III SA/Po 1021/13

Dnia 5 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Tomasz Świstak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi E. T. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] maja 2013 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 rok oddala skargę W dniu 20 marca 2012 r., E. T., zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2012. W przedmiotowym wniosku producent zadeklarował do płatności działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położone w województwie w., powiat o., gmina P., obręb P., działkę ewidencyjną nr [...] położoną w województwie ś., powiat cz., gmina K., obręb A. I, działkę ewidencyjną nr [...] położoną w województwie w., powiat K., gmina K., obręb [...] R. Łączna powierzchnia zadeklarowanych do udzielenia płatności działek rolnych wyniosła: * 6,23 ha w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej (zwana dalej JPO); * 0,84 ha w ramach Uzupełniającej Płatności Obszarowej - do powierzchni upraw podstawowych (zwana dalej UPO). W trakcie weryfikacji wniosku pod kątem zgodności z komputerową referencyjną bazą danych działek ewidencyjnych oraz w trakcie kontroli administracyjnej ujawniły się błędy we wniosku wymagające wyjaśnienia wnioskodawcy. Nieścisłości wykryte w sprawie dotyczyły faktu, iż: powierzchnia działki rolnej E jest większa od powierzchni największego spójnego obszaru, uprawnionego do uzyskania jednolitej płatności obszarowej. Wobec powyższego w dniu 30 sierpnia 2012 r. wezwano stronę do złożenia wyjaśnień. E. T. w odpowiedzi na powyższe podtrzymał deklarację wniosku oraz na wydruku ortofotomapy dokonał "obrysu" działki rolnej oraz zamieścił uwagę: "Działkę użytkuję zgodnie z obrysem podanym na wniosku". Następnie z uwagi na niezgodność deklaracji z obrazem ortofotomapy dla działki ewidencyjnej nr [...], sprawę skierowano do inspekcji terenowej. W wyniku przeprowadzonej kontroli Inspektorzy terenowi stwierdzili następujące nieprawidłowości: działka rolna oznaczona we wniosku o płatności literą "E", gdzie zadeklarowana była przez wnioskodawcę grupa upraw JPO_TUZ na działce ewidencyjnej nr [...] na obszarze 4,28ha, została zmierzona, zastosowano kod DR33 tj. stwierdzono, że cała działka rolna nie jest gruntem rolnym oraz dodano uwagę, że cała działka nie jest użytkowana rolniczo. Dodatkowo wykonano fotografie przedstawiające obraz kontrolowanej działki. W związku z powyższym, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości po kontroli na miejscu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. w oparciu o dokumentację zebranego materiału dowodowego oraz po dokładnej analizie przedmiotowej sprawy, w dniu [...] marca 2013 roku wydał decyzję Nr [...] o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Strona złożyła odwołanie podnosząc, że nie zgadzam się całkowicie z treścią uzasadnienia, które w jej ocenie uzasadnieniem nie jest a tylko stwierdzeniem, że działka nie jest użytkowana rolniczo, bez uzasadnienia wydania takiej opinii. Strona podniosła, że działka w całości, nawet poza deklarowaną do wsparcia bezpośredniego powierzchnią jest użytkowana rolniczo i zaznaczone we wniosku użytki zielone są zgodne ze stanem faktycznym. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego AR i MR w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z wykonanej w gospodarstwie rolnym kontroli na miejscu wynika, że zadeklarowano we wniosku o przyznanie płatności obszarowych działki rolne niezgodnie ze stanem faktycznym, co uznane zostało za nieprawidłowość zgodnie z art. 2 pkt 10 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który stanowi, że nieprawidłowości oznaczają każdy przypadek nieprzestrzegania stosownych zasad przydzielania rozpatrywanej pomocy. W przypadku działki rolnej z protokołu z wykonanej kontroli na miejscu jednoznacznie wynika, że czynności kontrolne przeprowadzone zostały w sposób pozwalający określić faktyczną powierzchnię oraz stan użytkowania, na której spełnione zostały podstawowe warunki udzielenia pomocy finansowej, tj. obszaru zatwierdzonego zgodnie z ww. przepisami prawa unijnego i krajowego. Lokalizacja działek rolnych pokrywa się ze szkicem ortofotomapy sporządzonym przez Inspektorów terenowych. Nawiązując, do wskazanego przez Odwołującego zarzutu przeprowadzenia kontroli bez uprzedniego poinformowania oraz bez udziału beneficjenta, organ odwoławczy zaznaczył, iż zgodnie z art. 27 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina ARiMR nie ma obowiązku powiadamiania rolnika o zamiarze wykonania kontroli. Ponadto, zgodnie z ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w szczególności art. 31 ust. 4 czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009. Kontrola przeprowadzona pod nieobecność producenta rolnego, jest tak samo ważna jak kontrola przeprowadzona w jego obecności. W skardze do Sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, iż wedle danych wynikających z kontroli przeprowadzonej na gruncie, przedmiotowy grunt nie jest wykorzystywany rolniczo, w związku z czym nie należą się żadne świadczenia unijne. Z tym stwierdzeniem, zdaniem skarżącego, nie można się zgodzić. Kontrola na gruncie przeprowadzona w marcu 2013r. praktycznie do niczego sensownego doprowadzić nie mogła. W tym roku były duże opady śniegu i nie można dziwić się temu, że nie dopatrzono się użytków zielonych. Wyprowadzony został błędny wniosek, że działka nie jest wykorzystywana rolniczo. Skarżący zaznaczył, że grunt, o którym tu mowa nie jest obłożony asfaltem, betonem, nie ma tam obiektów przemysłowych, czy handlowych, a istniejąca zieleń utrzymuje piaszczystą ziemię, nic dopuszczając do erozji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz.1269), zwanej dalej p.u.s., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu określa podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej, stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. Art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. określa natomiast granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny stanowiąc, iż sąd ten rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 p.p.s.a. wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie jest tym samym kompetencją Sądu orzekanie co do meritum danej sprawy, czyli co do materialnoprawnych uprawnień i obowiązków strony postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny orzekając na podstawie akt i w granicach danej sprawy, pełni bowiem wyłącznie funkcje kasacyjne. W świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może przeprowadzić, z urzędu lub na wniosek stron, jedynie dowody uzupełniające z dokumentów i tylko wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2012. W przedmiotowym wniosku producent zadeklarował do płatności działki ewidencyjne o ww. numerach, łączna powierzchnia zadeklarowanych do udzielenia płatności działek rolnych wyniosła: 6,23 ha w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej (zwana dalej JPO); 0,84 ha w ramach Uzupełniającej Płatności Obszarowej - do powierzchni upraw podstawowych (zwana dalej UPO). W trakcie weryfikacji wniosku organ ujawnił błędy we wniosku wymagające wyjaśnienia wnioskodawcy. Nieścisłości wykryte w sprawie dotyczyły faktu, iż powierzchnia działki rolnej E jest większa od powierzchni największego spójnego obszaru, uprawnionego do uzyskania jednolitej płatności obszarowej. E. T. w odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnień, podtrzymał deklarację zawartą wniosku oraz na wydruku ortofotomapy dokonał "obrysu" działki rolnej oraz zamieścił uwagę: "Działkę użytkuję zgodnie z obrysem podanym na wniosku". Następnie z uwagi na niezgodność deklaracji z obrazem ortofotomapy dla działki ewidencyjnej nr [...], sprawę skierowano do inspekcji terenowej. W wyniku przeprowadzonej kontroli Inspektorzy terenowi stwierdzili następujące nieprawidłowości: działka rolna oznaczona we wniosku o płatności literą "E", gdzie zadeklarowana była przez wnioskodawcę grupa upraw JPO_TUZ na działce ewidencyjnej nr [...] na obszarze 4,28ha, została zmierzona, zastosowano kod DR33 tj. stwierdzono, że cała działka rolna nie jest gruntem rolnym oraz dodano uwagę, że cała działka nie jest użytkowana rolniczo. Dodatkowo wykonano fotografie przedstawiające obraz kontrolowanej działki. Nadto, inspektorzy terenowi stwierdzili, że działka rolna oznaczona we wniosku o płatności literą "E", gdzie zadeklarowana była przez wnioskodawcę grupa upraw JPO_TUZ, została zmierzona - zastosowano kod DR33 tj. stwierdzono, że cała działka rolna nie jest gruntem rolnym oraz dodano uwagę, że cała działka nie jest użytkowana rolniczo. Dodatkowo wykonano fotografie przedstawiające obraz kontrolowanej działki. W okolicznościach niniejszej sprawy, mając na uwadze powołane przez organy jako podstawa prawna decyzji, przepisy prawa krajowego oraz unijnego określające wymogi przyznawania płatności bezpośrednich, jak również zebrany w sprawie materiał dowodowy, należało zbadać legalność odmowy przyznania spornych płatności. Odnosząc się do tej kwestii podkreślić na wstępie należy, iż decydujące znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji mają wnioski płynące z ustalonego przez organy stanu faktycznego w wymienionym zakresie. W ocenie Sądu, przeprowadzona kontrola działki rolnej "E" wykonana została prawidłowo. Sporządzono raport, dołączono dokumentację fotograficzną oraz szkic działki rolnej z kierunkami wykonanych zdjęć. Za trafne należy uznać stanowisko organu, iż dostępna ortofotomapa cyfrowa tj. zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Należy podkreślić, iż ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 Nr 240, poz. 2027 ze zm.) po wykonaniu prac, podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i są gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiącego własność Skarbu Państwa. Ortofotomapy cyfrowe wykonane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992" tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzcłmi oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Biorąc pod uwagę powyższe, podkreślić należy, iż rolnicy we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej podlegają takim samym zasadom weryfikacji powierzchni, a żadna dowolność państw członkowskich w tym zakresie nie może być stosowana. Tak więc ma rację organ, że z powyższych względów, ortofotomapa jest jedynym prawnie dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności. Jak to już zostało wcześniej wskazane, weryfikacja danych obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności, nie następuje tylko na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, lecz w tym przypadku przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu. Ma rację organ odwoławczy, że miarodajnym dla ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest stan faktycznego uprawiania gruntu przez wnioskodawcę, bez względu na istnienie i rodzaj podstawy prawnej władania tym gruntem. Sam skarżący w czasie postępowania administracyjnego wskazał, że w nieużytki tzn. pozbawione jakiejkolwiek roślinności piaski zaczął nasadzać sosny i brzozy, które później przyczyniły się do powstania roślinnej okrywy tych piasków, przemieniające faktycznie nieużytki w grunty z okrywą zieloną pozwalając pozyskiwać później skrzyp, dziurawiec, młode liście brzóz, owoce dzikiego bzu, czeremchy, dzikiej róży. Pamiętając o wymogach minimalnych w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, organ II instancji słusznie podniósł w uzasadnieniu decyzji, iż warunkiem otrzymania pomocy przez producenta rolnego jest utrzymanie gruntów zgodnie z normami w myśl rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U Nr 39, poz. 211). Przez utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej w 2012 r. rozumie się uprawę roślin lub ugorowanie w przypadku gruntów ornych; koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca - w przypadku łąk, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Mając na uwadze zgromadzony w aktach materiał dowodowy, w tym oświadczenie skarżącego zawarte w treści odwołania od decyzji I instancji, słusznie organ uznał, iż powyższa czynność – dbanie o właściwą kulturę rolną - nie została wykonana, bowiem sama strona wskazuje, iż na nieużytkach posadziła sosny i brzozy. Reasumując Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, iż fakt istnienia drzew i zakrzaczeń w dużych skupiskach zaprzecza użytkowaniu rolnemu terenu spornej działki. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należało, że kwestionowanie rozstrzygnięcia organu odwoławczego, było bezzasadne. W rozpoznawanej sprawie nie doszło bowiem do naruszenia prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania tej decyzji, zawierającej niezbędne elementy prawidłowego aktu, z obrotu prawnego. Z powyższych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.