III SA/Po 1062/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-10-09

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od opłat w sprawach dotyczących bezczynności organu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) przewiduje ustawowe zwolnienie od opłat w danej kategorii spraw. W przypadku spraw dotyczących bezczynności organu, art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. zwalnia stronę z obowiązku uiszczania opłat sądowych, co oznacza całkowite zwolnienie z kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca B. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i radcy prawnego. Skarga dotyczyła decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia. Sąd uznał, że zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe z uwagi na ustawowe zwolnienie wynikające z art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. Wnioskodawczyni nie osiąga dochodów, mieszka z rodziną, a jej sytuacja majątkowa uzasadnia ustanowienie adwokata, ale nie radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla Skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego).

Pełny tekst orzeczenia

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 09 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] lipca 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej; postanawia: 1. ustanowić dla Skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca B. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i radcy prawnego. Odnosząc się do żądania wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, dalej - p.p.s.a.). W konsekwencji uznać należy, że Skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Dlatego, bez względu na sytuację majątkową i rodzinną Wnioskodawczyni, należało odmówić jej prawa pomocy w tym zakresie. Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz dokumentacji źródłowej złożonej do akt sądowych ustalono, że Wnioskodawczyni zamieszkuje wspólnie z synem (lat 12), córką (lat 26) i wnukiem (5 lat) u rodziców (mąż skarżącej przebywa w areszcie śledczym). Wnioskodawczyni zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej (zakład fryzjerski) i nie uzyskuje żadnych dochodów. Na dochód sześcioosobowej rodziny składają się aktualnie: stypendium córki (700zł miesięcznie), zasiłek rodziny na syna (91zł) oraz świadczenia emerytalne rodziców wnioskodawczyni (łącznie 1.100zł miesięcznie). Łączny dochód brutto sześcioosobowego gospodarstwa domowego wynosi 2.491zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni nie posiada, ani oszczędności, ani przedmiotów o wartości powyżej 3000euro. W zakresie ustanowienia adwokata wniosek okazał się uzasadniony. Wnioskodawczyni nie osiąga aktualnie żadnych dochodów i nie jest w stanie uiścić wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Natomiast wysokość dochodów rodziny, wedle zasad doświadczenia życiowego, nie przewyższa kosztów jej utrzymania koniecznego (około 400zł brutto na osobę). Żądanie ustanowienia dwóch pełnomocników z urzędu, zarówno adwokata, jak i radcy prawnego, nie zasługiwało na uwzględnienie. Dla zapewnienia Skarżącej należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest ustanowienie jednego pełnomocnika w osobie adwokata. Tym bardziej, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika zalicza się jego wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego (art. 205 §2 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2, art. 239 pkt 1 lit e oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło