III SA/Po 1039/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska ( spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2007r. przy udziale sprawy ze skargi B.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dnia [...]. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] ; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej B.K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych ; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/W. Długaszewska /-/M. Lorych-Olszanowska /-/M. Kosewska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Zaskarżoną decyzję z dnia [...] roku nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. Nr 98 poz.1071 z zm. z 2000 r. ), w zw. z art. 5a ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji (t.j. Dz.U. Nr 31, poz. 264 z 2005r.) oraz na podstawie art. 5 ust 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej z dnia 28 listopada 2003r. (Dz. U. Nr 229 poz. 2273 z zm. ) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...]r., którą to decyzją organ pierwszej instancji przyznał B.K. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości co dało kwotę 0,00 złotych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że [...]r. B.K. zgodnie z § 1 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 179 poz. 1804 z zm.) złożyła wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, w którym zdeklarowała realizację pakietu Rolnictwo Ekologiczne – uprawy rolnicze ( bez certyfikatu zgodności) na powierzchni [...] ha ( [...]). Z uwagi na wynik kontroli przeprowadzonej w 2005 roku, podczas której ustalono brak prowadzenia działalności rolniczej przez większą część okresu trwania zobowiązania rozpoczętego 1 marca 2005 roku na działkach zdeklarowanych przez wnioskodawczynię, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...]r. przyznał stronie płatność z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości w kwocie 0,00 złotych. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji strona podniosła , że nie jest prawdą jakoby na działkach gruntu wskazanych we wniosku nie były realizowane przedsięwzięcia rolnośrodowiskowe. Zdaniem strony na zdeklarowanych gruntach znajdowały się uprawy wskazane we wniosku tj. trawy na gruntach ornych, zaś wynik kontroli stwierdzający, że grunty nie są użytkowane rolniczo, albowiem nie wykonano koszenia w terminie do 30 lipca jest błędny, albowiem wymóg ten dotyczy łąk, a nie upraw na gruntach ornych . Zdaniem organu odwoławczego kontrole przeprowadzone w dniach [...]r., z uwagi na konieczność weryfikacji wniosków strony o przyznanie Jednolitej Płatności Obszarowej i Uzupełniającej Płatności Obszarowej jednoznacznie wykazały, że na działkach rolnych zgłoszonych we wniosku , na których zdeklarowano realizację działalności w ramach programu rolnośrodowiskowego nie prowadzono nawet działalności rolniczej. Podkreślił, że zgodnie z § 2 ust 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. – cytowanego powyżej, płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych. Za działalność rolniczą o której mowa w ust 1 uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu do działek gruntu użytkowanych jako grunty orne, łąki lub pastwiska ( § 3 ust 1 pkt 1). Ustalenie zatem, że na zdeklarowanych gruntach nie prowadzi się w ogóle działalności rolniczej dawało podstawy do pomniejszenia płatności, jak w decyzji organu pierwszej instancji, tym bardziej, że wnioskodawczyni była zobowiązana realizować program rolnośrodowiskowy od dnia 1 marca 2005r., co wynika z § 3 ust 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005r. zmieniającego rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( DZ. U. Nr 22, poz. 179). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. K. wniosła o uchylenie decyzji i zasadzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem § 15 i § 16 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004r. albowiem rozporządzenie to określa szczegółowy sposób przeprowadzenia kontroli i konsekwencje jakie ponosi producent rolny w przypadku stwierdzenia nieprzestrzegania zasad dobrej praktyki rolnej lub uchybień w realizacji poszczególnych zadań w ramach pakietów o których mowa w § 1 ust. 2 rozporządzenia. Strona skarżąca podniosła także, że realizuje pakiet oznaczony symbolem SO2a 01 i wykonuje zadania przewidziane tym pakietem. Przedstawiła pismo pokontrolne i zaświadczenie nr [...] z dnia [...]r. Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A., z których wynika, że gospodarstwo prowadzone przez skarżącą uzyskało status gospodarstwa rolnego w okresie przestawienia na produkcję metodami ekologicznymi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymywał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania w przedmiocie sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga sprawy w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji uznał, że skarga jest zasadna. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu naliczenia pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz.U. Nr 174, poz. 1804 ) rozporządzenie to określa szczegółowo warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, zwanej dalej " programem rolnośrodowiskowym", objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zwanym dalej "Planem", a także przestrzenny zasięg wdrażania tego działania. W momencie gdy skarżąca będąca producentem rolnym złożyła w dniu [...]r. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt deklarując realizację pakietu SO2a 01 – rolnictwo ekologiczne, uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) i podała, że na zgłoszonych we wniosku działkach w roku składania wniosku będzie prowadzona działalność rolnicza - trawy na gruntach ornych, organy administracji uprawnione były dokonać oceny zasadności wniosku zgodnie z trybem i na warunkach określonych w § 15 i § 16 rozporządzenia i ocenić wyniki kontroli w odniesieniu do zobowiązania określonego w § 2 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia. Z zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, iż przyznanie skarżącej płatności w kwocie pomniejszonej nastąpiło w wyniku ustaleń poczynionych w trakcie kontroli przeprowadzonych w dniach [...]r. w sprawach wniosków skarżącej o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej. Organy administracji obu instancji w decyzjach przytoczyły treść protokołów w odniesieniu do poszczególnych działek, jednakże nie dokonały ich oceny pod względem formalnym i merytorycznym w odniesieniu do zasad i trybu określonych w § 15 i § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004r., jak również w odniesieniu do planu działalności rolnośrdowiskowej, o którym mowa w § 4 . Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z ust. 1 § 15 rozporządzenia, jeżeli w wyniku pierwszej kontroli na miejscu zostanie stwierdzone, że zasady zwykłej dobrej praktyki rolniczej nie są przestrzegane, uchybienia te są odnotowane w protokole kontroli, a producent rolny jest pouczony o skutkach dalszego nieprzestrzegania tych zasad, wzmianka o pouczeniu jest odnotowana w protokole kontroli. Skutki nieprzestrzegania zasad określa ust. 2 § 15. Jeżeli wyniki następnej kontroli wskazują na dalsze nieprzestrzeganie zasad dobrej praktyki rolnej, płatność rolnośrodowiskowa należna za dany rok podlega zmniejszeniu o 7% za każde uchybienie inne niż stwierdzone podczas poprzedniej kontroli, zawieszeniu – w przypadku wystąpienia uchybienia, które zostało już stwierdzone podczas poprzedniej kontroli. Natomiast jeżeli w wyniku kontroli na miejscu zostanie stwierdzone uchybienie w realizacji zadań pakietu zgłoszonego we wniosku płatność rolnośrodowiskowa podlega w danym roku zmniejszeniu w wysokości określonej w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w części przyznanej producentowi rolnemu do działek rolnych ( § 16 ust. 1 pkt. 1 ). Jednocześnie realizacja wskazanego we wniosku pakietu winna być zgodna z planem działalności rolnośrodowiskowej ( § 1 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia). Brak tej oceny daje podstawy do stwierdzenia , że decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, co powoduje, iż nie poddają się one kontroli sądowej pod względem zastosowanych przepisów prawa materialnego, co mogło mięć istotny wpływ na wynik postępowania. Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji winien rozważyć treść protokołów kontrolnych w odniesieniu do wymogów formalnych i merytorycznych określonych § 15 i 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielanie pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz wymogów dotyczących realizacji pakietu rolnictwo ekologiczne, uprawy rolnicze ( bez certyfikatu), treści planu rolnośrodowiskowego mając na uwadze, iż gospodarstwo rolne prowadzone przez skarżącą jest gospodarstwem w okresie przestawienia na produkcję metodami ekologicznymi zgodnie z zaświadczeniem z dnia 26 sierpnia 2005r. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c, 200 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ). /-/W. Długaszewska /-/M. Lorych-Olszanowska /-/ M. Kosewska