III SA/Po 1038/15

Dnia 25 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: . Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Szymon Widłak (spr.) . Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi X Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na orzeczenie Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie wyłączenia wniosku o dofinansowanie projektu z możliwości podpisania umowy i usunięcie z listy rankingowej oddala skargę Zarząd Województwa Wielkopolskiego, jako Instytucja Zarządzająca (dalej: "IZ") Wielkopolskim Regionalnym Programem Operacyjnym (dalej: "WRPO") na lata 2007-2013, dnia [...] marca 2014 r. ogłosił nabór wniosków o dofinansowanie projektów (konkurs nr 21/I/2014) ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego: Działanie 1.2 "Wsparcie rozwoju MSP", Schemat IV "Projekty inwestycyjne realizowane w ramach pomocy de minimis". Dnia [...] kwietnia 2014 r. spółka X Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "spółka", "wnioskodawczyni") przystąpiła do powyższego konkursu składając wniosek o dofinansowanie wraz z dokumentacją aplikacyjną projektu pod nazwą "[...]". Zarząd Województwa Wielkopolskiego uchwałą z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], w sprawie wyboru oraz umieszczenia na liście rezerwowej wniosków o dofinansowanie dla Działania 1.2 "Wsparcie rozwoju MSP", Schemat IV "Projekty inwestycyjne realizowane w ramach pomocy de minimis" WRPO na lata 2007-2013 (konkurs nr 21/I/2014), przyznał dofinansowanie na rzecz projektu spółki. W dniu [...] lutego 2015 r. została przeprowadzona wizyta monitorująca przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu celem potwierdzenia zgodności z wnioskiem środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych przedstawionych do refundacji, potwierdzenia prawa własności środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych przedstawionych do refundacji, a także weryfikacji wydatków przedstawionych do refundacji - pod kątem wystąpienia podwójnego dofinansowania. Podczas kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości. Spółka nie przedstawiła dokumentów potwierdzających wybór dostawcy z zachowaniem zasad konkurencyjności dla wózka [...], podczas gdy zgodnie z regulaminem konkursu oraz wytycznymi IZ w sprawie kwalifikowalności kosztów w ramach Działa 1.1, 1.2, 1.4 i 1.6, dla wydatków, dla których rzeczowa realizacja rozpoczęła się po [...] marca 2014 r. istnieje obowiązek udokumentowania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego bądź dokonania rozeznania rynku i zebrania ofert w celu uzyskania najkorzystniejszej oferty. Wskazany wózek zakupiony został dnia [...] kwietnia 2014 r. na podstawie faktury nr [...]. Wózek [...] na dzień przyjęcia do użytkowania i wprowadzenia do ewidencji środków trwałych nie posiadał obowiązkowej decyzji Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego zezwalającej na eksploatację. Decyzja ta została wydana dopiero [...] października 2014 r., to jest po okresie realizacji projektu wskazanym we wniosku o dofinansowanie ([...] kwietnia 2014 r.) oraz w regulaminie konkursu ([...] kwietnia 2014 r.). Ponadto, dla wózków: [...], a także [...], nie przedstawiono dokumentacji potwierdzającej wydanie decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydanej przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego. W związku z tym wydatki poniesione na zakup tychże wózków nie zostały uznane za kwalifikowane. Nadto, stwierdzono rozbieżność w dacie przyjęcia do użytkowania zakupionych wózków pomiędzy wystawionymi dokumentami OT a wykazem środków trwałych. Wnioskodawczyni pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. wniosła wyjaśnienia do protokołu wizyty monitorującej. Spółka podkreśliła, że zamówienie dla wózka [...] zostało złożone dnia [...] grudnia 2013 r., a więc wybór dostawy został dokonany przed dniem [...] marca 2014 r. Ze względu na długą realizację zamówienia faktura została wystawiona dnia [...] kwietnia 2014 r., czyli w momencie wypłynięcia transportu z portu do Polski. Spółka podniosła także, że o spełnieniu kryterium kompletności i zdatności do użytku nie przesądza uzyskanie decyzji Urzędu Dozoru Technicznego zezwalającej na eksploatację. Decyzja taka jest wydawana przed rozpoczęciem użytkowania wózka, to jest przed jego pierwszym wynajmem. Do firmy wnioskodawczyni trafiają wózki fabrycznie nowe, które posiadają świadectwo kwalifikacji ze znakiem CE, potwierdzające ich kompletność i zdatność do użytku. Ponadto, wózki te są sprawdzane przez wnioskodawczynię pod względem fabrycznym oraz pod względem bezpieczeństwa. Jeżeli nie zostaną stwierdzone żadne usterki i wady to wózki są uznawane za zdatne do użytku i zostają wpisane na listę wózków przeznaczonych pod wynajem, a także traktowane są jako źródło uzyskania przychodu. Dlatego też, w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt. 15 ustawy o rachunkowości, wprowadzono wózki do ewidencji środków trwałych. Spółka wskazała jednocześnie, że wózki wyjeżdżają także na prezentację do klientów celem bezpośredniego zapoznania się z marką i produktem oraz budowania relacji z klientem. Wcześniejsze uzyskanie decyzji Urzędu Dozoru Technicznego stanowiłoby bezpodstawny koszt z uwagi na to, że decyzja ta jest okresowa i musi być odnawiana z upływem każdych 12 miesięcy. Decyzja ta jest także związana z profilem wynajmującego wózek, przez co wydawana jest przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego. Spółka występuje zatem o jej wydanie w momencie zawarcia umowy wynajmu. Na potwierdzenie swego stanowiska spółka przedstawiła pismo Urzędu Dozoru Technicznego z dnia [...] kwietnia 2015 r. Wnioskodawczyni nie zgodziła się również z uznaniem za uchybienie rozbieżności pomiędzy dokumentami OT a wykazem środków trwałych, co do daty przyjęcia do użytkowania zakupionych wózków. IZ WRPO w piśmie z dnia [...] maja 2015r. nie uznała zastrzeżeń wnioskodawczyni. Pismem z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], IZ WRPO poinformowała natomiast spółkę, że złożony przez nią wniosek zostaje wyłączony z możliwości podpisania umowy i usunięty z listy rankingowej projektów wybranych do dofinansowania. IZ wskazała przy tym na stwierdzone uchybienia i uznała, że wizyta monitorująca oraz weryfikacja formalno-merytoryczna wniosku zakończyła się wynikiem negatywnym. W proteście, wnosząc o przywrócenie wniosku na listę rankingową, spółka podtrzymała dotychczasowe wyjaśnienia, nie zgadzając się z negatywną opinią i protokołem z wizyty monitorującej. Zdaniem spółki dane podane we wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami są zgodne z regulaminem konkursu i wytycznymi IZ WRPO w sprawie kwalifikowalności kosztów, a dokumentacja zgodna jest z zakresem rzeczowym projektu. Spółka powołała się na przedstawione opinie radcy prawnego oraz doradcy podatkowego, na podkreślenie tego, że założony przez nią sposób użycia wózków (do najmu, reklamy, promocji, marketingu) nie nakłada obowiązku uzyskania decyzji Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego ani decyzji organów pozostałych jednostek dozoru technicznego, która zezwala na eksploatację techniczną wózków. Obowiązek ten aktualizuje się dopiero po stronie najemcy, jako eksploatującego, z chwilą gdy wnioskodawczyni wynajmie wózek, a najemca będzie chciał używać go w swoim magazynie do podnoszenia i przewożenia ciężarów w zakresie działania odpowiedniej jednostki dozoru technicznego. W konsekwencji brak decyzji Urzędu Dozoru Technicznego nie przesądza o braku kompletności i zdolności tych wózków do odpowiedniego używania i nie dyskwalifikuje ich jako środków trwałych wnioskodawczyni. Komisja Odwoławcza IZ WPRO orzeczeniem z dnia [...] września 2015 r., nr [...], uznała protest w części dotyczącej stwierdzonych rozbieżności w dacie przyjęcia do użytkowania zakupionych wózków, istniejącymi pomiędzy wystawionymi dokumentami OT a wykazem środków trwałych, a w pozostałym zakresie protest oddaliła. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Komisja Odwoławcza stwierdziła, że faktura nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. dotycząca wózka [...] została wydana w wyniku realizacji zamówienia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. (taki numer zamówienia widnieje na fakturze). Z przedstawionego przez protestującą zamówienia datowanego na dzień [...] grudnia 2013 r. nie można wysnuć wniosku, że dotyczy go faktura nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. także z innych względów. Na potwierdzeniu tym brak jest numeru zamówienia, a kody przedmiotu zamówienia nie są zgodne z wyszczególnionymi na fakturze. Brak jest także innych danych pozwalających przyjąć stanowisko protestującej. Odnosząc się do drugiej z kwestii spornych Komisja Odwoławcza wskazała, powołując się na ustawę o dozorze technicznym i rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu, że wózki widłowe podlegają dozorowi technicznemu, przez co mogą być użytkowane wyłącznie po otrzymaniu decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydanej przez odpowiedni oddział Urzędu Dozoru Technicznego. Z kolei, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 15 ustawy o rachunkowości, środek trwały musi posiadać postać rzeczową (materialną), jego przewidywany okres ekonomicznej użyteczności musi być dłuższy niż rok, musi być kompletny, a także zdatny do używania i przeznaczony na potrzeby jednostki. Pod pojęciem "kompletność i zdatność do użytku", jak podkreśliła Komisja Odwoławcza, należy przy tym rozumieć sprawność techniczną, a więc stan, w którym rzecz posiada wymagane elementy konstrukcyjne pozwalające na funkcjonowanie zgodnie z przeznaczeniem, jak i spełnienie wymogów prawnych, potwierdzone stosownym zezwoleniem, pozwoleniem, atestem, homologacją lub podobnymi aktami pozwalającymi na legalne użytkowanie. Środek trwały kompletny to środek niemający braków, całkowity, a środek trwały zdatny do użytku to rzecz nadająca się do wypełnienia powierzonych jej funkcji. Nie będzie środkiem trwałym zdatnym do użytku rzecz, która może spełniać zaplanowane dla niej funkcje, jednak nie spełnia określonych wymagań prawnych, których spełnienie jest warunkiem rozpoczęcia jej użytkowania. Dotyczyć to może przede wszystkim konieczności uzyskania stosownych uprawnień, pozwoleń, homologacji. Stan kompletności i zdatności do użytku musi istnieć w momencie oddania środka trwałego do używania. Wobec powyższego Komisja Odwoławcza stwierdziła, że wózek widłowy, aby mógł być przyjęty przez protestującą w poczet środków trwałych powinien w szczególności posiadać pozwolenie na użytkowanie wydane przez Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego. Przedmiotem działalności protestującej jest bowiem wynajem wózków widłowych, a zatem ich eksploatacja przez najemcę. W związku z tym bez wymaganej prawem decyzji w momencie przyjęcia do użytkowania wózków nie są one zdatne do wykorzystania w celu w jakim zostały zakupione. Powyższego nie zmienia oznakowanie CE, które jest deklaracją producenta, że wyrób spełnia zasadnicze wymagania dotyczących go dyrektyw, mających na celu zapewnienie określonej jakości towarów wprowadzanych na wspólny rynek. Oznakowanie CE jest niezbędne dla wprowadzenia na rynek, jednak nie oznacza samo w sobie kompletności środka trwałego. Komisja odwoławcza wskazała także na cele wniosku o dofinansowanie i stwierdziła, że nie można uznać, aby wózki, które nie posiadają wszystkich elementów prawnych pozwalających na ich użytkowanie zgodnie z celem na jaki zostały przeznaczone w działalności protestującej, mogłyby być wykorzystywane w działalności spółki. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca spółka zarzuciła: 1) niespójność podjętej decyzji z regulacjami przyjętymi do stosowania w ramach WRPO na lata 2007-2013, 2) błąd w ocenie przeprowadzonej wizyty monitorującej oraz w weryfikacji formalno-merytorycznej wstępnej wersji wniosku o płatność, 3) błędną cenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a zwłaszcza wyjaśnień spółki, 4) naruszenie interesu skarżącej do zawarcia umowy i uzyskania kwot dofinansowania. Skarżąca podtrzymała dotychczasowe wyjaśnienia i powołała się na dotychczas przedłożone dokumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, że spór pomiędzy Instytucją zarządzającą a skarżącą spółką sprowadzający się do oceny zgodności projektu z jego realizacją musi zostać rozstrzygnięty ściśle w granicach tego projektu. Instytucja, której zadaniem jest m.in. kontrola wydatków finansowych przyznawanych dofinansowań, w sposób ścisły i konsekwentny ma obowiązek wymagać od wnioskodawcy przestrzegania założeń projektu. Należy przy tym zauważyć, że to wnioskodawca w projekcie wyznacza swoje założenia i cele, w sposób suwerenny przecież uwzględniając realia gospodarcze i rynkowe w których prowadzi działalność. Dlatego to wnioskodawcę obciążają konsekwencje błędów w realizacji projektu czy skutków nieprawidłowej oceny ekonomicznej swej działalności. Zadaniem sądu administracyjnego w niniejszej sprawie była prawna kontrola działań Instytucji Zarządzającej jak też zasadności dokonanej oceny przedłożonego przez spółkę X projektu o dofinansowanie. W sprawie zasadniczy spór dotyczy oceny czy projekt, który zakwalifikowany został do dofinansowania realizowany był zgodnie z przyjętymi założeniami. Tytuł złożonego przez skarżącą spółkę projektu brzmiał: "[...]". W opisie projektu, jego celu i rezultacie położono nacisk na nowe usługi, tj. nowoczesny serwis wózków na przejrzystych zasadach, jak też wynajem wózków na okres długoterminowy – lecz co podkreślano szczególnie – także krótkoterminowy, np. na godziny, przy czym maszyny miały być dostępne "od ręki". W wydatkach kwalifikowalnych wskazano m.in. osiem wózków widłowych, wartości od [...] zł do [...] zł. Stanowiły one zdecydowaną większość wydatków zaliczonych do wydatków kwalifikowalnych. W trakcie kontroli dokonanej przez Instytucję okazało się, że dla sześciu wózków widłowych nie okazano dokumentacji potwierdzającej wydanie przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego decyzji zezwalającej na ich eksploatację. Tymczasem zgodnie z treścią art. 14 ustawy o dozorze technicznym z dnia 21.12.2000r. (t.jedn. Dz.U. 2015 poz.1125) urządzenia techniczne objęte dozorem technicznym mogą być eksploatowane tylko na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatację wydanej przez właściwy organ. Zgodnie z treścią § 1 ust. 6 lit l Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. z dnia 27 grudnia 2012r.) takiemu obowiązkowi podlegają wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia. Okoliczność braku wskazanych wyżej decyzji jest de facto bezsporna, jednak skarżąca uznaje ją jako pozostającą bez wpływu na prawidłowość realizacji projektu a w rezultacie przyznania dofinansowania. W kontekście założeń projektu i jego celów z poglądem tym nie można się zgodzić. To skarżąca na etapie składania wniosku o dofinansowanie wskazała, że innowacyjność przedsięwzięcia spółki polegać miała m.in. na ofercie wynajmu krótkoterminowego i od ręki wózków widłowych. Jako wydatki kwalifikowane wskazała jednocześnie konkretne wózki widłowe w ilości 8 sztuk, posiadające odmienne właściwości (napęd, udźwig, wysokość podnoszenia). Zaznaczyć należy przy tym, że sam projekt – wg wskazań spółki – realizowany był w latach 2012-2014 i polegał m.in. na zakupie wskazanych wózków jako środków trwałych. W harmonogramie realizacji projektu sama spółka wskazała, że rzeczywisty termin zakończenia rzeczowej realizacji projektu nastąpił w dniu [...].04.2014r. Tak więc według założeń projektu w czasie kontroli przez organ podane przez spółkę wózki widłowe powinny spełniać kryteria pełnej gotowości do wynajmu. Prawidłowe jest stanowisko Instytucji Zarządzającej stwierdzające, że brak koniecznej decyzji dozoru technicznego uniemożliwia ich – zgodne z prawem – użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem. Bez znaczenia w tej sytuacji pozostają wyjaśnienia strony skarżącej wskazujące na posiadanie przez wózki oznaczenia CE. Okoliczność ta zresztą nie jest przez Instytucję kwestionowana, lecz prawidłowo kwalifikowana jako indyferentna dla rezultatu oceny realizacji projektu. Podzielić należy bowiem pogląd, że samo posiadanie znaku CE przez wózki nie pozwala uznać, że wózki są kompletne, gotowe (od ręki) do wynajmu, a więc do celów określonych w projekcie na który spółka zamierzała uzyskać dofinansowanie. Poglądowi temu nie przeczy także i stanowisko skarżącej, która w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015r. stanowiącym wyjaśnienia do wizyty monitorującej zwracała uwagę na koszty, które niesie za sobą utrzymywanie wózków w pełnej gotowości. W piśmie tym podkreślano, że wcześniejsze (tj. przed wynajmem) uzyskanie decyzji UDT stanowiłoby bezpodstawny koszt obciążający spółkę, albowiem uzyskana decyzja jest okresowa i należałoby ja ponawiać co 12 miesięcy. W ocenie spółki dopiero w chwili wynajmu ekonomicznie uzasadnione jest uzyskanie stosownej decyzji UDT. Podkreślić należy w tym miejscu, że poza kognicją sądu jest ocena założeń i szacunków ekonomicznych dokonywanych przez spółkę przy formułowaniu projektu. Nie ulega natomiast wątpliwości w ocenie sądu, że wózki widłowe dla których w projekcie ubiegano się o dofinansowanie nie były gotowe do wynajmu i pracy "od ręki". Brak spełnienia – niezależnie od przyczyny - warunków określonych w projekcie dla których wstępnie przyznane zostało dofinansowanie prawidłowo - w ocenie sądu - skutkowało działaniem Instytucji w postaci ponownej weryfikacji i wyłączenia projektu z możliwości podpisania umowy i usunięcia z listy rankingowej. Podstawą takiego rozstrzygnięcia były zapisy działu IV lit. A pkt 1b i 2n Regulaminu Konkursu 21/I/2014, z którego wynika m.in, że umowa może zostać podpisana jeżeli weryfikacja prawna i formalna załączników do umowy (w tym oświadczenia, że środki trwałe są użytkowane zgodnie z celami projektu) zakończona jest wynikiem pozytywnym. Przy tym Instytucja Zarządzająca miała prawo w trakcie wizyty monitorującej kontroli załączników i ich zgodności ze stanem faktycznym ( Pkt. VI Regulaminu Konkursu). Spółka X przystępując do konkursu i występując o dofinansowanie znała zasady wynikające z Regulaminu. Została o nich także poinformowana pismem z [...] grudnia 2014r. W świetle powyższego bez faktycznego wpływu na wynik rozstrzygnięcia pozostają rozważania stron dotyczące pojęcia środków trwałych a odnoszące się do ustawy o rachunkowości. Podzielić jedynie należy pogląd Komisji Odwoławczej, że "kompletność i zdatność do użytku" - w tym wypadku wózków widłowych - należy rozumieć stan, w którym rzecz posiada nie tylko wymagane elementy konstrukcyjne pozwalające na funkcjonowanie zgodnie z przeznaczeniem, ale także spełnienie wymogów prawnych, potwierdzone stosownym zezwoleniem, pozwoleniem, atestem, homologacją lub podobnymi aktami pozwalającymi na legalne użytkowanie. W rezultacie stwierdzając, że przedstawione przez stronę skarżącą zarzuty okazały się nietrafne a zaskarżone rozstrzygnięcie nie zawiera wady skutkującej koniecznością jego eliminacji, przy czym wydane zostało w ramach powierzonej Instytucji Zarządzającej kompetencji – skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a należało oddalić.