III SA/Po 1023/06

WyrokWSA w Poznaniu2009-06-05

Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Tadeusz M. Geremek, Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może obciążyć stronę kosztami postępowania celnego (w tym kosztami ekspertyzy) na podstawie art. 71 § 4 Kodeksu celnego, jeśli nie udowodniono w sposób niebudzący wątpliwości, że zgłoszenie celne było nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru?
Ratio decidendi
Organ celny nie może obciążyć strony kosztami postępowania celnego na podstawie art. 71 § 4 Kodeksu celnego, jeśli nie udowodniono w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że zgłoszenie celne było nieprawidłowe. Przeprowadzona ekspertyza musi być miarodajna i jej wyniki muszą jednoznacznie wskazywać na nieprawidłowość zgłoszenia, aby można było obciążyć stronę kosztami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia strony kosztami postępowania celnego, w tym kosztami ekspertyzy towaroznawczej, przeprowadzonej w celu ustalenia wartości celnej importowanych tekstyliów. Strona skarżąca kwestionowała zasadność obciążenia jej tymi kosztami, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i braku wystarczających dowodów na nieprawidłowość zgłoszenia celnego. Organ celny I instancji obciążył stronę całością kosztów, natomiast organ II instancji zmniejszył kwotę obciążenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 05 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 czerwca 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi S.S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania celnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ W. Długaszewska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ T. Geremek WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P., na podstawie art. 265 § 2, art.269, art. 267 § 1 pkt 5 lit c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997r., Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 262 i art. 71 § 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny ( tekst jednolity, Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.) obciążył Zakład Produkcyjno-Usługowo-Handlowy Lecznica Zwierząt S.S. N.W., Wronki kosztami postępowania celnego w wysokości 610,00 PLN powstałymi w związku z weryfikacją zgłoszenia celnego SAD nr OBR [...] z dnia [...]. Koszty te obejmują wynagrodzenie za wykonaną przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej w P. ekspertyzę dotyczącą określenia wartości celnej objętej zgłoszeniem celnym tekstyliów. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] Zakład Produkcyjno-Usługowo-Handlowy S.S. zgłosił na podstawie dokumentu powyższego SAD, celem objęcia procedurą dopuszczenia do odzież. Zgłoszenie to poddano weryfikacji. W związku z koniecznością ustalenia wartości odzieży na rynku polskim zostały pobrane próbki przedmiotowego towaru celem przesłania go do ekspertyzy mającej dostarczyć informacji potrzebnych do ustalenia wartości zgłoszonego towaru. Czynność ta zakończona wydaniem wyceny skutkowała powstaniem kosztów w podanej wyżej wysokości. Koszty te wynikły z winy strony, która dołączyła do zgłoszenia celnego fakturę niewiarygodną w części dotyczącej ceny transakcyjnej. Przeprowadzony dowód potwierdził zaniżenie ceny transakcyjnej. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła, iż jego wydanie nastąpiło w sytuacji braku uzasadnionych przyczyn kwestionowania deklarowanej przez stronę wartości celnej towaru. Ponadto podniosła, że dowód z opinii biegłego powinien zostać przeprowadzony zgodnie z art. 190 Ordynacji podatkowej, a przeprowadzony został bez udziału strony, w związku z czym naruszono prawo czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania wyrażone w art. 123 Ordynacji podatkowej. Strona wskazała też, iż z przedmiotowej opinii nie wynika, że sporne zgłoszenie celne zostało dokonane nieprawidłowo, dlatego też krzywdzące jest i niezgodne z prawem żądanie od niej pokrycia kosztów ekspertyzy towaroznawczej. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 239, art. 264, art. 267 § 1 pkt 4, art. 269 Ordynacji podatkowej oraz art. 262 i art. 71 § 4 Kodeksu celnego uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wysokości kwoty obciążenia strony kosztami postępowania, ustalając ją na 122,00 PLN i orzekając o poniesieniu przez Skarb Państwa pozostałych kosztów w kwocie 488,00 PLN. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wyjaśnił, że organ celny wysłał próbki towaru do Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej w P., celem ustalenia na rynku krajowym wartości hurtowej identycznych lub podobnych towarów jak te importowane przez stronę. W dniu [...] wydano ekspertyzę. Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowa ekspertyza jest miarodajnym dowodem w sprawie, pozwalającym w pełni na określenie wartości celnej towaru w trybie art. 29 Kodeksu celnego. Na podstawie w.w. ekspertyzy organ celny I instancji w decyzji nr [...], [...] z dnia [...] dokonał ustalenia wartości celnej zgłoszonego przez stronę do odprawy celnej towaru. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, decyzją nr [...], powyższe rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego utrzymał w mocy w zakresie towaru z pozycji 1 zgłoszenia. Uchylił je natomiast w zakresie wartości celnej w pozycjach 2, 3, 4 i 5 zgłoszenia. W ocenie organu II instancji strona winna wobec tego zostać obciążona kosztami ekspertyzy jedynie jednej próbki towaru w kwocie 122, 00 zł. Uwzględniając zatem dyspozycję zawartą w art. 71 § 4 ustawy Kodeks celny należało stwierdzić, że koszty związane z przeprowadzeniem ekspertyzy wykonanej przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej w P. powinny obciążać zgłaszającego w zakresie pozycji 1 zgłoszenia. W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów celnych obu instancji, podnosząc argumenty podobne jak te w zażaleniu tj. naruszenie art. 123, 190,191 i 192 Ordynacji podatkowej, podkreślając, że strona nie może ponosić kosztów związanych z ekspertyzą, która nie wniosła do sprawy wystarczających dowodów służących do zakwestionowania wartości celnej towarów. Dodatkowo strona zarzuciła, że w świetle przepisów art. 264 i 267 § 1 Ordynacji podatkowej koszty postępowania w tej sprawie winny obciążać Skarb Państwa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto wskazał, ze zgodnie z art. 267 § 1 pkt. 4 Ordynacja podatkowa stronę obciążają koszty przewidziane w odrębnych przepisach, do których zalicza się m. in. przepis art. 71 § 4 Kodeksu celnego, na podstawie którego obciążono stronę kosztami postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest obciążenie skarżącego kosztami postępowania tj. kosztami ekspertyzy z dnia [...], uzupełnionej aneksami, wykonanej przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej w P., której wyniki stanowiły podstawę do przeprowadzenia kalkulacji ustalenia wartości sprowadzonego do Polski towaru metodą ostatniej szansy określoną w art. 29 Kodeksu celnego. Zgodnie z art. 40 § 1 i § 2 Kodeksu celnego po przedstawieniu towarów, a przed nadaniem tym towarom właściwego przeznaczenia celnego, mogą one, za zgodą organu celnego zostać zbadane, a ryzyko i koszty badania nie obciążają organów celnych. Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji, polegającej w szczególności na kontroli samego zgłoszenia i dołączonych do niego dokumentów, bądź też na rewizji celnej towarów z możliwością pobrania próbek w celu przeprowadzenia ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli ( art. 70 pkt. 1 i 2 ustawy ). Art. 71 § 4 Kodeksu celnego stanowi zaś, że jeżeli w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, że towar został zgłoszony nieprawidłowo, koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz ponosi zgłaszający. Istotnym więc jest ustalenie, czy towar stanowiący przedmiot zgłoszenia celnego został faktycznie nieprawidłowo zgłoszony. W ocenie Sądu przeprowadzona przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej w P. ekspertyza nie pozwoliła na prawidłowe ustalenie wartości celnej spornej odzieży sprowadzonej przez skarżącego i zgłoszonej w pozycji 1 przedmiotowego dokumentu SAD. W związku z tym nie można zgodzić się z twierdzeniem organów celnych, iż wartość celna przedstawionego do odprawy celnej towaru została zaniżona, co w konsekwencji spowodować miało nieprawidłowość zgłoszenia. Aby móc obciążyć stronę kosztami postępowania, w tym wypadku kosztami opinii biegłego należałoby z całą pewnością stwierdzić, iż przedstawiona przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej w P. wycena jest miarodajna i jej wyniki pozwalają na uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W rozpatrywanej sprawie tak nie jest, bowiem Sąd doszedł do przekonania, że organy celne nie ustaliły w sposób jednoznaczny, iż strona skarżąca dokonała w dniu [...] nieprawidłowego zgłoszenia celnego w zakresie pozycji nr 1 zaniżając cenę transakcyjną towaru w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Konsekwencją dokonanych ustaleń było uchylenie, przez Sąd w tym samym składzie wyrokiem z dnia [...] decyzji Dyrektora Izby Celnej w P., nr [...] z dnia [...] w przedmiocie określenia długu celnego oraz podatku od towarów i usług ( sygn. akt III SA/Po 1024/06). Mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz treść powołanego wyżej art. 71 § 4 Kodeksu celnego należało uznać, iż przesłanka zawarta w niniejszym przepisie nie została spełniona. W ocenie Sądu przeprowadzona na zlecenie organów celnych ekspertyza nie pozwoliła na stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, że towar z pozycji 1 dokumentu SAD został zgłoszony nieprawidłowo w zakresie wartości celnej. W związku z tym obciążenie skarżącego kosztami postępowania było przedwczesne, niezależnie od nietrafności zarzutu skargi co do tego, że w świetle przepisów art. 264 i 267 § 1 Ordynacji podatkowej to Skarb Państwa winny obciążać w każdym wypadku koszty ekspertyzy wykonanej w sprawie celnej. Samodzielna regulacja tej kwestii w Kodeksie celnym wyklucza taką interpretację. Organ celny rozpoznając ponownie sprawę winien wziąć pod uwagę, czy uzupełniony materiał dowodowy - zebrany bez naruszenia przepisów i zasad postępowania zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku w sprawie sygn. akt III SA/Po 1024/06 - pozwoli na przyjęcie, że w dniu [...] S. S. nieprawidłowo zgłosił towar z pozycji 1 zaniżając jego wartość celną . Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ W. Długaszewska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ T.M.Geremek T.M.d

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło