III SA/Po 1054/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-10-14
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie zareagował na wezwanie sądu do uzupełnienia informacji o swojej sytuacji majątkowej, może zostać pozbawiony prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który nie podjął czynności zmierzających do wyjaśnienia swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej pomimo wezwania sądu, nie może uzyskać prawa pomocy. Brak reakcji uniemożliwia ocenę zasadności przyznania prawa pomocy, zwłaszcza gdy z innych postępowań prowadzonych z jego udziałem wynika, że jego dochody i środki finansowe są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania, a wydatki cywilne nie mogą mieć pierwszeństwa przed publicznoprawnymi.Stan faktyczny
R. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału ARiMR. Wnioskodawca wezwany do uzupełnienia informacji o swojej sytuacji majątkowej nie podjął stosownych działań. Sąd, analizując dane z innej sprawy prowadzonej z udziałem tego samego wnioskodawcy, uznał, że jego dochody są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 października 2014 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi R.W. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
W przedmiotowej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. W. zawarł wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie Sądu przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Z informacji zawartych we wniosku wynika, że R.W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, córką i synem. Wnioskodawca posiada dom o powierzchni [....] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha wraz z zabudowaniami gospodarskimi (stodołą i oborą). Wnioskodawca posiada również ciągnik typu MTZ o wartości [...] zł (niespłacony w połowie). Nie posiada natomiast zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.). Wnioskodawca oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe jest utrzymywane z jego renty chorobowej w wysokości [...] zł kwartalnie, renty chorobowej jego żony w wysokości [...] zł miesięcznie oraz renty socjalnej jego córki w wysokości [...] zł miesięcznie. Ponadto zadeklarował, że posiada zadłużenie na kwotę [...] zł.
W ramach wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji wnioskodawcy został on wezwany do wyjaśnienia jakie przychody uzyskuje z tytułu posiadanego nieruchomości rolnych, przedłożenia rocznych zeznań podatkowych wnioskodawcy i jego żony za 2013 rok, wyjaśnienia z jakich źródeł wnioskodawca finansuje bieżącą obsługę zadeklarowanych kredytów bankowych.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie podjął czynności zmierzających do wyjaśnienia jego rzeczywistej sytuacji stanowiącej podstawę oceny zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W sprawie o sygnaturze akt III SA/Po 1053/14 na takie samo wezwanie R. W. złożył jednak wyjaśnienia, że uzyskuje rocznie dochody z tytułu posiadanych nieruchomości ([...] ha przeliczeniowych) w wysokości [...] zł rocznie ([...] zł za 1 ha przeliczeniowy). Jednocześnie z przedłożonych zeznań podatkowych za 2013 rok wynikało, że dochody wnioskodawcy i jego małżonki z tytułu pobieranych świadczeń z KRUS wyniosły [...] zł. Ponadto wnioskodawca zadeklarował do spłacenia zaległe kredyty na paliwo rolnicze w kwocie [...] zł (wezwanie do zapłaty z 09.09.2014 r.) oraz zaległe płatności za nawozy w kwocie ok. [...] zł (przedłożone faktury na kwotę [...] zł). Wnioskodawca oświadczył również, że obsługa kredytów, zaciągniętych na bieżącą produkcję rolną i opłaty za ciągnik oraz inne maszyny rolnicze, w całości pochłania dochody z tytułu prowadzonego gospodarstwa. Ponadto powołał się na zły stan jego zdrowia psychicznego, który przejawia się "gwałtownym wzrostem stanu napięcia w czasie wystąpień w grupie i niemożliwości wyrażania swoich myśli np. odpowiedzi przed sądem".
Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. t.j., poz. 270), dalej jako P.p.s.a.
Przedłożony w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy nie pozwalał na ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, który nie zareagował na wezwanie i nie przesłał objętych nim uzupełniających informacji. Taka sytuacja uniemożliwiła ocenę zasadności przyznania prawa pomocy wobec braku możliwości ustalenia czy wnioskodawca jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania.
W niniejszej sprawie należy jednak uwzględnić, że z urzędu znane są dodatkowe informacje dotyczące sytuacji R. W. , które przedłożył on w sprawie o sygnaturze akt III SA/Po 1053/14. W ich świetle nie można uznać, że wnioskodawca znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca pozostaje w czteroosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane ze stałych łącznych miesięcznych dochodów przekraczających [...] zł. Dochody wszystkich domowników wnioskodawcy wystarczają zasadniczo na poniesienie bieżących kosztów utrzymania rodziny. Ponadto każdego miesiąca wnioskodawca operuje środkami finansowymi umożliwiającymi obsługę zaciągniętych zobowiązań finansowych, przez które zadeklarował on miesięczny zysk jedynie na nieokreślonym minimalnym poziomie. Jednocześnie należy pamiętać, że wydatkom o charakterze cywilnym (np. zaciągniętym kredytom), nie można przyznać pierwszeństwa realizacji przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym (np. wydatkom związanym z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) – por. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/12.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 §1 pkt 2 w związku art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło