III SA/Po 1035/21

Dnia 28 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Robert Talaga Protokolant: st.sek.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi N. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r poz. 256 ze zm. - dalej: K.p.a.) oraz art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U z 2020 r. poz. 1268 ze zm.), zatrzymał N. W. prawo jazdy kategorii [...] dokument nr [...], seria druku [...], wydane dnia [...] kwietnia 2018 r. przez Prezydenta Miasta [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż Prezydent Miasta [...] (dalej: organ I instancji) decyzją z [...] lipca 2019r. nr [...] skierował N. W. na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. Wskazano, że zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami N. W. powinien odbyć kurs reedukacyjny w ciągu miesiąca od dnia dostarczenia decyzji administracyjnej o skierowaniu i przedstawić staroście zaświadczenie o ukończeniu tego kursu reedukacyjnego w terminie 6 tygodni. Do dnia wydania decyzji N. W. nie dostarczył zaświadczenia. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik N. W. zarzucając naruszenie art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez działanie wbrew interesowi strony, a także poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji, poprzez niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Zauważono, iż odrębną decyzją z [...] marca 2021 roku Prezydent Miasta [...] zwrócił odwołującemu prawo jazdy wskazując na doręczenie żądanych wcześniej badań psychologicznych. Ponadto podniesiono naruszenie art. 7 i art. 7a K.p.a. Zdaniem strony organ I instancji nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zauważono, że niepodjęcie przez stronę kursu reedukacyjnego bezpośrednio po wydanej decyzji wynikało z braku środków finansowych, którymi w tamtym czasie nie dysponowała. Z kolei w 2020 roku odwołujący nie miał fizycznej możliwości uczestniczenia ww. kursie z uwagi na całkowity lockdown i odwołanie zaplanowanych kursów reedukacyjnych. Zaznaczono, iż N. W. wpłacił kwotę [...]złotych do ośrodka prowadzącego kursy reedukacyjne i oczekuje na taki kurs. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: organ II instancji, SKO, organ odwoławczy), decyzją z [...] kwietnia 2021 r. o nr [...], utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zauważono, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o skierowaniu N. W. na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii, została doręczona na adres N. W. w dniu [...] lipca 2019 r. Od decyzji tej N. W. wniósł odwołanie, w wyniku czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu [...] października 2019 r. decyzję znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Do dnia [...] października 2020 r. N. W. nie dostarczył stosownego zaświadczenia, w związku z czym organ pierwszej instancji podjął zawieszone postępowanie (z uwagi na zaskarżenie przez stronę ww. decyzji Kolegium [...] października 2019r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego) w sprawie o zatrzymanie prawa jazdy z uwagi na niedostarczenie powyższego zaświadczenia w terminie. Dalej wskazano, iż zgodnie z przepisem art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursów reedukacyjnych, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5. SKO zaznaczyło, że przepis powyższy ma charakter związany. Oznacza to, że właściwy organ administracji publicznej po stwierdzeniu wystąpienia przesłanki w nim wymienionej (w tym przypadku braku przedłożenia wymaganego zaświadczenia o ukończeniu ww. kursu) jest zobowiązany wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy i nie pozostawiono mu w takim przypadku żadnej swobody działania w ramach tzw. luzu administracyjnego. Ze względu na ww. przepisy nie jest możliwe np. przedłużenie terminu do ukończenia kursu. Zdaniem organu odwoławczego bez znaczenia pozostają w takiej sytuacji ewentualne okoliczności, z powodu których kierowca nie odbył kursu albo nie przedłożył stosownych zaświadczeń. Ponadto bez znaczenia dla niniejszego postępowania pozostają ewentualne inne postępowania administracyjne, co było podnoszone w odwołaniu. W związku z powyższym argumenty i zarzuty podniesione przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. SKO uznało, iż zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z przepisami obowiązującego prawa oraz jest w pełni słuszna i zasadna. N. W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z [...] kwietnia 2021 r. Strona skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez działanie wbrew interesowi strony, a także poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji, niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, nieuwzględnieniu niepoinformowania strony o konieczności odbycia kursu, braku poinformowania strony możliwości wydłużenie terminu do zgłoszenia się i uczestnictwa w kursie reedukacyjnym, a następnie do przedłożenia zaświadczania o odbyciu ww. kursu wobec braku możliwości zgłoszenia się i odbycia kursu w ustawowych terminach z uwagi na odwołanie tychże kursów reedukacyjnych w czasie pandemii koronawirusa; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 11 K.p.a., art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów ,brak podjęcia kroków niezbędnych do wyjaśnienia wszystkich okoliczności oraz brak dokładnego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co skutkowało niewłaściwym ustaleniem stanu faktycznego polegającym na przyjęciu, iż skarżący nie spełnił nałożonego obowiązku przedstawienia zaświadczania o zakończeniu kursu reedukacyjnego, pomimo iż już w trakcie postępowania odwoławczego N. W. przystąpił do rzeczonego kursu, ukończył go, a kopia zaświadczania o ukończeniu została do organu przesłana. W uzasadnieniu skargi, skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnosząc dodatkowo, iż odbył już stosowny kurs reedukacyjny w ośrodku prowadzącym na nowo kursy reedukacyjne. Pomimo zawarcia informacji w odwołaniu z dnia [...] marca 2021 roku o rychłym ukończeniu kursu, a następnie przesłaniu do SKO wraz z pismem z dnia [...] kwietnia 2021 roku potwierdzenia odbycia rzeczonego kursu reedukacyjnego, organ odwoławczy utrzymał w mocy skarżoną decyzję. Zatem pomimo odbycia stosownego kursu reedukacyjneego skarżącemu odmówiono zwrotu prawa jazdy, które jest mu niezbędne do wykonywania pracy zarobkowej. W tym konkretnym przypadku jest to krzywdzące i niesprawiedliwe działanie organów administracji samorządowej. Odpowiadając na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. W rozpoznanej sprawie, dokonując tak rozumianej oceny, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonym rozstrzygnięciu naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności w oparciu o art. 145 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: P.p.s.a). Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (w brzmieniu aktualnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem m.in. wówczas, gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursów reedukacyjnych, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5. Stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Przepis art. 101 ust. 1 pkt 1-3 precyzował, iż osoba skierowana na kurs reedukacyjny, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5, jest obowiązana do: 1) odbycia kursu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji administracyjnej o skierowaniu; 2) przedstawienia staroście zaświadczenia o ukończeniu kursu w terminie 6 tygodni od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu; 3) uiszczenia opłaty ewidencyjnej najpóźniej w dniu dostarczenia staroście zaświadczenia, o którym mowa w pkt 2. W rozpoznawanej sprawie wyłącznymi zatem przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy są: posiadanie przez kierującego prawa jazdy, wcześniejsze nałożenie na kierującego obowiązku ukończenia kursu reedukacyjnyego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu i po trzecie brak wykonania tegoż obowiązku, jak i przedłożenia w wyznaczonym terminie zaświadczenia o ukończeniu ww. kursu . W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. orzekł o skierowaniu skarżącego na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. W decyzji tej, zgodnie z powołanym art. 101 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami i wyraźnie wyznaczono skarżącemu miesięczny termin od dnia jej doręczenia na wykonanie wskazanych badań. Poinformowano, iż zaświadczenie o odbyciu kursu skarżący miał obowiązek przedłożyć w terminie sześciu tygodni od dnia odbioru decyzji. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] lipca 2019 r. Jak wynika za akt sprawy N. W. złożył odwołanie od powyższej decyzji, a SKO w [...] ostateczną decyzją z [...] października 2019 r. nr [...], doręczną skarżącemu w dniu [...] listopada 2019 r., utrzymało decyzję Prezydent Miasta [...] z [...] lipca 2019 r. w mocy. N. W. podjął próbę zaskarżenia decyzji SKO w [...] z [...] października 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, niemniej Sąd ten prawomocnym postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. odrzucił skargę. Bezsporne jest, że skarżący do dnia wydania decyzji przez organ I instancji ( tj. [...] marca 2021 r. nie zgłosił się na kurs reedukacyjny. Nie dochował zatem wymaganego terminu jednego miesiąca i w konsekwencji nie przedstawił w sześciotygodniowym terminie organowi I instancji orzeczenia lekarskiego. Skarżący nie uczynił tego mimo, iż postanowieniem z [...] października 2020 r. (doręcznym pod adresem skarżącego w dniu [...] października 2020 r.) Prezydent Miasta [...] podjął zawieszone (do czasu zakończenia kontroli sądowoadministracyjnej decyzji o skierowaniu na kurs reedukacyjny) postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy z uwagi na niedostarczenie zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o kierujących pojazdami, gdyż w wymaganym terminie skarżący nie podjął kursu reedukacyjnego i nie przedstawił w wymaganym terminie zaświadczenia o odbyciu takiego kursu. Podkreślić należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy nie ma charakteru uznaniowego lecz jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, którą organ był zobowiązany wydać. Związany charakter decyzji oznacza, że obowiązkiem organu było ustalenie, w oparciu o stosowne zaświadczenie, czy skarżący ukończył kurs reedukacyjny, a w sytuacji ustalenia braku ukończenia tego kursu, miał obowiązek zatrzymania prawa jazdy. Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Realizacja przez skarżącego obowiązków nałożonych nie niego w odrębnym postępowaniu administracyjnym ( odnośnie obowiązku przedłożenia orzeczenia psychologicznego) nie ma wpływu na prawidłowość niniejszego postępowania. Przepis art. 102 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami zawiera katalog przesłanek, których zaistnienie skutkuje wydaniem decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem. Zaistnienie choć jednej z nich obliguje organ do wydania określonego w tym przepisie rozstrzygnięcia. Skarżący wyraźnie został też poinformowany w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2019r. wydał decyzję nr [...] o konieczności i terminie odbycia kursu reedukacyjnego i terminie przedłożenia zaświadczenia potwierdzającego ukończenie tego kursu. Skarżący nie wykazał w toku postępowania administracyjnego, aby obiektywnie nie miał możliwości wykonania nałożonego na niego obowiązku. Zauważyć trzeba, iż od wydania i doręczenia ostatecznej decyzji o skierowaniu na kurs reedukacyjny do dnia wydania decyzji o zatrzymaniu praw jazdy przez organ I instancji minęło 16 miesięcy, a znaczna część tego okresu przypadała przed wybuchem pandemii COVID-19 i wprowadzeniem związanych z nią ograniczeń i restrykcji. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących błędnego ustalenia stanu faktycznego, poprzez pominiecie przez SKO, iż skarżący przystąpił w toku postępowania odwoławczego do kursu reedukacyjnego i ukończył go przed wydaniem zaskarżonej decyzji, zauważyć trzeba, iż w aktach organu odwoławczego brak jest zaświadczenia, o którym mowa w ar 101 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Z brzmienia art. 102 ust. 1 pkt lit. c tej ustawy wynika, iż to przede wszystkim na osobie skierowanej na kurs reedukacyjny spoczywa ciężar wykazania, stosownym zaświadczeniem, że kurs ukończyła. Przesłanką wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest bowiem nieprzedstawienie w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursy, co też zwalania organ z obowiązku inicjowania dochodzenia, czy osoba zobowiązana faktycznie taki kurs ukończyła. Skarżący nie wykazał, aby złożył takie zaświadczenie do akt sprawy przed datą wydania zaskarżonej decyzji. Kopia takiego zaświadczenia został złączona jedynie do skargi. Tym samym zarzut ten należy uznać za chybiony . W tym miejscu należy trzeba, iż zgodnie z art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Zatem realizacja nałożonego obowiązku odbycia kursu reedukacyjnego i przedłożenie stosownego zaświadczenia może stanowić przesłankę zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, o ile nie występują inne okoliczności uniemożliwiające jego zwrot. Uzupełniająco należy zauważyć, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji było zatrzymanie prawa jazdy, a nie odmowa zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, jak to podnosił pełnomocnik skarżącego w końcowych fragmentach skargi. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.