III SA/Po 1041/16

Dnia 24 marca 2017 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia przyznać adwokatowi A. O. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę [...] zł ([...]), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł ([...]). Postanowieniem z dnia 8 listopada 2016 roku starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ustanowił dla skarżącego A. K. adwokata, jako pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 24 listopada 2016 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła adwokata A. O. jako pełnomocnika skarżącego z urzędu. Pismem procesowym z dnia 7 grudnia 2016 roku pełnomocnika skarżącego podtrzymał stanowisko skarżącego uznając je za zasadne i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, które nie zostały w całości ani w części zapłacone przez mandanta. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik stawił się na rozprawie przed Sądem i podtrzymał zarzuty skargi oraz ponownie złożył wniosek o zasądzenie kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 lutego 2017 roku uchylił zaskarżoną decyzję. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 roku. W treści przepisu § 22 powyższego rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, t.j. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarga do sądu administracyjnego została wniesiona dnia 12 września 2016 roku, zatem w przedmiocie kosztów pomocy prawnej pełnomocnika z urzędu znajduje zastosowanie poprzednie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 2015 roku. Wobec powyższego w myśl przepisu § 2 rozporządzenia z 2015 roku koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 roku opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 roku opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2015 roku opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 1.200 zł c) w innej sprawie – 480 zł. Przedmiotowa sprawa kwalifikuje się do spraw opisanych w § 21 ust. 1 pkt 1 c), gdyż przedmiot sprawy nie stanowi należności pieniężnej. Opłata maksymalna wynosi zatem [...] zł. W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze podjęte przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu czynności procesowe, zgodnie zatem z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 roku, należało ustalić opłatę za czynności adwokata w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia, czyli w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej [...] zł. Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu (§ 4 ust. 2 rozporządzenia z 2015 roku), należało przyznać za udzieloną stronie skarżącej nieopłaconą pomoc prawną opłatę w wysokości [...] zł. Pełnomocnik oświadczył, że pomoc prawną świadczył w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i jest płatnikiem podatku VAT (k. 70 akt sądowych). Opłatę za udzielenie pomocy prawnej skarżącemu podwyższa się zatem o stawkę podatku od towarów i usług, przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o niej, w kwocie [...] zł. Pełnomocnikowi należało zatem przyznać tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu wynagrodzenie w łącznej wysokości [...] zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia, orzeczono, jak w sentencji.