrażonym przed rozstrzygnięciem w sprawie w piśmie z dnia [...] 2016 r. nr MOPR- [...], parafowanym bez widocznego upoważnienia przez Panią M. T.. Podał, że nie zawarto w niej informacji o "możliwości i warunkach apelacji". Strona wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] r. nr [...] i ponowne jej rozpatrzenie (o dofinansowanie zakupu łóżka ortopedycznego przez MOPR
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] 2016 r. nr [...] na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 23) stwierdziło niedopuszczalność wniesionego odwołania.
W uzasadnieniu organ podał, że za niedopuszczalne należy uznać odwołanie wniesione od pisma, co do którego ustawa nie przewiduje możliwości zaskarżenia ani w formie odwołania, które przysługuje wyłącznie od decyzji administracyjnej, ani też zażalenia przysługującego na postanowienia. W ocenie organu wskazane jako przedmiot zaskarżenia pismo MOPR z [...] 2016r. nr [...], poprzedzone pismem z dnia [...] 2016r. nr [...] nie zawiera minimum elementów, które pozwalają je uznać za decyzję administracyjną. Nie ma w nim oznaczenia organu administracyjnego a także podpisu osoby reprezentującej organ. Przedmiotowe pismo nie zawiera wskazania, że stanowi ono rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta P.. Pismo zostało przy tym podpisane przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, który zgodnie z upoważnieniem z dnia [...] 2015 r. nr [...] jest upoważniony przez Dyrektora MOPR w P. do prowadzenia spraw i zawierania umów związanych z dofinansowaniem zadań realizowanych ze środków Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych dotyczących:
a/ uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych,
b/ sportu, rekreacji i turystyki osób niepełnosprawnych,
c/ zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów,
d/ likwidacji barier architektonicznych w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych,
e/ tworzenia i działania warsztatów terapii zajęciowej
Analiza ww. upoważnienia doprowadziła organ do wniosku, że brak jest w nim upoważnienia do wydawania decyzji. Zauważono też, że Dyrektor MOPR w P. na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] 2006 r. nr [...] nie został umocowany przez Prezydenta Miasta P. do wydawania decyzji w ww. sprawach. Tym samym organ uznał, że brak w piśmie z dnia [...] 2016 r. nr [...], poprzedzonym pismem z dnia [...] 2016 r. nr [...], minimum niezbędnych elementów formalnych decyzji sprawia, że nie można go uznać za decyzję administracyjną. A tym samym niedopuszczalne jest wniesienia od w/w pism odwołania.
Postanowienie doręczono Stronie w dniu [...] 2016
Dnia [...] 2016 r. Pan M. B. wniósł skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
Skarżący zarzucił, że Kolegium wydało dwa wzajemnie wykluczające się postanowienia z dnia [...] 2016 r. nr [...] i z dnia [...] 2016 r. nr [...] i wniósł o:
1. uznanie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. za nieważne - wydane z obrazą prawa,
2. zakończenie postępowania, zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie zakupu łóżka ortopedycznego decyzją kończącą postępowanie administracyjne w trybie art. 138 § 1 pkt 2 oraz 138 § 2 Kpa
3. zbadanie dlaczego Kolegium nie zajęło się zgłoszonym wątkiem "pokrzywdzonych setek osób na wózkach" - poszkodowanych przez administrację samorządową (Prezydenta Miasta P.) z powodu nie wydawania odmownych decyzji w trybie Kpa,
4. wszczęcie postępowania wyjaśniającego jak mogło dojść do wydania dwóch sprzecznych postanowień w tej samej sprawie w ciągu 7 dni,
5. uznanie stosowanej w MOPR w P. procedury przyznawania pomocy społecznej ze środków PFRON - dofinansowania do zakupu sprzętu w ramach dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych jako nieprawidłowej, nieprzejrzystej i sprzecznej z zasadami prawa,
6. uznanie braku nadzoru PFRON, dysponenta pieniędzy publicznych nad sposobem przyznawania pomocy społecznej przez MOPR w P.,
7. uznanie braku nadzoru Prezesa Rady Ministrów z powodu nieskutecznego zainteresowania się sprawą,
8. uznanie braku nadzoru Ministra Spraw Wewnętrznych z powodu całkowitego braku zainteresowania się sprawa,
9. uznanie braku nadzoru Pani poseł E. R. - M. Rodziny, Pracy i P. Społecznej,
10. uznanie braku nadzoru Wojewody W.,
11. wydanie opinii o potrzebie zaniechania działań, które są sprzeczne z prawem, dobrymi obyczajami i oczekiwaniami społecznymi przez Prezydenta Miasta P. i podległe jemu agendy (MOPR w P.),
12. zwolnienie z kosztów sądowych z powodu niskich dochodów
Do skargi załączył postanowienie SKO w P. z dnia [...] 2016r. nr [...], w którym organ uznał za uzasadnione zażalenie Skarżącego na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta P. w terminie sprawy dotyczącej rozpatrzenia złożonego w dniu [...] 2016r. wniosku o dofinansowanie zakupu łóżka ortopedycznego ze środków PFRON i wyznaczył dodatkowy trzydziestodniowy termin do załatwienia sprawy przez Prezydenta Miasta P., licząc od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, uznał, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi uznał je za niezasadne. Podał, że nie wydał dwóch wzajemnie wykluczających się postanowień. Postanowieniem z dnia [...] 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, w trybie art. 37 § 1 i 2 Kpa, zasadność zażalenia Pana B. na niezałatwienie w terminie przez Prezydenta Miasta P. wniosku z dnia [...] 2016 r. o dofinansowanie zakupu łóżka ortopedycznego ze środków PFRON. Kolegium wyznaczyło trzydziestodniowy termin do załatwienia ww. wniosku w formie decyzji administracyjnej. Natomiast zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2016 r. nr [...], Kolegium stwierdziło, w trybie art. 134 Kpa, niedopuszczalność odwołania od pisma MOPR z dnia [...] r. nr [...], poprzedzonego pismem z dnia [...] 2016 r. nr [...], stanowiącego odpowiedź na pismo Strony z dnia [...] 2016 r. zakwalifikowane przez MOPR jako skarga. Kolegium podtrzymuje w tym zakresie swoje rozstrzygniecie.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, brak było możliwości uznania ww. pisma z dnia [...] 2016 r. nr [...], nawet łącznie z pismem z dnia [...] 2016 r., za decyzję administracyjną, ponieważ brak w nim jest oznaczenia organu administracyjnego, a także podpisu osoby reprezentującej organ.
Pismem z dnia [...] 2016r. Skarżący wniósł o:
1. zwolnienie go od kosztów sądowych z powodu ubóstwa,
2. rozpatrzenie sprawy w trybie pilnym,
3. uwzględnienie w toku postępowania jako dowodu specjalnego raportu w tej sprawie, który ostatecznie będzie zakończony do 30 grudnia 2016r, kompletu dokumentacji medycznej oraz wybranej korespondencji którą prześle do końca roku,
4. zakończenie postępowania wnikliwym uzasadnieniem,
5. wnikliwe zbadanie sprawy, zgodnie z jego wnioskiem,
6. wszczęcie procedury zmierzającej do likwidacji Samorządowych Kolegiów Odwoławczych,
7. ukaranie dyrektora MOPR za spóźnienie w wydaniu decyzji w dodatkowym terminie wyznaczonym przez SKO w P.,
8. przyznanie pomocy prawnej.(k. 36-38)
Postanowieniem z dnia [...] 2017r. Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P..(k. 51-52).
Pismem z dnia [...] 2016r. Skarżący podał, że zaskarża trzy sprawy:
1. nie wydawanie decyzji administracyjnej w wyniku procesowania, nawet przy odmowie załatwienia wniosku, co uniemożliwia odwołanie się i jest oczywiście sprzeczne z polskim ustawodawstwem,
2. procedowanie zindywidualizowane, tj. rozpatrywanie każdej sprawy wnikliwie a nie jedynie wg kolejności wniosków,
3. traktowanie wnioskodawców jako klientów a nie interesariuszy
Podał również, że upoważnia radcę prawnego K. Ś. (wyznaczoną w niniejszej sprawie przez OIRP – uwaga sądu) do występowania w jego imieniu jako strony i w interesie publicznym. (k. 69- 79)
Pismem z dnia [...] 2017r. podał, że wyznaczony w sprawie pełnomocnik utraciła jego zaufanie, gdyż nie podjęła żadnych czynności i wniósł o odmowę przyznania jej wynagrodzenia. Pismo przesłał również do wiadomości OIRP w P. (k. 84).
Pismem z dnia [...] 2017r. pełnomocnik Skarżącego wyjaśniła, że nie otrzymywała korespondencji w sprawie z uwagi na błędny adres wskazany przez OIRP. (k. 86)
W replice na odpowiedź na skargę z dnia [...] 2017r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymała wszystkie zgłoszone wcześniej przez Skarżącego zarzuty i wnioski, wniosła o uwzględnienie skargi i przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie została ona opłacona w całości ani w części.
W uzasadnieniu podała, że SKO nieprawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Odmowa przyznania pomocy (dofinansowania) ze środków PFRON winna zostać dokonana w drodze decyzji. Pismo MOPR z [...] 2016r. poprzedzone pismem z [...] 2016r. spełnia niezbędne minimalne wymogi przewidziane dla decyzji administracyjnej i tym samym Skarżący miał prawo wnieść odwołanie. Wskazała, że niezasadne jest powoływanie się przez organ na brak umocowania do wydania decyzji w sytuacji, gdy organ nie uznawał w ogóle konieczności wydawania decyzji w tego typu sprawach. Skoro dana osoba posiada jednak kompetencje do zawierania umów związanych z dofinansowaniem, a co za tym idzie kompetencje do wydatkowania środków, to brak jest logicznego uzasadnienia, dla którego należałoby twierdzić, iż nie posiada ona kompetencji do wydania decyzji o odmowie przyznania takiego dofinansowania. Co do zarzutu braku określenia organu w decyzji pełnomocnik Skarżącego wskazała, że w tym zakresie decyzja zawiera wadę, która winna stanowić podstawę do jej uchylenia. Z treści pisma wynika jednak oznaczenie podmiotu, tj. iż zostało ono sporządzone przez zastępcę Dyrektora MOPR, nie jest więc niemożliwe ustalenie organu od którego pochodzi, a tym samym, że brakuje elementu obligatoryjnego, które powodowałoby uznanie decyzji za nieistniejącą.
W kolejnym piśmie procesowym Skarżący wniósł o wydanie wyroku na podstawie art. 145 a ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązującego organ do wydania pozytywnej decyzji w sprawie jego wniosku o dofinansowanie zakupu łóżka ortopedycznego w terminie 1 miesiąca. Wniósł również o podjęcie działań za pośrednictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zmierzających do likwidacji Samorządowych Kolegiów Odwoławczych i do zmiany nazewnictwa z klient na interesariusz. Pismo to Skarżący przesłał również do wiadomości r.pr. K.. która jak wskazał pismem z dnia [...] 2017r. potwierdziła gotowość pomocy prawnej, co wskazywało na brak utraty zaufania do pełnomocnika, po zajęciu przez niego stanowiska w sprawie (k. 106 – 109, 116 - 119).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Należy na wstępie wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2016.1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2016.718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
W niniejszej sprawie jej granice zostały wyznaczone rodzajem i treścią zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016r. nr [...] stwierdzającego niedopuszczalność wniesionego przez Skarżącego odwołania. Poza granicą niniejszej sprawy pozostawały więc zgłoszone w skardze a także w opisanych wyżej pismach procesowych wnioski Skarżącego takie jak: uznanie braku nadzoru PFRON, Prezesa Rady Ministrów, Ministrów, Wojewody, uznanie stosowanej przez MOPR procedury przyznawania pomocy społecznej jako nieprawidłowej, nieprzejrzystej i sprzecznej z zasadami prawa, zbadanie dlaczego Kolegium nie zajęło się wątkiem "pokrzywdzonych na wózkach". Poza granicami niniejszej sprawy a także kognicją sądu pozostawało wydawanie opinii, czy podejmowanie działań zmierzających do likwidacji Samorządowych Kolegiów Odwoławczych czy zmierzających do zmiany nazewnictwa stosowanego w organach administracji z klient na interesariusz. Nie było w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. podstaw do przeprowadzenia wnioskowanego przez Skarżącego dowodu z dokumentów w postaci pism składanych przez niego do innych organów, czy też dokumentacji lekarskiej i sprawozdania. Po pierwsze sprawozdanie wskazane we wniosku nie zostało przez niego przedłożone, a po drugie dokumenty w postaci dokumentacji lekarskiej czy pism kierowanych przez Skarżącego do innych organów nie były niezbędne do wyjaśnienia przedmiotowej sprawy, stan zdrowia Skarżącego nie stanowił kwestii spornej.
W przedmiotowej sprawie sąd nie miał podstaw, by zająć się negatywnym rozpoznaniem wniosku Skarżącego z dnia [...] 2016r. o dofinansowanie do zakupu łóżka ortopedycznego. Podkreślić należy, że w tym zakresie po wydaniu przez SKO w P. postanowienia z dnia [...] 2016r. nr [...] wyznaczającego Prezydentowi Miasta P. dodatkowy termin do załatwienia sprawy – tj. wydania w przedmiocie wniosku z [...] 2016r. decyzji administracyjnej, decyzja taka została wydana.
W aktach administracyjnych przekazanych sądowi przez organ znajduje się decyzja z dnia [...] 2016r. nr [...] odmawiająca Skarżącemu dofinansowania do zakupu łóżka ortopedycznego ze środków PFRON.(k. 38 akt administracyjnych)
Decyzja ta, z przyczyn oczywistych nie spełnia oczekiwań Skarżącego, który wnosił o pozytywne rozpoznanie jego wniosku; zasadność merytorycznego jej rozstrzygnięcia nie może jednak stanowić przedmiotu niniejszego postępowania. Od decyzji tej służy bowiem odwołanie – pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania znajduje się na końcu tej decyzji – do organu II instancji. I dopiero po ewentualnie negatywnym rozpoznaniu odwołania przysługuje Skarżącemu możliwość wniesienia skargi do sądu.
Z pism Skarżącego składanych w niniejszej sprawie, w których kwestionował brak pozytywnego rozpoznania jego wniosku i podnosił, że decyzja została wydana z przekroczeniem terminu wskazanego w postanowieniu SKO z [...] 2016r. a także bez uwzględnienia indywidualności danego przypadku i opieraniu się jedynie na kolejności składania wniosków (k. 38 i n.), wynikało, że treść wydanej w dniu [...] 2016r. decyzji odmownej była mu znana. Rozstrzyganie w niniejszej sprawie zasadności odmowy przyznania dofinansowania stanowiłoby wyjście przez sąd poza granice sprawy (art. 134 p.p.s.a.), a także naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa). Tym samym nie ma podstaw do zastosowania wskazanego przez Skarżącego art. 145 a p.p.s.a. i zobowiązanie organu do wydania pozytywnej decyzji w zakresie dofinansowania. W tym miejscu wskazać należy, że przepis art. 145 a § 1 p.p.s.a umożliwia zobowiązanie przez sąd organu do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia w przypadkach, gdy uzna, że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wydanie decyzji lub w przypadkach stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy. Nie może więc on być zastosowany również w odniesieniu do zaskarżonego postanowienia, gdyż nie jest ono dotknięte wadami skutkującymi jego uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności.
Twierdzenie Skarżącego, że zaskarżone postanowienie jest sprzeczne z postanowieniem wydanym przez SKO w dniu [...] 2016r. również nie było zasadne. Postanowienia te stanowią konsekwencję uznania przez organ, że wniosek z [...] 2016r. o dofinansowanie nie został rozpoznany przez wydanie decyzji, do której wydania organ I instancji był zobligowany. W postanowieniu z [...] 2016r. SKO uznało więc, że winna być wydana decyzja, czego nie uczyniono wysyłając do Skarżącego pisma informacyjne z [...] 2016r. i [...] 2016r.; zażalenie Skarżącego na brak jej wydania uznało za zasadne i wyznaczyło organowi stosowny termin do jej wydania. W zaskarżonym postanowieniu z [...] 2016r. konsekwentnie SKO uznając, że nie było wydanej decyzji, stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego na pisma informacyjne.
Co warto odnotować sam Skarżący w toku niniejszego postępowania w piśmie z [...] 2017r. (k. 69) zarzucił brak wydania decyzji w sprawie, co uniemożliwiło odwołanie się. Potwierdzało to zasadność stanowiska organu, co do braku przedmiotu odwołania – braku decyzji.
W w/w piśmie z [...] 2017r. Skarżący zakwestionował również prowadzenie jego zdaniem kilku odrębnych spraw i błędne uznanie przez organ jego pisma z [...] 2016r. za odrębną sprawę. W tym miejscu wskazać należy, że po uzyskaniu informacji o negatywnym rozpoznaniu wniosku o dofinansowanie Skarżący składał bardzo obszerne pisma do różnych organów. I choć co do zasady w każdym z nich wyrażał brak akceptacji dla negatywnego rozpoznania jego wniosku z [...] 2016r., to formułował wnioski i zarzuty, które procesowo wymagały uporządkowania i rozpoznania, zgodnie z procedurą administracyjną w określonym trybie. W piśmie z [...] 2016r. (data wpływu k. 52 akt administracyjnych) wyraźnie wskazał, że jest to odwołanie od decyzji MOPR w sprawie odmowy dofinansowania do łóżka ortopedycznego. W uzasadnieniu podał, że pisma z [...] 2016r. i [...] 2016r. łącznie spełniają wszystkie wymogi dla decyzji administracyjnej i od nich się odwołuje. Tak wyraźne określenie charakteru tego pisma skutkowało koniecznością rozpoznania go przez organ II instancji jako odwołania w trybie art. 127 i n kpa.
W piśmie z [...] 2016r., złożonym w biurze podawczym SKO w dniu [...] 2016r. Skarżący natomiast wskazał, że wnosi zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta P. , który nie załatwił sprawy niezwłocznie i w terminie ustawowym. Zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie rozpoznawane jest w innym trybie niż odwołanie od decyzji i z tych względów zażalenie to zostało rozpoznane przez organ II instancji w trybie art. 37 kpa.
W tym miejscu wskazać należy, że wniesienie w sprawie dotyczącej tego samego wniosku zażalenia na nie wydanie w terminie decyzji i odwołania od decyzji wzajemnie się wykluczają. Strona uznając, że nie wydano decyzji może złożyć zażalenie w trybie art. 37 kpa albo uznając, że jednak decyzja została wydana – składa odwołanie. W przypadku jaki miał miejsce w niniejszej sprawie, gdy Skarżący w jednym piśmie formułuje zarzut braku wydania decyzji a w innym twierdzi, że pisma, które otrzymał są decyzją, organ konsekwentnie winien uznać, że nie było decyzji i wówczas postąpi jak w niniejszej sprawie, albo winien uznać, że decyzja była wydana i wówczas winien rozpoznać odwołanie a negatywnie rozpoznać zażalenie na brak jej wydania.
Zdaniem Sądu organ II instancji postąpił prawidłowo. Uznał bowiem, że pismo z [...] 2016r. wraz z poprzedzającym je pismem z [...] 2016r. nie stanowiło decyzji administracyjnej. O tym, że pisma te nie miały charakteru decyzji administracyjnej świadczy, w ocenie sądu, twierdzenie zawarte w piśmie z [...] 2016r. o braku podstaw do wydawania decyzji administracyjnych w tego typu sprawach. Powołano przy tym treść § 12 pkt 3b rozporządzenia Ministra Pracy i P. Społecznej z dnia 25 czerwca 2002r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. 2015.926), zgodnie z którym właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego informuje wnioskodawcę o sposobie rozpatrzenia wniosku w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia kompletnego wniosku. Wyraźnie więc wskazano, że nie została wydana decyzja, bo w ocenie organu nie było podstaw do jej wydania. Stanowisko takie, co nie stanowiło kwestii spornej między stronami, było oczywiście błędne. Jak wynikało z postanowienia SKO z [...] 2016r., pisma Skarżącego i jego pełnomocnika, co sąd podziela, bez wątpienia w sprawach dotyczących rozpoznania wniosku o dofinansowanie na likwidację barier architektonicznych organ ma obowiązek załatwić sprawę w formie decyzji administracyjnej. Mimo iż wskazany przepis a także przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. 2016.2046) nie wskazują wyraźnie, że rozstrzygnięcie to ma charakter decyzji, to jednak domniemanie decyzyjnej formy załatwienia sprawy oraz prawa do sądu i sprawiedliwego procesu każe opowiedzieć się za decyzyjną formą rozstrzygnięcia ( por. wyrok WSA w Warszawie z 12 lutego 2014r., VIII SA/Wa 974/13, wyrok WSA w Poznaniu z 22.01.2015r., IV S.A./Po 1014/14). Skoro jednak w piśmie z [...] 2016r. wyraźnie wskazano, że w ocenie organu nie ma podstaw do wydania decyzji, słusznie SKO odmówiło uznania tego pisma za decyzję. Pismo z [...] 2016r. stanowiło odpowiedź na pismo Skarżącego z [...] 2016r., w którym w odpowiedzi na informację z [...] 2016r. m.in. podnosił brak wydania decyzji. Tym samym w przedmiotowej sprawie pismo z [...] 2016r. samodzielnie ani łącznie z pismem z [...] 2016r. również nie stanowiło decyzji. Nadto, co istotne w niniejszej sprawie, wniosek Skarżącego z [...] 2016r. o dofinansowanie został rozpoznany przez właściwy organ w formie decyzji administracyjnej wydanej [...]2016r. Nie ma więc żadnych podstaw do uznania, że w takiej sytuacji i pismo z [...] 2016r. wraz z pismem z [...] 2016r. stanowiły decyzję wydaną w tej samej sprawie dotyczącej wniosku z [...] 2016r.i winny podlegać ocenie organu II instancji. W kontekście tych okoliczności sprawy zbędna jest szczegółowa analiza wskazanych wyżej pism pod kątem zawarcia w nich istotnych elementów decyzji.
Przepis art. 134 kpa stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Instytucję procesową niedopuszczalności odwołania, o której mowa w tym przepisie należy rozpatrywać w kontekście wymagań stawianych odwołaniu przez przepisy kodeksu i przepisy szczególne. Przyczyny niedopuszczalności odwołania mogą mieć zarówno charakter przedmiotowy, jak i podmiotowy. Do przyczyn przedmiotowych zalicza się m.in. przypadek wniesienia odwołania od aktu nie mającego charakteru decyzji administracyjnej, jako, że w myśl art. 127 § 1 kpa, odwołanie służy od wydanej w pierwszej instancji decyzji administracyjnej.
Z uwagi na uznanie, że w tej konkretnej sprawie pisma, od których Skarżący wniósł odwołanie nie miały charakteru decyzji administracyjnej zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu a zarzuty skargi nie były zasadne.
Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzekł w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło