III SA/Po 1035/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-11-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Koś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą, posiadający kilka źródeł dochodu (umowa o pracę, renta, wynajem pomieszczeń) oraz znaczące zobowiązania kredytowe, wykazał przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Mimo posiadania zobowiązań kredytowych i straty z działalności gospodarczej, skarżący dysponuje kilkoma źródłami dochodu (umowa o pracę, renta, wynajem), co pozwala na stwierdzenie, że ma możliwość wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych. Obowiązek spłaty zobowiązań finansowych nie ma pierwszeństwa przed ponoszeniem kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego. W odpowiedzi złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został odrzucony przez referendarza sądowego. Skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że jego niskie dochody i pogarszająca się sytuacja finansowa po wypadku uniemożliwiają mu dochodzenie praw. Sąd rozpoznał sprzeciw, analizując dochody skarżącego, jego zobowiązania kredytowe oraz koszty utrzymania gospodarstwa domowego.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Koś po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 listopada 2015 r. w sprawie ze skargi P.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym za okres od stycznia 1999 roku do maja 2004 roku postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego
Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200,00 zł. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu P.B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 6 listopada 2015 r. referendarz sądowy postanowił odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy ze względu na niewykazanie przez niego istnienia przesłanek do jego otrzymania.
W piśmie z dnia 17 listopada 2015 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Wskazał w nim, że jego bardzo niskie dochody uniemożliwiają mu dochodzenie swoich praw przed sądem. W jego ocenie ustalenia dotyczące jego sytuacji finansowej wskazane w uzasadnieniu postanowienia odbiegają znacznie od stanu faktycznego. Skarżący podniósł, że jego sytuacja finansowa ulegał pogorszeniu po wypadku, z powodu którego aktualnie przebywa on na rencie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje :
Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, jeżeli nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j z 2012 roku, poz. 270), dalej jako P.p.s.a.
W ocenie Sądu z akt sprawy wynika, że skarżący nie wykazał powyższej przesłanki umożliwiającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z danych uzyskanych w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy wynika, że P. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną M. B. P. B. uzyskuje dochód miesięczny z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł netto oraz z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości [...] zł netto. Wnioskodawca deklaruje stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości [...] zł (do stycznia do września 2015 roku), która dotyczy wynajmu pomieszczeń. Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. [...] ha i spłaca swoje zobowiązania, które powstały przed wprowadzeniem zakazu prowadzenia przez niego stacji diagnostycznej.
W załączeniu do wniosku o przyznanie prawa pomocy P. B. przedłożył oświadczenie określające wysokość następujących kredytów oraz obciążeń: kredyt obrotowy Bank A – wysokość do spłaty wynosi [...] zł (kredyt wymagalny natychmiast); pożyczka Bank B – wysokość kapitału do spłaty na dzień [...] wynosi [...] zł (obciążenie miesięczne wynosi [...] zł); kredyt obrotowy nieodnawialny w Bank C – wysokość kapitału do spłaty na [...] wynosi [...] zł – spłata kredytu (wymagalny na [...]).
W toku postępowania P. B. przedłożył ponadto ewidencję środków trwałych z działalności prowadzonej na stacji paliw płynnych w Koszanowie za rok 2015, w której znajduje się miedzy innymi samochód Volkswagen Transporter 1,9 diesel rok produkcji 1997, naczepa cysterna [...] rok produkcji 1999; ciągnik Białoruś, motocykl Honda, samochód Mercedes Benz S 600 rok produkcji 1994; samochód ciężarowy Volvo F 613, samochód Volkswagen Tiguan 2,0 TDI rok produkcji 2009.
P.B. zaznaczył we wniosku o prawo pomocy, że ponosi następujące koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego: gaz, prąd – [...] zł, woda, kanalizacja – [...] zł, koszty związane z ogrzewaniem mieszkania – [...] zł, telefon – [...] zł, ubezpieczenie na życie – [...] zł, pozostałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego – [...] zł.
We wniesionym sprzeciwie nie przedłożył on żadnych nowych danych dotyczących jego dochodów i stałych kosztów utrzymania oraz kredytów. Nie przedłożył on ponadto jakiejkolwiek dokumentacji z tym zakresie.
Zdaniem Sądu informacje przedstawione przez P.B. nie pozwalają ostatecznie na przyjęcie tezy, że nie dysponuje on środkami na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Prowadzi on bowiem aktualnie nadal działalność gospodarczą w znacznym rozmiarze, a ponadto otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę oraz rentę inwalidzką. Wnioskodawca posiada zatem kilka źródeł dochodu oraz osiąga znaczne przychody i nie można wobec tego stwierdzić, że nie ma on możliwości poniesienia kosztów sądowych. W jego przypadku nadal pozostaje możliwe wygospodarowanie środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wskazać należy ponadto, że skarżący nie zawarł we wniosku o prawo pomocy informacji, że jego żona M.B., pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym, uzyskuje dochód z renty, co zostało ujawnione w innej sprawie prowadzonej przed tutejszym Sądem ( o sygn. akt III SA/Po 747/15 ).
P. B. oświadczył, że posiada zobowiązania kredytowo-pożyczkowe. Zdaniem Sądu obowiązek spłaty zobowiązań finansowych nie korzysta jednak z pierwszeństwa przed ponoszeniem kosztów sądowych. Z tego względu ujemny wynik finansowy z działalności gospodarczej oraz istnienie zobowiązań kredytowych nie są wystarczające dla definitywnego przyjęcia, że wnioskodawca nie posiadaj możliwości przeznaczenia środków finansowych na uiszczenie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z poglądem orzecznictwa sądowego powstanie straty w przedsiębiorstwie skarżącego nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej i nie przesądza automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy (por. m. in. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 roku, sygn. akt II GZ 747/13).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że nie było podstaw faktycznych i prawnych do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie, wobec czego zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego utrzymano w mocy.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 260 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło