III SA/Po 1025/15

Dnia 13 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 grudnia 2015 r. w sprawie ze skargi M K na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2015 roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2008 roku postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2015 r. referendarz sądowy postanowił odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy ze względu na niewykazanie przez niego istnienia przesłanek do jego otrzymania. W piśmie z dnia 22 grudnia 2015 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Wskazał w nim, że wniosek o zwolnienie od kosztów był uzasadniony aktualną złą sytuacją finansową skarżącego. Z tego względu ustalenia dokonane w postępowaniu o sygn.. akt III SA/Po 1103/13 straciły swoją aktualność. Nabycie przez skarżącego lokatorskiego prawa do lokalu sprzed kilkunastu lat nie może stanowić o jego obecnej sytuacji finansowej. Niezdolność do pracy nie oznacza w ocenie strony całkowitego zakazu wykonywania działalności zarobkowej. Strona prowadziła działalność gospodarczą w latach 2008-2009. Fakt prowadzenia działalności gospodarczej przy ul. H przez B do kwietnia 2015 r. nie oznacza, że skarżący uzyskiwał z tego tytułu dochody. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] skarżący został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Utrzymują go obecnie rodzice, gdyż dochody z renty są niewystarczające. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje : Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, jeżeli nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j z 2012 roku, poz. 270), dalej jako P.p.s.a. W ocenie Sądu z akt sprawy ( wniosek o prawo pomocy i sprzeciw ) wynika, że skarżący nie wykazał powyższej przesłanki umożliwiającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że jest osoba schorowaną z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy. Utrzymuje się ze świadczeń rentowych w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Ze świadczenia prowadzona jest egzekucja. Kwota wolna od potrąceń to [...]zł. Skarżący został wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada środków na własne utrzymanie i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Koszt utrzymania miesięcznego określił na kwotę [...] zł miesięcznie ([...] zł – czynsz za mieszkanie, [...]zł – żywność, [...]zł – woda, [...] zł – energia elektryczna, [...] zł – koszty leczenia). Według oświadczenia Skarżący nie posiada majątku (nieruchomości, ruchomości, oszczędności). W ocenie Sądu oświadczenie majątkowe skarżącego budziło wątpliwości w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych oraz informacji znanych Sądowi z urzędu. Wskazać należy bowiem, że skarga dotyczy decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2008 roku. Z uzasadnienia decyzji wynika, że przedsiębiorca M w podanym okresie w ramach prowadzonego komisu sprzedał na terytorium kraju, a następnie zgłosił do opodatkowania, 107 samochodów osobowych. W tym kontekście niewystarczające okazały się zapewnienia, że stan zdrowia Wnioskodawcy ogranicza jego zdolności płatnicze jedynie do wysokości pobieranych świadczeń rentowych. W toku prowadzonego postępowania w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego przedłożono: - kserokopie rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za 2013 i 2014 rok (PIT 40A), - kserokopie dwóch decyzji o ponownym ustaleniu renty (z lutego 2015 roku oraz z listopada 2015 roku), - kserokopię przydziału lokatorskiego prawa do lokalu z dnia 01 stycznia 2003 roku, - obliczenie opłaty za użytkowanie lokalu przy ul. H za październik 2015 roku, - fakturę za energię elektryczną od 6 sierpnia do 7 października 2015 roku (kwota do zapłaty to [...] zł), - trzy zawiadomienia o uchyleniu zajęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na wniosek wierzyciela z uwagi na umorzenie postępowania egzekucyjnego, - postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (13 tytułów wykonawczych dotyczących niezapłaconego podatku VAT, łączna kwota w należności głównych to [...] zł), - kserokopię postanowienia o wpisaniu Wnioskodawcy do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych (powodem ujawnienia w RDN było zobowiązanie dłużnika do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego). Dodatkowo w piśmie z dnia 23 listopada 2015 roku pełnomocnik skarżącego, doradca podatkowy, wskazał, że: - wnioskodawca nie ma żadnego tytułu prawnego, co do pomocy od rodziców, ale w rodzinie istnieje obowiązek wzajemnego pomagania sobie, w tym udzielania pomocy finansowej, - skarżący nie posiada rachunków bankowych, kredytów, kart kredytowych, w tym lokat bankowych, - nieruchomość położona pod adresem ul. H jest własnością Spółdzielni Mieszkaniowej, - nieruchomości pod adresem Z należy do siostry skarżącego K (Wnioskodawca jest tam tylko gościem i podaje ten adres jako adres dla doręczeń), - wskazane nieruchomości nie przynoszą dochodów, - wnioskodawca nie posiada telefonu stacjonarnego, ani komórkowego. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał skutecznie, że odmowa objęcia go ochroną na zasadzie prawa pomocy ogranicza realizację jego prawa do sądu. Przyznania prawa pomocy nie uzasadnia argumentacja wniosku, że Skarżący jest rencistą całkowicie niezdolnym do pracy zarobkowej. Pomimo stwierdzonej całkowitej niezdolności do pracy Wnioskodawca założył i prowadził działalności gospodarczą (lata 2008 - 2009). Wedle dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych w okresie od maja do grudnia 2008 roku w ramach prowadzonego komisu samochodowego Skarżący dokonał sprzedaży samochodów osobowych na łączną wartość [...] zł. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie także w ustaleniach poczynionych w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym pod sygn. akt I SA/Po 397/15 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2008 roku. Podatnik w 2008 roku prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą F. Przedmiotem tej działalności była sprzedaż detaliczna używanych pojazdów samochodowych. Podatnik rozliczając podatek od towarów i usług w systemie VAT marża. Nie ewidencjonował w rejestrach VAT nabyć pojazdów. W 2008 roku podatnik udokumentował zakup 126 samochodów na wartość ogółem [...] zł. Wartość ze sprzedaży 107 samochodów w okresie od maja do grudnia 2008 roku przewyższa koszty nabycia 126 samochodów w całym 2008 roku o kwotę [...] zł. Określone powyżej przychody nie zostały w żaden sposób uszczuplone wskutek wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W dniu 12 sierpnia 2009 roku M zgłosił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego zaprzestanie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług z uwagi na likwidację działalności gospodarczej z dniem 30 kwietnia 2009 roku. Egzekucja zaległości z tytułu podatku VAT (łączna kwota w należności głównych to [...] zł) prowadzona jest ze świadczenia rentowego (potrącenia miesięczne to [...] zł). Na mocy postanowienie Sądu Rejonowego w L z dnia 18 maja 2015 roku,. Skarżący został zobowiązany do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Jednocześnie z uzasadnienia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 czerwca 2015 roku o umorzeniu administracyjnego postępowania egzekucyjnego wynika, że zobowiązany M nie przebywa w miejscu rejestracyjnym. Miejsca pobytu oraz miejsca zamieszkania zobowiązanego nie ustaliła także Komenda Miejska Policji. W ocenie Sądu za niewystarczające należało uznać zapewnienia doradcy podatkowego, że Wnioskodawca nie osiąga żadnych dochodów poza świadczeniami rentowymi. Aktualność żądania udokumentowania źródeł przychodu za lata 2013 - 2015 uzasadniają ustalenia, że Wnioskodawca samodzielnie rozliczał się z podatku dochodowego (sprawa o sygn. akt III SA/Po 1103/13), bo poza świadczeniami rentowymi osiągał dodatkowe dochody, ale jednocześnie dokonywał odliczenia wydatków na cele rehabilitacyjne ([...] zł). Na ograniczenie zdolności płatniczych do wysokości świadczeń rentowych nie wskazują częściowo udokumentowane koszty utrzymania koniecznego ([...] zł), które ponad dwukrotnie przewyższają deklarowane dochody netto (kwota wolna od potrąceń egzekucyjnych to [...] zł). Deklaracje o tym, że koszty utrzymania koniecznego Wnioskodawcy przewyższają wysokość jego dochodów obejmują okres od 2011 roku. Do objęcia skarżącego ochroną na zasadzie prawa pomocy niewystarczające okazały się zapewnienia, że "skarżący pozostaje na łasce rodziców" oraz wyjaśnienia doradcy podatkowego z wyboru, że "w rodzinie istnieje obowiązek wzajemnego pomagania sobie". Pomoc rodziny na poziomie około 650-700 zł powinna być udokumentowana wyrokiem sądu lub ugodą sądową. Z tych względów uznać należało, że źródło finansowania kosztów utrzymania nie zostało w żaden sposób wykazane. Tylko opłata za użytkowanie mieszkania przewyższa kwotę świadczeń rentowych wolną od egzekucji. Ocena zdolności płatniczych strony postępowania należy do wyłącznej kompetencji Sądu. Tej kompetencji nie można wykluczyć (zastąpić) budzącymi wątpliwości oświadczeniami wnioskodawcy lub jego pełnomocnika. Rozstrzygnięcie o udzieleniu prawa pomocy nie może być niezależne od rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy oraz niezależne od oceny Sądu o spełnieniu przesłanek udzielania prawa pomocy. O przyznaniu prawa pomocy nie decyduje strona, lecz wojewódzki sąd administracyjny. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że nie było podstaw faktycznych i prawnych do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie, wobec czego zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego utrzymano w mocy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 260 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.