III SA/Po 1053/14

Dnia 31 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym spraw ze skargi R W na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 6 października 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarżący prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z żoną, córką i synem. Wnioskodawca ma [...]. Rodzina utrzymuje się ze stałych łącznych miesięcznych dochodów ze świadczeń KRUS w wysokości nie przekraczającej [...] zł i dochodów z gospodarstwa rolnego przekraczających [...] zł miesięcznie. Mimo konieczności spłacania zobowiązań kredytowych skarżący dysponuje co miesiąc odpowiednio wysokimi środkami finansowymi i nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, że jest w tragicznej sytuacji finansowej ze względu na wysokie zobowiązania kredytowe i postępowanie egzekucyjne prowadzone z tytułów wykonawczych wystawionych przez x na kwotę [...] zł. Do sprzeciwu załączono zaświadczenie y z dnia 14 października 2014 r. o stanie kredytów oraz zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z o zajęciu konta bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z wniosku, załączonych przez stronę dokumentów i ze sprzeciwu wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, córką i synem. Wnioskodawca posiada[...]. Skarżący nie posiada natomiast zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.). Wnioskodawca oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe jest utrzymywane z jego renty chorobowej w wysokości [...] zł kwartalnie, renty chorobowej jego żony w wysokości [...] zł miesięcznie oraz renty socjalnej jego córki w wysokości [...] zł miesięcznie. Syn M W urodził się 16 lipca 1993 r. Nie wykazano, aby uzyskiwał jakiś dochód. Ponadto strona zadeklarowała, że posiada zadłużenie na kwotę [...] zł. W sprzeciwie skarżący wskazał, że posiada zobowiązania kredytowe w y na kwoty [...] zł. Ponadto jest przeciwko niemu prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez x na kwotę [...] zł – Naczelnik Urzędu Skarbowego zajął konto bankowe. RW złożył ponadto wyjaśnienia, z których wynika, że uzyskuje dochody z tytułu[...]. Jednocześnie z przedłożonych zeznań podatkowych za 2013 rok wynikało, że dochody wnioskodawcy i jego małżonki z tytułu pobieranych świadczeń z KRUS wyniosły [...] zł. Ponadto wnioskodawca zadeklarował do spłacenia zaległe kredyty na paliwo rolnicze w kwocie [...] oraz zaległe płatności za nawozy w kwocie ok. [...] zł (przedłożone faktury na kwotę [...] zł). Skarżący oświadczył również, że obsługa kredytów, zaciągniętych na bieżącą produkcję rolną i opłaty za ciągnik oraz inne maszyny rolnicze, w całości pochłania dochody z tytułu prowadzonego gospodarstwa. Ponadto powołał się na[...]. Na wstępie wskazać trzeba, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Chodzi o zagwarantowanie prawa do Sądu tym podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Prawo pomocy winno być zatem udzielane w szczególności osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym obiektywnie możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe powinny być traktowane jak wydatki bieżące w budżecie domowym, na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem prywatne zobowiązania finansowe, takie jak spłata kredytów bankowych, pożyczek nie może mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe. Skarżący pozostaje w czteroosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane ze stałych łącznych miesięcznych dochodów w wysokości [...] zł (świadczenia KRUS) i ok. [...] zł (dochody z gospodarstwa rolnego). Dochody wnioskodawcy, jego żony i córki oraz dochody z gospodarstwa rolnego wystarczają zatem zasadniczo na poniesienie bieżących kosztów utrzymania rodziny. Analiza całości dokumentacji zgromadzonej w sprawie wskazuje na to, że wnioskodawca i jego rodzina mają zabezpieczone potrzeby bytowe. Oceniając sytuację materialną strony należy bowiem brać pod uwagę również możliwości uzyskania dochodów. Podkreślić również należy, że na dorosłym synu skarżącego, z którym strona i pozostali członkowie rodziny prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, także ciąży obowiązek partycypowania w dochodach rodziny. Istotne w okolicznościach niniejszej sprawy jest też i to, że ostateczna spłata kredytu inwestycyjnego i obrotowego do 5 lat ustalona jest ostatecznie na dzień [...] r. Kredyt obrotowy w rachunku bieżącym podlega natomiast spłacie jednorazowo do dnia [...] r. Z przedłożonego przez stronę zaświadczenia z banku wynika nadto, że obsługa kredytu inwestycyjnego i obrotowego w rachunku bieżącym jest terminowa. W opinii Sądu także fakt zajęcia rachunku bankowego nie ma rozstrzygającego znaczenia w sprawie i nie jest wystarczający dla uznania, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i dlatego Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.