III SA/Po 103/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-09-14
Skład orzekający: Beata Sokołowska, Tadeusz M. Geremek, Maria Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego, które nastąpiło w wyniku wymiany zamków w drzwiach przez współmałżonka, może stanowić podstawę do wymeldowania, jeśli osoba zameldowana podjęła działania prawne zmierzające do przywrócenia posiadania lokalu?Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego nie może być uznane za dobrowolne, jeśli nastąpiło w wyniku działań współmałżonka uniemożliwiających dostęp do lokalu, takich jak wymiana zamków. Osoba w takiej sytuacji powinna podjąć działania prawne zmierzające do przywrócenia posiadania. Jeśli takie działania zostały podjęte we właściwym czasie, nie można uznać, że osoba trwale i dobrowolnie opuściła lokal, co wyklucza możliwość wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. o wymeldowaniu W.K. z pobytu stałego. W.K. skarżył decyzję, argumentując, że opuszczenie mieszkania nie było dobrowolne, lecz wynikało z wymiany zamków przez jego żonę, mimo wyroku sądu przywracającego mu posiadanie lokalu. Sąd administracyjny uznał, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, a W.K. podjął działania zmierzające do przywrócenia posiadania we właściwym czasie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K., zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) WSA Maria Kwiecińska Protokolant ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi W.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2004 r., [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K. nr [...] z dn. [...] października 2004r.; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100,-zł.(sto złotych), tytułem zwrotu kosztów sądowych ; III. stwierdza że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska /-/T.M. Geremek
Burmistrz Miasta K., decyzją nr [...] z dnia [...] października 2004 r. działając na podstawie art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. DzU nr 87 z 2001 poz.960 ze zm./ orzekł o wymeldowaniu W.K. z pobytu stałego na Osiedlu K. [...] w K.
W uzasadnieniu tej decyzji podano, że postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania W.K. z pobytu stałego pod wskazanym wyżej adresem wszczęto na żądanie R.K.
Wnioskodawczyni podała, że W.K. nie zamieszkuje tam od dnia [...].12.2002 r. Przeprowadzone w tej sprawie postępowanie wykazało, że W.K. w przedmiotowym lokalu został zameldowany w dniu [...].07.1997 r. i zamieszkiwał tam z rodziną.
Właścicielami mieszkania są W. i R. K.
Komenda Powiatowa Policji w K. w piśmie z dnia [...].03.2004 r. podała że w trakcie kontroli w przedmiotowym lokalu nie zastano W.K. a w rozmowie z sąsiadami ustalono że nie przebywa on w tym lokalu, natomiast sporadycznie przebywa w N. L. przy ul. L. [...].
Przesłuchany w toku postępowania W.K. podał że w maju 2003 r. żona powymieniała zamki w drzwiach i od tego czasu nie wpuszcza go do mieszkania. Część rzeczy osobistych zabrał, że sobą.
W dniu [...].03.2004 r. postępowania w sprawie zawieszono z uwagi na to, że W. K. wystąpił do Sądu Rejonowego w K. o przywrócenie posiadania mieszkania.
Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Sąd Rejonowy przywrócił W. K. posiadanie spornego lokalu.
W toku dalszego postępowania W.K. oświadczył, że obecnie nie mieszka w tym mieszkaniu i że z żoną na temat ponownego zamieszkania nie rozmawiał. W piśmie z dnia [...].10.2004 r. że w trakcie kontroli przeprowadzonej w tym mieszkaniu nie zastano W. K.
W ocenie organu I instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji o wymeldowania z pobytu stałego w lokalu na Osiedlu K. [...] W.K. w oparciu o art.15 ust.2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Organ I instancji wyjaśnił także, że przepisy tej ustawy mają wyłącznie charakter ewidencyjny i służą rejestracji pobytu osób zgodnie ze stanem faktycznym.
W.K. odwołał się powyższej decyzji podając, że jego żona pomimo wyroku sądowego uwzględniającego jego wniosek o przywrócenie posiadania wspólnego mieszkania nie dostosowała się do niego, nie wpuszcza go do lokalu i nie udostępnia kluczy do niego.
Odwołujący się zakwestionował również ustalenia organu i instancji, co do okoliczności niezamieszkiwania przez niego w tym lokalu.
Wojewoda, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r.— utrzymał w mocy zaskarżona decyzję
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielając ustalenia faktyczne i stanowisko prawne Burmistrza Miasta K. podkreślił, że W. K. faktycznie nie zamieszkuje w spornym lokalu zaś podjęte przez niego działania mające na celu przywrócenie posiadania nie były podjęte we właściwym czasie tj. przed wszczęciem postępowania.
W.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego na powyższą decyzję podnosząc okoliczności i argumenty podobne jak w toku dotychczasowego postępowania a zwłaszcza, że opuszczenie spornego mieszkania nie nastąpiło dobrowolnie a jedynie w wyniku wymiany zamków w drzwiach przez jego żonę.
Odpowiadając na skrze organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Skarga W.K. zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. nr 87 poz.960 z późn. zm./ organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania z pobytu stałego osoby która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego powinno być dobrowolne, przy czym osoba, która została usunięta z lokalu, w którym została wymeldowana lub nie została do niego dopuszczona powinna we właściwym czasie podjąć działania prawne zmierzające do przywrócenia jej stanu posiadania lokalu tj. umożliwiające jej powrót do tego lokalu.
Jeżeli zaś osoba zameldowana została z niego usunięta poprzez wymianę zamków w drzwiach to opuszczenie lokalu nie może spełniać cech dobro wolności./por. wyrok NSA z dnia 21.03.2001 VSA 2950/00 i VSA 3169/00 z dnia 23.04.2001/
Wątpliwości może nasuwać pojęcie właściwego czasu do skorzystania ze środków prawnych mających na celu powrót do mieszkania.
W ocenie Sądu kwestia ta powinna być oceniana indywidualnie w każdej sprawie mając na uwadze wszystkie jej okoliczności.
Z niespornych okoliczności niniejszej sprawy wynika, że skarżący i jego b. żona R.K. są współwłaścicielami mieszkania spółdzielczego w budynku na Osiedlu K. [...]i to na podstawie przydziału lokalu mieszkalnego K. Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia [...].05.1997 r.
R.K. wystąpiła o wymeldowanie męża z tego lokalu w czasie trwania postępowania sądowego o rozwód, który został orzeczony wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia [...].06.2004 r. w sprawie [...] podając że opuścił on to mieszkanie [...].12.2004 r.
Sąd odstąpił w tym wyroku od orzekania o sposobie korzystania z tego mieszkania. W. K. przesłuchany tuz po wszczęciu postępowania zaprzeczył, aby mieszkanie to opuścił dobrowolnie, ponieważ żona w maju, 2003r. powymieniała zamki w drzwiach mieszkania, co uniemożliwiając mu wejście do tego lokalu. Interwencja funkcjonariusza Policji sytuacji tej nie zmieniła /[...].05.2003 r.l Skarżący podał również, że ze spornego mieszkania zabrał jedynie część rzeczy. Stanowisko w powyższym zakresie skarżący podtrzymał w toku całego postępowania. Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie o sygn. akt [...] W. K. któremu przywrócono posiadanie mieszkanie na Osiedlu K. [...] w K.
Orzeczenie to zostało wydane w stosunkowo krótkim czasie po wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania skarżącego /wniosek z [...].02.2004 r./ W tej sytuacji zdaniem Sądu nie można uznać, że skarżący nie wystąpił we właściwym czasie o przywrócenie posiadania spornego mieszkania skoro uważał, że mieszkania tego w sposób trwały i dobrowolny nie opuścił.
Wprawdzie po wydaniu wyroku ó przywrócenie posiadania skarżący w mieszkaniu tym nie zamieszkał, ale jak twierdzi uniemożliwiła mu to b. żona co w świetle okoliczności sprawy jest prawdopodobne, zaś wyegzekwowanie tego obowiązku w drodze egzekucji jeszcze nie nastąpiło.
Organ I instancji nie wyczerpał w toku postępowania wszystkich możliwości pozwalających na prawidłowe ustalenie niezbędnych przesłanek z art.15 ust.2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych opierając się w tym zakresie niemal wyłącznie na twierdzeniach wnioskodawczyni.
W nowym postępowaniu organy administracji powinny uzupełnić postępowanie dowodowe mające na celu wyjaśnić wszystkie niezbędne okoliczności dla .02.2004 prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy dopiero na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczności została udowodniona./art.77par.l i 80 kpa./ Należy również poszukiwać innych dowodów pomocnych w wyjaśnieniu tej sprawy np. zeznania świadków, wizja lokalna, aby ustalić właściwe centrum życiowe skarżącego. Warunku tego nie mogą spełnić wyrywkowe kontroli Policji, które jedynie stwierdzają, że w czasie kontroli skarżący nie przebywał w danym lokalu.
Z tych względów w oparciu o art.145 par. l pkt. c oraz art.152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi/ sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska /-/ T.M. Geremek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło