III SA/Po 1041/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-11-08
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję ZUS w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek jest zasadny, biorąc pod uwagę ustawowe zwolnienie od opłat w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych podlega umorzeniu, ponieważ skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. Niemniej jednak, ocena żądania ustanowienia pełnomocnika z urzędu powinna być dokonana odrębnie, na podstawie analizy sytuacji majątkowej strony.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Wraz ze skargą wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Sąd administracyjny rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla A. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. 2. Umorzono postępowanie w pozostałym zakresie (dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 08 listopada 2016 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 08 listopada 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] sierpnia 2016 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek; postanawia: 1. ustanowić dla A. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.
Skarżący, w prawem przewidzianej formie, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym; zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Odnosząc się do żądania wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że strona, która wnosi skargę na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm.).
W konsekwencji uznać należy, że Skarżący w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
W tej sytuacji postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało umorzyć, gdyż rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne w rozumieniu art. 249a P.p.s.a.
Aktualna pozostaje merytoryczna ocena żądania przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawca nie posiada stałego źródła dochodu, a koszty utrzymania koniecznego pokrywa z zasiłku dla bezrobotnych (271 zł) oraz świadczeń przyznawanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (zasiłek okresowy – 181,26 zł oraz zasiłek na żywność 150,00 zł). Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, akcji, udziałów, obligacji lub innych papierów wartościowych, a także przedmiotów ruchomych o wartości przekraczającej 5000 zł. Wskazał także, że jest zadłużony z tytułu zaległych alimentów, składek ZUS oraz kredytów bankowych na łączną kwotę około 86.000 zł.
Aktualna sytuacja majątkowa i rodzinna Skarżącego uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Odmowa przyznania prawa pomocy w tym zakresie powodowałaby zatem ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania.
Z powyższych względów, na podstawie art. 239 §1 pkt 1 lit. e, art. 249a, art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło