III SA/Po 105/14

Dnia 2 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) WSA Ireneusz Fornalik Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za rok 2013, po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium w K. na rzecz skarżącego kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Wójt Gminy [...] określił łączne zobowiązanie w podatku rolnym i podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł. Decyzja ta dotyczyła nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...] dz. nr [...] o pow. [...] ha, której współwłaścicielami w udziałach po 1/3 części są Z. S., Z. D. i A. S. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. organ I instancji, na wniosek Z. S. z [...] lipca 2013 r. wznowił postępowanie zakończone powyższą decyzją. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że w trakcie kontroli podatkowej w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w [...] wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne nieznane organowi wydającemu decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. Organ I instancji otrzymał [...] sierpnia 2013 r. zawiadomienie od Starosty [...] o zmianach w danych ewidencyjnych z którego wynika, że zgodnie z operatem geodezyjnym z dnia [...] kwietnia 2013 r. nastąpiła aktualizacja użytków gruntów uprzednio sklasyfikowanych jako B, tj. grunty zabudowane na Bz – tereny zieleni o pow. [...] ha. Użytki rolne RVI o pow. [...] pozostały bez zmian. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Wójt Gminy [...] zmienił powyższą decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. zmniejszając wymiar podatku z kwoty [...] zł do kwoty 0,00 zł. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że łączna powierzchnia kwalifikująca się do podatku rolnego wynosiła 0,00 ha. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Wójt Gminy [...] także określił stronom łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2013 w wysokości [...], w tym podatek rolny w kwocie 0 zł i podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Wójt Gminy [...] zmienił decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] zwiększając wymiar podatku z kwoty [...] zł do kwoty [...] zł, to jest o kwotę 0 zł. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Z. S. wniósł odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] określonej jako decyzja "z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] ustalająca łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2013 w wysokości [...] zł, w tym podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł". Decyzji zarzucono naruszenie : – art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j. t. - Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613) poprzez błędną kwalifikację przedmiotową i błędne zastosowanie przepisów, – art. 180, art. 187, art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie wszystkich dowodów w sprawie, – art. 122 i art. 210 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, – art. 123 Ordynacji podatkowej poprzez nieumożliwienie stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie. Odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w części ustalającej zobowiązanie podatkowe za nieruchomości posadowione na gruncie albo o uchylenie w całości decyzji i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania podniósł m. in., że po wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. organ pouczył stronę o konieczności zwrócenia się do Starosty [...] z wnioskiem o sprostowanie danych zawartych w ewidencji gruntów. Strona uczyniła to w piśmie do organu ewidencyjnego z dnia [...] lutego 2013 r. Po sprostowaniu omyłki w ewidencji miała nastąpić zmiana decyzji organu podatkowego ustalającej zobowiązanie podatkowe za przedmiotową nieruchomość. Mimo tego strona została poinformowana pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. o konieczności wpłacenia należności gruntowej. Zdaniem odwołującego się obiekty na działce nr [...] nie mogą być zakwalifikowane jako budynek (ze względu na brak fundamentów i trwałego związania z gruntem). Nie jest też obiektem małej architektury. Może być łatwo zdemontowany i przeniesiony w inne miejsce. Odwołujący się wskazał, że sporna nieruchomość obejmuje grunty orne IV klasy, wobec których jest ustalany podatek od nieruchomości. Organ ustalił podatek od nieruchomości za 2013 r. za budynki niepodlegające takiemu opodatkowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzjami z dnia [...] października 2013 r. nr [...] utrzymało decyzje organu I instancji w mocy. Zdaniem organu II instancji podatek od nieruchomości winien wynieść w niniejszej sprawie 0 zł, a więc być na poziomie wskazanym przez odwołujących się. Wniesienie odwołania w niniejszej sprawie było wobec tego bezprzedmiotowe. Kolegium stwierdziło nadto, że strony opisały jednoznacznie we wniesionym odwołaniu akt administracyjny podlegający zaskarżeniu. Była nim decyzja organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] nr rejestru [...]. Decyzja ta ustala kwotę zobowiązania na sumę 0,00 zł, a zatem zgodnie z ich oczekiwaniami. W skardze na tę decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. S. podniósł zarzut naruszenia : – art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji i nierozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, – art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny sprawy oraz naruszenie zasady in dubio pro tributario. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu skargi wskazał m. in., że w niniejszej sprawie naruszono przepisy zobowiązujące organ podatkowy do zgromadzenia całego materiału dowodowego i dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje : Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Niesporne w sprawie jest, że decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Wójt Gminy [...] określił łączne zobowiązanie w podatku rolnym i podatku od nieruchomości położonej w [...], stanowiącej działkę nr [...] w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego od powyższej nieruchomości, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2013 r. Po wznowieniu postępowania decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Wójt Gminy [...] zmienił powyższą decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. zmniejszając wymiar podatku z kwoty [...] zł do kwoty 0,00 zł. Kolejną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Wójt Gminy [...] określił stronom łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2013 w wysokości [...], w tym podatek rolny w kwocie 0 zł i podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł. Natomiast decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Wójt Gminy [...] zmienił decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] zwiększając wymiar podatku z kwoty [...] zł do kwoty [...] zł, to jest o kwotę 0 zł. Zgodnie z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej przedmiotem wznowionego postępowania jest określona decyzja ostateczna. Po wznowieniu postępowania i przeprowadzeniu postępowania w trybie art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej właściwy organ wydaje odpowiednie rozstrzygnięcie wskazane w art. 245 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Organ może uchylić w całości lub w części kwestionowaną decyzję ostateczną i orzec co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie w sprawie (art. 245 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej), bądź też odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 245 § 1 pkt. 2 i 3 Ordynacji podatkowej). Nie ulega przy tym wątpliwości, że procedując w trybie art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji o uchyleniu decyzji dotychczasowej i orzekając na nowo co do istoty sprawy organ wydaje nową decyzję, w której reguluje prawa i obowiązki strony objęte kwestionowaną decyzją ostateczną podlegającą uchyleniu. W niniejszej sprawie po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. organ był zobowiązany – po stwierdzeniu istnienia ustawowych przesłanek wznowienia postępowania – orzec ponownie o łącznym zobowiązaniu podatkowym obejmującym podatek rolny i podatek od nieruchomości dotyczący spornego gruntu w ramach jednej decyzji wydanej na podstawie art. 245 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej. Organ I instancji wydał tymczasem w dniu [...] sierpnia 2013 r. trzy akty określone jako decyzje administracyjne. Z uzasadnienia tych decyzji nie wynika jakimi przesłankami kierował się Wójt Gminy [...] wydając powyższe akty. W istocie mogła to być jedynie i należało uznać, że była to jedna decyzja administracyjna wydana w trybie art. 245 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej przez organ I instancji na skutek wznowienia postępowania postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. o numerze [...]. Organ I instancji nie wskazał w podstawie prawnej tego aktu przepisów Ordynacji podatkowej regulujących wznowienie postępowania, ani nie omówił istnienia ustawowych przesłanek do wznowienia postępowania. W sentencji decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania, w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek do wznowienia postępowania, należy zawrzeć dwa rozstrzygnięcia – o uchyleniu decyzji dotychczasowej oraz o istocie sprawy (zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 685). Sentencje decyzji wydanych dnia [...] sierpnia 2013 r. przez organ I instancji nie spełniały również powyższych wymogów. Już z powodu tych uchybień o charakterze procesowym należało uchylić powyższą decyzję organu I instancji wydaną w dniu [...] sierpnia 2013 r. o nr [...]. Stwierdzić należy ponadto, że SKO w K. dokonało błędnej oceny żądania procesowego zawartego w odwołaniu współwłaścicieli nieruchomości. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. wskazali oni wprawdzie jako przedmiot zaskarżenia decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] jednakże z uzasadnienia odwołania wynika, że zakwestionowali akt administracyjny z dnia [...] sierpnia 2013 r. dotyczący nałożenia łącznego zobowiązania podatkowego w kwocie [...] zł za 2013 r. W odwołaniu strony argumentowały, dlaczego w ich ocenie obiekt znajdujący się na spornej działce nie może być uznany za budynek. Były zatem podstawy do stwierdzenia, że odwołanie dotyczyło decyzji dotyczącej nałożenia łącznego zobowiązania podatkowego w kwocie [...] zł wydanej przez organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2013 r. Wydanie decyzji o różnej treści i o różnych numerach a dotyczących tego samego zobowiązania podatkowego, obejmującego tą samą nieruchomość spowodowało niezrozumienie przez stronę powodów takiego stanu rzeczy i mylne określenie przedmiotu odwołania. Obowiązkiem organu odwoławczego było dostrzeżenie powyższych uchybień a nie poprzestanie na stwierdzeniu, ze numer decyzji decyduje o przedmiocie odwołania. Było to tym bardziej zasadne, że aktów wydanych przez organ I instancji nie można traktować inaczej jak tylko jako jedną wadliwą decyzję o nr [...]. Ponieważ utrzymanie w mocy powyższej decyzji kolejnymi decyzjami SKO o numerach [...], [...], [...] będącymi w istocie również jedną decyzją o numerze [...] stanowi o tym, że decyzja SKO wydana została z naruszeniem tych samych przepisów a więc z naruszeniem prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało decyzje organów obu instancji uchylić, o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) – w pkt I wyroku. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organów obu instancji będzie zastosowanie się do przytoczonych wyżej uwag. O wykonalności decyzji oraz zwrocie stronie skarżącej kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 152 i art. 200 powyższej ustawy.