III SA/Po 1068/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-06-02

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Małgorzata Górecka, Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, opierając się wyłącznie na danych z rejestru REGON dotyczących przeważającej działalności gospodarczej, pomimo twierdzeń strony o faktycznym prowadzeniu innej przeważającej działalności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy naruszył przepisy prawa procesowego, odmawiając zwolnienia z obowiązku opłacania składek na podstawie wyłącznie danych z rejestru REGON. Zgodnie z przepisami, wpis do rejestru REGON dotyczący przeważającej działalności statutowej stowarzyszenia ma charakter domniemania, które można obalić dowodami wskazującymi na faktycznie prowadzoną działalność. Organ powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia rzeczywistego rodzaju przeważającej działalności strony, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i możliwością przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu.
Stan faktyczny
Fundacja S. złożyła wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od 1 do 30 kwietnia 2021 r., wskazując jako przeważającą działalność kod PKD 93.19.Z. ZUS odmówił zwolnienia, powołując się na dane z rejestru REGON, które wskazywały jako przeważającą działalność kod 94.99.Z. Fundacja wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2022 roku sprawy ze skargi Fundacji S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu z dnia 31 maja 2021 roku nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 kwietnia do 30 kwietnia 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję Fundacja S. w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z [...] maja 2021 r. odmawiającą stronie prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 do 30 kwietnia 2021 r. Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Strona zwróciła się do ZUS o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników prowadzących na dzień 31 marca 2021 r. działalność w branżach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371, dalej: rozporządzenie), podając, że na dzień 31.03.2021 r. prowadziła jako przeważającą działalność wg PKD o kodzie 9319.Z. Organ podał, że skoro jako przeważający rodzaj prowadzonej działalności w rejestrze REGON wskazany jest inny kod niż określony w przepisach prawa ( 9499.Z ), nie ma podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Strona w skierowanej do tutejszego Sądu skardze na powyższą decyzję ZUS zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa. W jej ocenie z REGON wynikał kod 94.99.Z, ale faktycznym rodzajem przeważającej działalności jest kod 93.19.Z. W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę jako usprawiedliwioną należało uwzględnić. Sąd uznał, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę decyzji wydanych w niniejszej sprawie stanowił przepis § 10 ust. 2 a pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 371). Zgodnie z § 10 ust. 2 a pkt 1 tego aktu zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Sporna w sprawie jest kwestia spełnienia przez skarżącą przesłanek do uzyskania zwolnienia w opłacaniu składek na ubezpieczenia, a dokładnie przesłanki prowadzenia na dzień 31 marca 2021 r. "przeważającej działalności" gospodarczej w zakresie uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia. ZUS uzasadniając rozstrzygnięcie o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek powołał się na zapisy rejestru REGON, z których wynikało, że na dzień 31 marca 2021 r. rodzajem przeważającej działalności prowadzonej przez wnioskodawcę była działalność oznaczona kodem PKD [...] – działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowanych. Taki rodzaj przeważającej działalności - w ocenie organu - nie kwalifikuje płatnika do zwolnienia z opłacania należnych składek Z kolei strona we wniosku o zwolnienie podała kod przeważającej działalności [...] W ocenie strony skarżącej kod ten jest zgodny ze stanem faktycznym na 31 marca 2021 r., albowiem każde stowarzyszenie ze względów rejestrowo-statystycznych jest wpisane pod kodem PKD [...] W przypadku strony przeważającą działalnością jest zaś działalność o kodzie PKD [...] Mając na uwadze tak zarysowany spór stwierdzić należy, że istotą problemu prawnego sprawy jest interpretacja stanowiska, zgodnie z którym oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r. Wyjaśnienia wymaga, że z brzmienia § 10 ust. 2 a pkt 1 rozporządzenia wynika, iż prawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek płatników składek prowadzących działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje płatnikom składek rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność". Przesłanki materialnoprawne udzielenia wsparcia w postaci zwolnienia z opłacania składek zostały unormowane w § 10 ust. 2 a pkt 1 rozporządzenia. Wśród przesłanek tych nie uregulowano obowiązku legitymowania się przez wnioskodawcę odpowiednim wpisem w rejestrze REGON. Prawodawca zdecydował o wprowadzeniu środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego ma nastąpić ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności Polska Klasyfikacja Działalności została unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007r. Nr 251 poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443 ze zm., dalej: usp). W załączniku do tego rozporządzenia zatyt. "Zasady Budowy Klasyfikacji" wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana". Z kolei w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 usp wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Jednocześnie, zgodnie z art. 42 ust. 3a pkt 2 usp, w przypadku podmiotów wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego, z wyłączeniem rejestru dłużników niewypłacalnych i podmiotów, o których mowa w art. 49a ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, wpisowi do rejestru podmiotów podlegają dane uzupełniające: (...) przeważający rodzaj działalności statutowej dla podmiotów podlegających wpisowi do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz dane kontaktowe: numer telefonu i faksu, adres poczty elektronicznej oraz strony internetowej, o ile podmiot takie posiada. Na tle art. 42 ust. 3 pkt 4 i art. 42 ust. 3a pkt 2 usp jawi się zasadnym argumentacja skarżącej, wskazująca na różnicę pomiędzy wpisem do rejestru REGON wykonywanej przeważającej działalności (art. 42 ust. 3 pkt 4 usp), a uzupełniającym wpisem przeważający rodzaj działalności statutowej stowarzyszenia (art. 42 ust. 3a pkt 2 usp). Powyższe potwierdza wyrażone przez GUS stanowisko z 18 marca 2021 r.. GUS wskazał, powołując się na na art. 42 ust. 3a usp, że dane dotyczące kodu przeważającej działalności 9499.Z to dane uzupełniające wskazujące na przeważający rodzaj działalności statutowej dla podmiotów podlegających wpisowi do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Dlatego informacyjnie Urząd Statystyczny uzupełnił informację o podanie podklas PKD przeważającej działalności wnioskodawcy , który jako podmiot posiadający status organizacji pożytku publicznego ma w rejestrze REGON wpisane określone kody PKD drugorzędnej działalności ( w tym 93.19.Z ). Dodać należy, że informacje wpisywane są do rejestru REGON na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że ZUS, nie wziąwszy pod uwagę, że wnioskodawcą w niniejszej sprawie jest fundacja , z naruszeniem art. 7, art. 8 § 1, art. 76 § 3, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa przyjął na podstawie samego wykazu płatników składek przekazanego mu przez GUS, że przeważającym rodzajem działalności strony jest "działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowanych" oznaczona kodem PKD 94.99.Z. Biorąc pod uwagę, że rozporządzenie z 26 lutego 2021 r. stanowiące materialnoprawną podstawę przyznania "zwolnienia ze składek" (upraszczając pojęcie) zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 31zy ust. 1-3 ustawy COVID-19, zważyć należy, że przepis art. 31zy ust. 4 tej ustawy wskazywał, iż w przypadku wydania rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1, zawierającego określenie kodów, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, Główny Urząd Statystyczny jest obowiązany przekazać Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych wykaz płatników składek, którzy na dzień wskazany w tym rozporządzeniu prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami wskazanymi w tym rozporządzeniu. Wykaz zawiera imię i nazwisko albo nazwę skróconą płatnika składek, NIP, REGON oraz kod PKD. Wykaz ten, w myśl zaś art. 31zy ust. 5 ustawy COVID-19, GUS przekazuje w terminie 7 dni od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Literalna wykładnia powyższych przepisów doprowadziła organ do wniosku, że uzyskane wykazem z GUS dane z rejestru REGON o wnioskodawcy stanowią jedyny dowód, na podstawie którego ustala się rodzaj przeważającej działalności tegoż podmiotu. ZUS powinien mieć na uwadze, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 Kpa oraz art. 123 usus, zastosowanie mają przepisy Kpa. Powołane przepisy art. 31zy ust. 4 i 5 ustawy COVID-19 zawierają rozwiązanie proceduralne, mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia płatnikom składek faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym, wynikającym z Kpa. Omawiany środek dowodowy nie ma charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Jego treść i odwołanie się do przepisów Kpa oznacza, że należy ono do kategorii domniemań wzruszalnych. Dane pozyskiwane przez ZUS mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa i są dla organu wiążące, lecz przepisy rozporządzenia nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu przepisu art. 76 § 3 Kpa, zgodnie z którym dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Oznacza to, że płatnik składek prowadzący rzeczywistą działalność odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w § 10 ust. 2 a pkt 1 rozporządzenia, jako przeważającą (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, a więc odnośnie omawianego środka dowodowego, tj. danych pozyskanych przez ZUS z rejestru podmiotów REGON i podważyć w sposób niebudzący wątpliwości aktualność czy prawidłowość wpisu w rejestrze podmiotów REGON odnośnie stanu faktycznego, w jakim się znajduje. Obalenie domniemania podlegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów REGON. Katalog dowodów jest otwarty (art. 75 Kpa) i w celu wykazania rzeczywiście prowadzonej działalności gospodarczej oraz prawidłowości podanego kodu PKD w okresie, o którym mowa w § 10 ust. 2 a pkt 1 rozporządzenia, strona może przedstawić organowi wszelkie dodatkowe dowody, z których wynikałoby, że prowadzi przeważającą działalność oznaczoną kodem uprawniającym do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek. Zasada prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) oraz zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 § 1 Kpa) obligowały zaś organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy, tak by nie pozostawić u strony poczucia prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy w sposób arbitralny. W tym celu, kierując się art. 75 § 1 Kpa, który jako dowód pozwala dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, organ powinien wezwać GUS i stronę o złożenie niezbędnych wyjaśnień, czy przedłożenie kolejnych dowodów. Sąd jest zdania, że w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy szczególnie uprawnionym było zastosowanie normy określonej w art. 76 § 3 Kpa dającej możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu wymienionego w przepisie rozporządzenia. Jak wynika bowiem z treści art. 42 ust. 3 pkt 4 i ust. 3a pkt 2 usp sam zapis na podstawie wykazu GUS z rejestru REGON o przeważającej działalności strony skarżącej na dzień 31 marca 2021 r. nie pozwalał organowi na ustalenie, jaki rodzaj działalności jako przeważającą stowarzyszenie prowadziło w tej dacie. W ocenie Sądu przekazany ZUS wykazem na podstawie art. 31zy ust. 5 ustawy COVID-19 zapis dotyczący "przeważającej działalności" ujawnionej w rejestrze REGON należy traktować jako pewnego rodzaju domniemanie, które można obalić stosownymi dowodami wskazującymi na to jaka faktyczna działalność jest prowadzona. Zwolnienie przewidziane w § 10 ust. 2 a pkt 1 rozporządzenia wraz innymi zwolnieniami przewidzianymi w ustawie COVID-19 i w innych przepisach wykonawczych zalicza się do pakietu aktów prawnych nazywanych powszechnie "Tarczą Antykryzysową". Regulacje wchodzące w skład tego pakietu opierają się pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza Antykryzysowa ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego, a przepisy pomocowe mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom. Pakiet ten pozostaje w istotnym związku z wprowadzonymi przez władze publiczne daleko idącymi ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej i możliwości zarobkowania. Samo rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 przewidziało różnego rodzaje wsparcia, począwszy od świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, przez ponowne świadczenia postojowe, dotacje na pokrycie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, aż wreszcie zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na FP, FS, FGŚP lub FEP. Wskazane instrumenty wsparcia państwa mają na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19. W kontekście celów i całego systemu wsparcia w okresie epidemii COVID-19 należy uznać, że narzędzie, jakim jest klasyfikacja statystyczna PKD, może być wykorzystywane w systemie organizowania pomocy dla przedsiębiorców i innych podmiotów objętych wsparciem poszkodowanych pandemią, ale nie może być samoistną przesłanką jej przyznawania. Sąd orzekający podziela prezentowane na tym tle w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, zgodnie z którym odwołanie do klasyfikacji PKD ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że widniejący w systemach ewidencyjnych lub statystycznych kod PKD "przeważającej działalności" płatnika składek odpowiada stanowi rzeczywistemu (przykładowo: WSA w Olsztynie z 29 czerwca 2021 r., sygn. I SA/Ol 301/12, wyrok WSA we Wrocławiu z 4 lutego 2021 r., sygn. III SA/Wr 614/20; wyrok WSA w Rzeszowie z 20 maja 2021 r., sygn. I SA/Rz 279/21; dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Domniemanie to można obalić stosownymi dowodami wskazującymi na to, jaka faktyczna działalność jest prowadzona. Należy mieć przy tym na względzie cel omawianego rozporządzenia, którym jest wsparcie uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19. Wsparcie to powinno zatem zostać udzielone tym płatnikom, którzy faktycznie na dzień 31 marca 2021r. prowadzili jako przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem wymienionym w § 10 ust. 2 a pkt 1 rozporządzenia. Sama zatem treść rejestru REGON na podstawie wykazu GUS nie może przesądzać o tym, że przeważającą działalnością skarżącego Stowarzyszenia była "działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowanych". Klasyfikacja ta nie określa bowiem przedmiotu działalności. Gdyby inne dowody wskazywały na to, że na dzień 31 marca 2021 r. przeważającą działalnością strony była działalność o kodzie PKD 9319.Z, zdaniem Sądu, przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek, brak byłoby podstaw odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Dodać należy, że ocena rodzaju i rozmiaru rzeczywiście wykonywanej działalności należy do sfery ustaleń faktycznych. Istotne jest precyzyjne ustalenie, jaką faktycznie przeważającą działalność (według PKD) wnioskodawca na dzień 31 marca 2021 r. prowadził, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował, czy to w rejestrze REGON. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej -należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez prawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek, inicjującej postępowanie administracyjne. ZUS przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie powinien był pomijać dyspozycji art. 79a § 1 Kpa. Zobowiązany był powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 Kpa). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe mające podważyć dane z rejestru podmiotów REGON, powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7 i 78 § 1 Kpa. ZUS błędnie przyjął na podstawie wykazu GUS z rejestru REGON, że skoro kod PKD przeważającej działalności Fundacji nie znajduje się w katalogu uprawnionych do zwolnienia określonym w § 10 ust. 2 a pkt 1 rozporządzenia, to stronie należy odmówić wnioskowanego zwolnienia. Organ nie uwzględnił również, że przesłanką materialnoprawną wsparcia, określoną w powyższym przepisie, jest rodzaj faktycznie prowadzonej przez płatnika "przeważającej" działalności, a klasyfikacja PKD jest tylko preferowanym, ale nie wyłącznym środkiem dowodowym do jej ustalenia. W konsekwencji organ nie dokonał niezbędnych ustaleń faktycznych sprawy, tj. ustalenia rzeczywiście prowadzonej przez stronę przeważającej działalności na dzień 31 marca 2021 r. Powyższe skutkowało naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 3, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisów tych wynikał obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Obowiązek ten winien zostać zrealizowany poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W prowadzonym postępowaniu organ winien dopuścić jako dowody w sprawie wszystko, co może się przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Reasumując Sąd stwierdza, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, tj. rodzaju faktycznie wykonywanej przez stronę działalności będącej działalnością przeważającą na dzień 31 marca 2021 r., opierając rozstrzygnięcie wyłącznie na wpisie uzupełniającym stowarzyszenia przeważającej działalności statutowej do rejestru REGON. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. dz. U. 2019.2325, ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. Rozpoznając sprawę ponownie organ – kierując się normą określoną w art. 153 ww ustawy – uwzględni ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w niniejszym wyroku. ZUS zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie dowodowe mającego na celu ustalenie, jakiego rodzaju przeważającą działalność gospodarczą strony faktycznie prowadziło na dzień 31 marca 2021 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło