III SA/Po 1059/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-11-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak, Sędzia WSA Mirella Ławniczak, Sędzia WSA Izabela Paluszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy, rozpatrując wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na podstawie przepisów o COVID-19, może ograniczyć się do danych zawartych w rejestrze REGON dotyczących kodu PKD jako przeważającej działalności, czy też powinien uwzględnić faktycznie prowadzoną działalność gospodarczą przez wnioskodawcę?
Ratio decidendi
Organ rentowy nie może ograniczyć się wyłącznie do danych z rejestru REGON przy ustalaniu przeważającej działalności gospodarczej dla celów zwolnienia ze składek w ramach przepisów o COVID-19. Rejestr REGON ma charakter statystyczny i formalny, a jego dane mogą być wzruszone. Organ powinien zbadać faktycznie prowadzoną działalność gospodarczą przez wnioskodawcę, umożliwiając mu przedstawienie dowodów i stosując przepisy K.p.a., w tym art. 79a.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od kwietnia do kwietnia 2021 r., powołując się na przepisy dotyczące wsparcia w związku z pandemią COVID-19. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił prawa do zwolnienia, wskazując, że przeważająca działalność skarżącego według kodu PKD na dzień 31 marca 2021 r. (46.16.Z) nie znajdowała się na liście uprawniającej do wsparcia, podczas gdy skarżący twierdził, że faktycznie prowadził działalność o kodzie 47.71.Z, a zmiana kodu w CEIDG nastąpiła wcześniej niż ustalił ZUS. Skarżący zarzucił organowi błędną weryfikację kodu PKD i nieuwzględnienie faktycznie prowadzonej działalności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2021 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] maja 2021 roku nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] kwietnia do [...] kwietnia 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] (dalej: "Zakład", "ZUS") decyzją z [...] maja 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 31zq ust. 7 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy z [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19"), § 10 ust. 2a rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 371 ze zm., dalej: "rozporządzenie RM") oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 423 ze zm., dalej: "u.s.u.s."), odmówił J. S. (dalej: "strona") prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...] kwietnia 2021 r. do [...] kwietnia 2021 r. Strona wystąpiła do Zakładu z wnioskiem z [...] maja 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania składek dla płatników prowadzących działalność w branżach określonych w rozporządzeniu RM. ZUS w uzasadnieniu powyższej decyzji przywołał treść § 10 ust. 2a pkt 2 oraz § 11 pkt 5 rozporządzenia RM i stwierdził, że z przepisu jednoznacznie wynika, że kod działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, ustala się na dzień [...] marca 2021 r. W przypadku strony na dzień [...] marca 2021 r. prowadzona przeważająca działalność oznaczona była kodem 46.16.Z, który nie znajduje się w wykazie uprawniającym do zwolnienia. Dopiero [...] kwietnia 2021 r., a więc po terminie przewidzianym rozporządzeniem RM, strona zmieniła kod przeważającej działalności na [...], na podstawie którego mogłaby otrzymać zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek. W związku z powyższym stronie nie przysługuje prawo do tego zwolnienia. W skardze na decyzję Zakładu strona wskazała na błędną weryfikację kodu PKD. W związku z informacją zawartą w CEIDG data zaistnienia zmiany z przeważającym kodem PKD [...] nastąpiła [...] marca 2021 r. Zgodnie z zasadami CEIDG przedsiębiorca jest zobowiązany złożyć wniosek o zmianę wpisu w terminie 7 dni od dnia zmiany danych. Zdaniem skarżącego Zakład naruszył także jego interes prawny jako przedsiębiorcy, który znalazł się w trudnej sytuacji w związku z pandemią. Dla ustalenia prawa przedsiębiorcy do otrzymania pomocy istotne jest określenie, jaką działalność faktycznie prowadził, a nie jaki rodzaj działalności figurował w danych zawartych w rejestrze REGON na dzień [...] marca 2021 r., których to danych organ nie może przyjmować bezkrytycznie. Z kolei kod PKD ma w istocie charakter jedynie statystyczny i w żadnym wypadku nie powinien przesądzać o faktycznie wykonywanej działalności. Zakład w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. W piśmie procesowym z [...] lipca 2021 r. skarżący powtórzył stanowisko prezentowane w skardze. Skarżący wniósł także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. ZUS poparł wniosek o tryb uproszczony w piśmie z [...] sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jako że skarżący wystąpił z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a Zakład wniosek ten poparł, ziściły się przesłanki do zastosowania ostatnio przywołanego przepisu. Nadmienić przy tym trzeba, że w trybie uproszczonym, o czym stanowi już art. 120 P.p.s.a., sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Jest to odstępstwo od zasady jawnego rozpoznania spraw ujętej w art. 10 P.p.s.a. Zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z [...] maja 2021 r., nr [...], wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. stanowi podstawę do jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Istota sporu do jakiego doszło w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do stwierdzenia, czy Zakład – rozpoznając wniosek skarżącego – mógł ograniczyć się przy określeniu rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, określając jej oznaczenie według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, wyłącznie do danych zawartych w rejestrze REGON, jak wynika ze stanowiska organu, czy też powinien uwzględnić rzeczywiście prowadzoną przez skarżącego działalność gospodarczą, jak twierdzi skarżący. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, a także rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19. W art. 31zo ustawy COVID-19 przewidziano podstawy do zwolnienia z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek. Zgodnie zaś z art. 31zy ust. 1 ustawy COVID-19 Rada Ministrów może, w celu przeciwdziałania COVID-19, w drodze rozporządzenia, określić inne okresy zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3, dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3, lub objąć tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19. Jak przewidziano w § 10 ust. 2a rozporządzenia RM zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od [...] marca 2021 r. do [...] kwietnia 2021 r. albo za okres od [...] kwietnia 2021 r. do [...] kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 1) [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z [...] lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 2) [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] – którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem [...] listopada 2020 r. Stosownie do § 10 ust. 3 rozporządzenia RM oceny spełnienia warunku, o którym mowa m.in. w przywołanym powyżej ust. 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] marca 2021 r. W ocenie tut. Sądu zawarte w § 10 ust. 2a pkt 2 w zw. z ust. 3 rozporządzenia RM sformułowanie o prowadzeniu działalności oznaczonej według PKD określonym kodem (w kontrolowanej sprawie: [...]), jako rodzaju przeważającej działalności, rozumieć trzeba, jako faktycznie (rzeczywiście) prowadzoną przez płatnika składek działalność gospodarczą. Rację w nakreślonym na wstępie sporze przyznać zatem trzeba skarżącemu. Należy bowiem pamiętać o tym, że rejestr REGON, do którego odwołuje się § 10 ust. 3 rozporządzenia RM, prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1985 r. o statystyce publicznej, tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 955). Podanie do rejestru REGON danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objęta kodami PKD ujawnionymi w tym rejestrze. Wspomniany rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy m.in. w wyrokach z 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 142/12 i 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy albo fałszu. Wskazać trzeba, że ani ustawa COVID-19, ani rozporządzenie RM nie zawierają definicji wyrażenia: "przeważająca działalność gospodarcza", do którego odwołują się odpowiednio w art. 31zy ust. 2 pkt 2 ustawy COVID-19 i § 10 ust. 2a rozporządzenia RM. Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015 r., poz. 2009 ze zm.). W § 9 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia postanowiono, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą odrębnie dla: a) działalności wpisanej do CEIDG, b) działalności rolniczej, c) pozostałej działalności, niewymienionej w lit. a i b, prowadzonej na własny rachunek w celu osiągnięcia zysku – na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. O rodzaju przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ostatnio cytowanym rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni § 10 ust. 2a rozporządzenia RM nie można pominąć powyższego znaczenia pojęcia rodzaju przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze REGON. W świetle dotychczasowych twierdzeń należy uznać, że pomoc, o jakiej mowa w § 10 ust. 2a rozporządzenia RM nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważającej. Odmienna wykładnia tego przepisu niż przedstawiona w niniejszym uzasadnieniu mogłaby tymczasem spowodować, że przedmiotową pomoc otrzymałby przedsiębiorca, który wpisany ma w rejestrze REGON kod wymieniony w analizowanym przepisie, pomimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej. Z drugiej strony natomiast nie można pomocy tej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako rodzaju przeważającej działalności, tej która wymieniona została w § 10 ust. 2a rozporządzenia RM, działalność taką w istotnym dla sprawie okresie rzeczywiście prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z danych w rejestrze REGON nie spełniałoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana. Nie można tracić z pola widzenia tego, że przepisy ustawy COVID-19 i rozporządzenia RM wydanego na ich podstawie mają na celu m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z wystąpieniem epidemii COVID-19, przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia wszystkim tym, którzy określonymi ograniczeniami byli bezpośrednio objęci, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez odpowiednio wczesną aktualizację danych. W powyższych okolicznościach nie sposób uznać, aby § 10 ust. 3 rozporządzenia RM ustanawiał wyłączny środek dowodowy, jaki może służyć wykazaniu rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez płatnika składek. Wnioskodawca może istotne w tym względzie okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez Zakład wsparcia dla przedsiębiorców faktycznie prowadzących określony rodzaj działalności gospodarczej, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym, a uregulowanego przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "K.p.a."). W realiach kontrolowanej sprawy, w której zachodzi sprzeczność pomiędzy kodem PKD przeważającej działalności podanym przez skarżącego w złożonym wniosku (47.71.Z - Sprzedaż detaliczna odzieży prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach, zob. rozporządzenie Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 ze zm., dalej: "rozporządzenie PKD"), a kodem PKD ustalonym przez ZUS na dzień 31 marca 2021 r. w oparciu o dane z bazy REGON (46.16.Z – Działalność agentów zajmujących się sprzedażą wyrobów tekstylnych, odzieży, wyrobów futrzarskich, obuwia i artykułów skórzanych, zob. rozporządzenie PKD), organ rentowy zobowiązany był zwrócić się do strony o złożenie stosownych wyjaśnień oraz przedłożenie odpowiednich dowodów na poparcie jej twierdzeń na podstawie art. 79a K.p.a. Zgodnie z art. 79a § 1 K.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Jak stanowi natomiast art. 79a § 2 K.p.a. w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1. Powyższy przepis stanowi uszczegółowienie zawartej w art. 10 K.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a konkretnie wynikającego z niej obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Na organ nałożony został dodatkowy obowiązek polegający na wskazaniu stronie zależnych od niej przesłanek, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z jej żądaniem. Jak wynika z uzasadnienia do ustawy wprowadzającej komentowany przepis, jego celem jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów – nie korzysta z takiej możliwości. Może to zapobiec wydaniu negatywnego rozstrzygnięcia w sprawie oraz zaskarżeniu decyzji przez stronę i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Przepis także nie ogranicza norm określonych w art. 8 – 10 oraz art. 77 K.p.a., lecz stanowi ich uzupełnienie. Pomimo wprowadzenia dodatkowego obowiązku dla organu nadal aktualne pozostają zawarte w art. 10 § 2 i 3 K.p.a. regulacje dotyczące odstąpienia od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Oznacza to, że organ nie będzie obowiązany do jego wykonania w sprawie, w której w ogóle odstąpi od stosowania przedmiotowej zasady, jednakże powinien wówczas w decyzji uzasadnić swoje postępowanie w tym względzie. Przedłożenie dodatkowych dowodów celem wykazania spełnienia przesłanek nastąpić powinno w terminie wyznaczonym stronie przez organ na wypowiedzenie się przez nią co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Termin ten może zostać przedłużony na zasadach ogólnych (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. R. Hausera Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2020 do art. 79a). Jak powyżej wskazano z brzmienia § 10 ust. 2a rozporządzenia RM wynika, że prawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność". Natomiast w § 10 ust. 3 rozporządzenia RM prawodawca zdecydował się na wprowadzenie środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego ma nastąpić ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku (...) dokonuje się na podstawie"). Środek ten wprowadza domniemanie prawne zakładające, że wpis w rejestrze REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu (domniemanie o fakcie). Nie ma ono jednak charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Jego treść i odwołanie się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że należy ono do kategorii domniemań wzruszalnych. Obalenie tego domniemania polegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru REGON. Postępowanie w sprawie ulgi jest prowadzone na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19, zob. także art. 180 K.p.a. i art. 123 u.s.u.s.). Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez prawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek inicjując postępowanie administracyjne, zaś Zakład przed wydaniem niekorzystnej dla niej decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 K.p.a. Organ rentowy powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc równocześnie zadość zasadzie informowania (art. 9 K.p.a.). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe mające podważyć dane z rejestru REGON, powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7 i art. 78 § 1 K.p.a. Powyższej przedstawione stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zob. m.in. wyrok WSA w Lublinie z 22 września 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 337/21, wyrok WSA w Białymstoku z 29 września 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 373/21, wyroki WSA w Szczecinie z 7 października 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 580/21, z 14 października 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 569/21, WSA w Gorzowie Wlkp. z 13 października 2021 r., sygn. akt II SA/Go 660/21, WSA w Bydgoszczy z 19 października 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 415/21 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stornie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z podanych względów poddaną kontroli tut. Sądu decyzję uznać trzeba za wadliwą, to jest wydaną z naruszeniem przepisów postępowania wymienionych powyżej, których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odniesienie się do pozostałej argumentacji skarżącego, w której powołuje się on na procedurę dokonania zmiany wpisu w CEIDG i związane z tym terminy – wobec ograniczenia się przez Zakład jedynie do danych z rejestru REGON – uznać trzeba za przedwczesne, podkreślając jedynie ponownie, że na gruncie § 10 ust. 2a pkt 2 w zw. z ust. 3 rozporządzenia RM znaczenie przyznać trzeba faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, w wynikającym z tej regulacji okresie. W ponownie prowadzonym postępowaniu, Zakład wezwie skarżącego do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy kodem PKD wskazanym we wniosku, a kodem PKD wynikającym z rejestru REGON oraz wezwie do przedłożenia stosownych dowodów, z których wynikałoby, że prowadzona przez niego faktyczna działalność gospodarcza w przeważającym zakresie odpowiada kodowi wymienionemu w § 10 ust. 2a rozporządzenia RM. Następnie organ rentowy dokona oceny zgromadzonego tak materiału dowodowego, mając na uwadze przepisy ustawy COVID-19, rozporządzenia RM i przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wyda stosowne rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło