III SA/Po 1038/12

Dnia 18 grudnia 2012 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2012 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu do sprawy z wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2009; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący R. P., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu Skarżący nie wskazał ani źródła przychodu, ani wysokości przychodu. Wnioskodawca nie ujawnił kosztów własnego utrzymania koniecznego. W uzasadnieniu żądania podał natomiast, że ma "ciężką sytuację, jest zadłużony oraz bezdomny". Oświadczenie majątkowe Wnioskodawcy budziło wątpliwości w świetle okoliczności znanych z urzędu. Do dnia wydania orzeczenia w Wydziale III tutejszego Sądu rozpoznano już ponad pięćdziesiąt wniosków o prawo pomocy składanych przez Skarżącego. Posiadane informacje wskazują, że Wnioskodawca zgłosił do systemu dopłat działki rolne o łącznej powierzchni ponad 100ha. Z kolei przeszukanie internetowych baz danych ujawniło, że Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w "A" Sp. z o.o., a w maju 2012 roku zbył na rzecz M. P. (brat) udziały w tej Spółce o łącznej wartości 100.000 zł. Pismem z dnia 12 listopada 2012 roku zobowiązano Wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez: - udokumentowanie rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2010, 2011 i 2012 rok, - przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane od dnia 01 czerwca 2012 r., - określenie rozmiaru prowadzonej produkcji rolnej w latach 2010 i 2011 oraz udokumentowanie wielkość przychodu ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych za 2010 oraz 2011 rok, - określenie wysokość kosztów prowadzonej działalności rolniczej w 2010 oraz 2011 roku, - określenie wysokość średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, - wykazanie źródła finansowania wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych oraz źródła finansowania kosztów działalności rolniczej, - udokumentowanie kto jest udziałowcem spółki "A" Sp. z o.o., określenie wysokość kapitału zakładowego Spółki, wskazanie źródła pochodzenia środków na kapitał zakładowy oraz udokumentowanie przychodów Wnioskodawcy z tytułu zajmowania stanowiska prezesa tej Spółki, - przedłożenia odpisu umowy dotyczącej zbycia udziałów spółki "A" Sp. z o.o. na rzecz M. P., - wskazanie czyją stanowią własność oraz podanie tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości położonych pod adresami: [...], [...] (adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), [...], [...] (adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego), ul. [...] nr [...] lok. [...], [...] (adres siedziby spółki "A" Sp. z o.o.), - udokumentowanie czy przeciwko Wnioskodawcy prowadzone są postępowania egzekucyjne; wskazanie aktualnie egzekwowanych należności (przedłożenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego oraz protokołów z ostatnio dokonanych czynności egzekucyjnych), a nadto udokumentowanie rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych, a także wysokości kwot przekazanych organom egzekucyjnym wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od początku 2012 roku. W piśmie z dnia 07 grudnia 2012 roku Skarżący poinformował, że dane internetowe są błędne. Wnioskodawca wyjaśnił, że nigdy nie był "jedynym wspólnikiem" spółki "A" Sp. z o.o. Nie pełni funkcji prezesa tej Spółki, a "jedynie społecznie kiedyś zajmował tę funkcję". Oświadczył ponadto, że nie może przedłożyć żądanych dokumentów, bo takich dokumentów nie posiada i nie uzyskuje żadnego dochodu. W kwestii czerpania dochodów z działalności rolniczej Skarżący zakomunikował, że ta działalność została zniszczona przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, bo od 2004 roku nie otrzymał żadnych dopłat. Wnioskodawca przestał płacić czynsz i grunty rolne zostały mu odebrane. Skarżący wskazał także, że został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych i zaznaczył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny może to sprawdzić. Aktualnie Skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w dwunastu sprawach dotyczących skarg na postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia. Łączna kwota wpisów od skarg wynosi 1.200 zł. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Formuła "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia sytuacji majątkowej w sposób rzetelny i pełny. Natomiast ocena tego, czy wnioskodawca znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, należy do wyłącznej kompetencji sądu (referendarza sądowego) – art. 254 §1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. Oceny sądu nie można wykluczyć (zastąpić) zapewnieniami wnioskodawcy o wyczerpaniu zdolności płatniczych. Rozstrzygnięcie o udzieleniu prawa pomocy nie może być niezależne od rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy oraz niezależne od oceny sądu o spełnieniu przesłanek udzielania prawa pomocy. O przyznaniu prawa pomocy nie decyduje strona, lecz wojewódzki sąd administracyjny. Warunkiem koniecznym przeprowadzenia oceny zdolności majątkowych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych i wiarygodnych danych o sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są bezużyteczne, albowiem nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Skarżący, pomimo wyczerpania trybu z art. 255 p.p.s.a., nie złożył oświadczenia majątkowego na podstawie, którego można by ustalić sytuację majątkową i finansową strony postępowania. Nieznane pozostają źródło i wysokość osiąganych dochodów, a nawet źródło finansowania kosztów utrzymania koniecznego strony. Podstawą rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy nie mogą być zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej, które budzą wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Oświadczenie majątkowe Skarżącego budziło i budzi wątpliwość już na gruncie akt administracyjnych. Wnioskodawca nieprzerwanie od 2004 do 2011 roku ubiega się o dopłaty rolnicze. Sprawy przeciwko Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ze skargi spółki "A" Sp. z o.o. toczyły się także przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie (Spółkę reprezentował Wnioskodawca). Przeszukanie baz internetowych było koniecznością wynikającą z biernej postawy dowodowej Wnioskodawcy. Zebrane informacje znajdują potwierdzenia w bazie orzecznictwa sądów administracyjnych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.