III SA/Po 1035/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-12-18

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie przedstawił rzetelnych i pełnych danych o swojej sytuacji majątkowej, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który nie przedstawił rzetelnych i pełnych danych o swojej sytuacji majątkowej, nie może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obowiązek wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a ocena jego sytuacji majątkowej należy do sądu. Ogólnikowe i nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są niewystarczające do uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację majątkową, zadłużenie i bezdomność. Wnioskodawca nie przedstawił jednak szczegółowych danych dotyczących swoich dochodów i kosztów utrzymania. Pomimo wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów, kwestionując część informacji o swojej sytuacji majątkowej. Sąd, opierając się na dostępnych informacjach, uznał, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 grudnia 2012 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2012 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu do sprawy z wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący R. P., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu Skarżący nie wskazał ani źródła przychodu, ani wysokości przychodu. Wnioskodawca nie ujawnił kosztów własnego utrzymania koniecznego. W uzasadnieniu żądania podał natomiast, że ma "ciężką sytuację, jest zadłużony oraz bezdomny". Oświadczenie majątkowe Wnioskodawcy budziło wątpliwości w świetle okoliczności znanych z urzędu. Do dnia wydania orzeczenia w Wydziale III tutejszego Sądu rozpoznano już ponad pięćdziesiąt wniosków o prawo pomocy składanych przez Skarżącego. Posiadane informacje wskazują, że Wnioskodawca zgłosił do systemu dopłat działki rolne o łącznej powierzchni ponad 100ha. Z kolei przeszukanie internetowych baz danych ujawniło, że Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w "A" Sp. z o.o., a w maju 2012 roku zbył na rzecz M. P. (brat) udziały w tej Spółce o łącznej wartości 100.000 zł. Pismem z dnia 12 listopada 2012 roku zobowiązano Wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez: - udokumentowanie rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2010, 2011 i 2012 rok, - przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane od dnia 01 czerwca 2012 r., - określenie rozmiaru prowadzonej produkcji rolnej w latach 2010 i 2011 oraz udokumentowanie wielkość przychodu ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych za 2010 oraz 2011 rok, - określenie wysokość kosztów prowadzonej działalności rolniczej w 2010 oraz 2011 roku, - określenie wysokość średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, - wykazanie źródła finansowania wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych oraz źródła finansowania kosztów działalności rolniczej, - udokumentowanie kto jest udziałowcem spółki "A" Sp. z o.o., określenie wysokość kapitału zakładowego Spółki, wskazanie źródła pochodzenia środków na kapitał zakładowy oraz udokumentowanie przychodów Wnioskodawcy z tytułu zajmowania stanowiska prezesa tej Spółki, - przedłożenia odpisu umowy dotyczącej zbycia udziałów spółki "A" Sp. z o.o. na rzecz M. P., - wskazanie czyją stanowią własność oraz podanie tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości położonych pod adresami: [...], [...] (adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), [...], [...] (adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego), ul. [...] nr [...] lok. [...], [...] (adres siedziby spółki "A" Sp. z o.o.), - udokumentowanie czy przeciwko Wnioskodawcy prowadzone są postępowania egzekucyjne; wskazanie aktualnie egzekwowanych należności (przedłożenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego oraz protokołów z ostatnio dokonanych czynności egzekucyjnych), a nadto udokumentowanie rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych, a także wysokości kwot przekazanych organom egzekucyjnym wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od początku 2012 roku. W piśmie z dnia 07 grudnia 2012 roku Skarżący poinformował, że dane internetowe są błędne. Wnioskodawca wyjaśnił, że nigdy nie był "jedynym wspólnikiem" spółki "A" Sp. z o.o. Nie pełni funkcji prezesa tej Spółki, a "jedynie społecznie kiedyś zajmował tę funkcję". Oświadczył ponadto, że nie może przedłożyć żądanych dokumentów, bo takich dokumentów nie posiada i nie uzyskuje żadnego dochodu. W kwestii czerpania dochodów z działalności rolniczej Skarżący zakomunikował, że ta działalność została zniszczona przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, bo od 2004 roku nie otrzymał żadnych dopłat. Wnioskodawca przestał płacić czynsz i grunty rolne zostały mu odebrane. Skarżący wskazał także, że został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych i zaznaczył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny może to sprawdzić. Aktualnie Skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w dwunastu sprawach dotyczących skarg na postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia. Łączna kwota wpisów od skarg wynosi 1.200 zł. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Formuła "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia sytuacji majątkowej w sposób rzetelny i pełny. Natomiast ocena tego, czy wnioskodawca znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, należy do wyłącznej kompetencji sądu (referendarza sądowego) – art. 254 §1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. Oceny sądu nie można wykluczyć (zastąpić) zapewnieniami wnioskodawcy o wyczerpaniu zdolności płatniczych. Rozstrzygnięcie o udzieleniu prawa pomocy nie może być niezależne od rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy oraz niezależne od oceny sądu o spełnieniu przesłanek udzielania prawa pomocy. O przyznaniu prawa pomocy nie decyduje strona, lecz wojewódzki sąd administracyjny. Warunkiem koniecznym przeprowadzenia oceny zdolności majątkowych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych i wiarygodnych danych o sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są bezużyteczne, albowiem nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Skarżący, pomimo wyczerpania trybu z art. 255 p.p.s.a., nie złożył oświadczenia majątkowego na podstawie, którego można by ustalić sytuację majątkową i finansową strony postępowania. Nieznane pozostają źródło i wysokość osiąganych dochodów, a nawet źródło finansowania kosztów utrzymania koniecznego strony. Podstawą rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy nie mogą być zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej, które budzą wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Oświadczenie majątkowe Skarżącego budziło i budzi wątpliwość już na gruncie akt administracyjnych. Wnioskodawca nieprzerwanie od 2004 do 2011 roku ubiega się o dopłaty rolnicze. Sprawy przeciwko Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ze skargi spółki "A" Sp. z o.o. toczyły się także przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie (Spółkę reprezentował Wnioskodawca). Przeszukanie baz internetowych było koniecznością wynikającą z biernej postawy dowodowej Wnioskodawcy. Zebrane informacje znajdują potwierdzenie w bazie orzecznictwa sądów administracyjnych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło