III SA/Po 1069/12

WyrokWSA w Poznaniu2013-02-20

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Tadeusz M. Geremek, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, uwzględniając jedynie częściowo sytuację materialną wnioskodawcy i nie przeprowadzając rzetelnego postępowania dowodowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie przeprowadził rzetelnego postępowania dowodowego, nie ustalił prawidłowo dochodów i wydatków skarżącego, a także błędnie ocenił możliwość wyegzekwowania zaległych składek. W związku z tym uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ nie wykazał należytej staranności w badaniu przesłanek umorzenia składek, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący M. A. złożył wniosek o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, powołując się na trudną sytuację materialną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności ani szczególne przypadki uzasadniające umorzenie mimo braku całkowitej nieściągalności. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi nieuwzględnienie jego sytuacji materialnej. Sąd uznał skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P., stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi M. A. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. M. A. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W uzasadnieniu wniosku wskazał na swoją trudną sytuację materialną, która uniemożliwia mu spłatę zaległości, w szczególności brak stałego zatrudnienia oraz wynikający z wyroku sądowego obowiązek spłaty długu lokalowego po rodzicach. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1 – 4 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) odmówił umorzenia należności z tytułu składek: - na ubezpieczenie społeczne za okres 07/2001-12/2005 w kwocie [...] zł. i odsetek naliczonych na dzień 17.04.2012r. w kwocie [...] zł. - ubezpieczenie zdrowotne za okres 07/2001 – 12/2005 w kwocie [...] zł i odsetek naliczonych na dzień 17.04.2012r. w kwocie [...] zł - Fundusz Pracy za okres 07/2001 -12/2005 w kwocie [...] zł i odsetek naliczonych na dzień 17.04.2012r. w kwocie [...] zł. M. A. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w P., działając na podstawie art. 83 ust. 1 art. 28 ust. 1 – 4 oraz art. 32 ustawy systemie dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), w związku z art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2012r. Wskazane wyżej decyzje wydane zostały w oparciu o następujące ustalenia: M. A. ma [...] lat. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Nie posiada stałego źródła zatrudnienia. Nie jest zarejestrowany, jako osoba bezrobotna. Utrzymuje się z prac dorywczych oraz sezonowych, a wysokość dochodu uzyskiwanego z tego tytułu zobowiązany oszacował na kwotę od [...] zł do [...] zł. Z wydatków stałych ponosi opłaty za czynsz ok. [...] zł, energię elektryczną w wysokości [...] zł. Ponadto, posiada zadłużenie wobec Z. K. Z. L., które stanowi dług lokalowy po zmarłych rodzicach i wynosi około [...] zł, Jego spłata następuje na podstawie ugody sądowej w miesięcznych ratach w wysokości ok. [...] zł. M. A., nie jest właścicielem majątku nieruchomego, nie posiada również majątku ruchomego. W ocenie Zakładu, w przypadku skarżącego nie można stwierdzić przypadków całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, pkt 5 i pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. M. A. nie składał wniosku o ogłoszenie upadłości. W stosunku do zadłużenia z tytułu składek nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne i na dzień wydania decyzji, żaden uprawniony organ egzekucyjny nie orzekł o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, z uwagi na brak składników majątkowych należących do zobowiązanego. Odnośnie przesłanki wskazanej w art. 28 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy Zakład uznał, że nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, a z dokumentacji, jak również oświadczeń zobowiązanego wynika, iż brak jest aktualnie składników majątkowych umożliwiających dochodzenie należności, wobec czego Zakład stwierdził zaistnienie przedmiotowej przesłanki całkowitej nieściągalności zadłużenia, jednakże korzystając, jak wskazano, z instytucji uznania administracyjnego odmówiono umorzenia należności w oparciu o powyższy przepis. Ponadto, Zakład stwierdził, że M. A. nie wykazał również zaistnienia przesłanki sformułowanej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarski, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. W toku postępowania nie udokumentował żadnych kosztów ponoszonych w gospodarstwie domowym, jak również nie przedłożył żadnej dokumentacji, która potwierdzałaby aktualną wysokość posiadanych zobowiązań, wobec czego Zakład nie miał możliwości dokonania pełnej analizy sytuacji materialnej oraz finansowej wnioskodawcy. Wątpliwości organu wzbudziły również złożone oświadczenia, co do wysokości ponoszonych wydatków oraz spłacanych zobowiązań, które nie znajdują pokrycia w oszacowanych przez stronę dochodach. Zdaniem organu M. A. nie wykazał, by z uzyskiwanych dochodów posiadał trudności w regulowaniu bieżących płatności związanych z utrzymaniem, jak również, by znajdował się sytuacji, w której brakowałoby mu środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W ocenie Zakładu w chwili obecnej nie ma podstaw do stwierdzenia, że sytuacja majątkowa skarżącego ma charakter trwały, bowiem skarżący jest osobą przedsiębiorczą , w wieku aktywności zawodowej, bez przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia stałej pracy, w pełnym wymiarze czasu pracy, co daje podstawy do tego, by uznać, iż stan pozostawania bez zatrudnienia nie nosi przymiotu trwałości, a sytuacja materialna strony może ulec pozytywnej zmianie, pod warunkiem aktywnej postawy strony w poszukiwaniu źródeł dochodów. M. A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzucił, że niekorzystne dla niego decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie uwzględniają w całości jego sytuacji. Na rozprawie w dniu 20 lutego 2013r. skarżący wyjaśnił, że w zaskarżonej decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych błędnie ustalił, że wydatki związane z opłatą czynszową wynoszą [...] zł, a nadto, że skarżący dodatkowo spłaca [...] zł zadłużenia wobec K. Z. L. Jak wskazał, w kwocie [...] zł mieści się zarówno opłata czynszowa jak i spłacane zadłużenie. Skarżący wyjaśnił również, że po wyrejestrowaniu działalności gospodarczej udał się do Powiatowego Urzędu Pracy, żeby zarejestrować się, jako osoba bezrobotna, gdzie dowiedział się, że nie będzie mu przysługiwał zasiłek dla bezrobotnych, uznał zatem, że nie ma sensu rejestrować się w urzędzie pracy. Nadal utrzymuje się z prac dorywczych (praca w ogrodzie, mycie samochodów). W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2012r, utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r., która odmówiono skarżącemu umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy oraz odsetek od tych składek w łącznej kwocie [...] zł Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Stosownie do art. 28 ust. 3 u. s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 3a u. s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w wydanym na podstawie art. 3b u. s.u.s. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Stosownie do § 3 ust. 1 tego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W przedmiotowej sprawie Zakład Ubezpieczeń stwierdził, że w przypadku skarżącego nie zachodzą przypadki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, pkt 5 i pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. M. A. nie składał bowiem wniosku o ogłoszenie upadłości. W stosunku do zadłużenia z tytułu składek nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne i na dzień wydania decyzji, żaden uprawniony organ egzekucyjny nie orzekł o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, z uwagi na brak składników majątkowych należących do zobowiązanego. Odnośnie przesłanki wskazanej w art. 28 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy Zakład uznał natomiast, że nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, a z dokumentacji, jak również oświadczeń zobowiązanego wynika, że brak jest aktualnie składników majątkowych umożliwiających dochodzenie należności, wobec czego Zakład stwierdził zaistnienie przedmiotowej przesłanki całkowitej nieściągalności zadłużenia. Korzystając jednakże, jak wskazano, z instytucji uznania administracyjnego odmówiono umorzenia należności w oparciu o powyższy przepis. Zakład podkreślił, że obowiązkiem Zakładu, jako dysponenta funduszu ubezpieczeń społecznych jest wykorzystanie wszystkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności z tytułu składek Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie Zakład dostrzega jeszcze możliwość wyegzekwowania zaległych składek podjęte w ramach uznania administracyjnego negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uznane za dowolne. Organ podkreślił, że w chwili obecnej nie ma podstaw do stwierdzenia, że sytuacja majątkowa skarżącego ma charakter trwały, bowiem skarżący jest osobą przedsiębiorczą, w wieku aktywności zawodowej, bez przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia stałej pracy, w pełnym wymiarze czasu pracy, co daje podstawy do tego, by uznać, iż stan pozostawania bez zatrudnienia nie nosi przymiotu trwałości, a sytuacja materialna strony może ulec pozytywnej zmianie, pod warunkiem aktywnej postawy strony w poszukiwaniu źródeł dochodów. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził również brak podstaw do zakwalifikowania sytuacji skarżącego, jako stanu wskazanego w art. 28 ust 3a u.s.u.s. oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Organ wskazał, że w toku postępowania M. A. nie udokumentował żadnych kosztów ponoszonych w gospodarstwie domowym, jak również nie przedłożył żadnej dokumentacji, która potwierdzałaby aktualną wysokość posiadanych zobowiązań, wobec czego Zakład nie miał możliwości dokonania pełnej analizy sytuacji materialnej oraz finansowej wnioskodawcy. Wątpliwości organu wzbudziły również złożone oświadczenia, co do wysokości ponoszonych wydatków oraz spłacanych zobowiązań, które nie znajdują pokrycia w oszacowanych przez stronę dochodach. Zdaniem organu, M. A. nie wykazał, by z uzyskiwanych dochodów posiadał trudności w regulowaniu bieżących płatności związanych z utrzymaniem, jak również, by znajdował się sytuacji, w której brakowałoby mu środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Dokonując oceny przedstawionych wyżej ustaleń i wniosków organu, Sąd uznał, że nie czynią one zadość wymogom rzetelnego zbadania przesłanek określonych w art. 28 u.s.u.s. , co uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny, czy w sposób prawidłowy odmówiono skarżącemu umorzenia zaległości z tytułu składek. W pierwszej kolejności, należy zwrócić uwagę na to, co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że wyliczenie zawarte w art. 28 ust. 3 u.s.u.s jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których należy uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Literalna wykładnia tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że wymienione w tym przepisie okoliczności, jeżeli zaistnieją, samoistnie stanowią o całkowitej nieściągalności należności dłużnika. Okoliczności potwierdzające całkowitą nieściągalność nie podlegają zatem dodatkowej ocenie organów właściwych do umorzenia należności z tytułu składek, lecz wiążą te organy w zakresie ustalenia całkowitej nieściągalności. Dopiero w dalszej kolejności, w ramach uznania administracyjnego, organ ocenia, czy wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s uzasadnia umorzenie powstałych zaległości. W przedmiotowej sprawie Zakład stwierdził zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności zadłużenia, z uwagi na to, że nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności, przy jednoczesnym braku majątku, z którego można te należności egzekwować, zatem jako nieznajdującą uzasadnienia, zarówno w świetle wskazanych wyżej przepisów, jak i w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, należy uznać ocenę organu, że w przedmiotowej sprawie dostrzega jeszcze możliwość wyegzekwowania zaległych składek. Należy również podkreślić, że ocena istnienia lub nie okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości z tytułu składek powinna być dokonana według stanu z chwili rozstrzygania, zaś zdarzenia wcześniejsze z okresu prowadzenia działalności gospodarczej, jak również czynione przez organ założenia, odnośnie poprawy sytuacji majątkowej skarżącego, mają znaczenie drugorzędne, szczególnie w przypadku, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw dla tego rodzaju ustaleń. Wyżej przedstawiona ocena nie mieści się również, w ocenie Sądu, w ramach uznania administracyjnego, na które powołuje się Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji oparte zostało bowiem na niewłaściwym ustaleniu stanu faktycznego. W przypadku zaś decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, aby móc właściwie ocenić istnienie ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek, konieczne jest przede wszystkim ustalenie sytuacji materialnej zobowiązanego. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Zakład wskazał, że nie miał możliwości dokonania pełnej analizy sytuacji materialnej oraz finansowej wnioskodawcy, gdyż skarżący nie udokumentował żadnych kosztów ponoszonych w gospodarstwie domowym, jak również nie przedłożył żadnej dokumentacji, która potwierdzałaby aktualną wysokość posiadanych zobowiązań. Należy jednak zauważyć, że skarżący w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym wskazał na takie okoliczności jak: brak stałego źródła dochodu, wysokość opłat za czynsz i energię elektryczną, zadłużenie wobec Z. K. Z. L., które stanowi dług lokalowy po zmarłych rodzicach. Zdaniem Sądu, wątpliwości na które wskazuje Zakład w zaskarżonej decyzji, należało wyjaśnić w przeprowadzonym postępowaniu. Organ zaś przyjął , że skarżący uzyskuje dochód z prac dorywczych w kwocie od [...] zł do [...] zł., który skarżący podał w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, jako źródło dochodu. Nie wyjaśniono jednak, czy jest to dochód roczny czy miesięczny. Również błędnie organ ustalił, że wydatki związane z opłatą czynszową wynoszą [...] zł, a nadto, że skarżący dodatkowo spłaca [...] zł zadłużenia wobec K. Z. L. W kwocie [...] zł mieści się zarówno opłata czynszowa jak i spłacane zadłużenie, co wyjaśnił skarżący przed Sądem. W rezultacie organ nie ustalił w sposób prawidłowy osiąganych przez stronę skarżącą dochodów, jak i ponoszonych wydatków, co jest warunkiem niezbędnym dla ustalenia sytuacji bytowej skarżącego. Należy przy tym podkreślić, że dopiero zestawienie wysokości uzyskiwanego przez stronę dochodu z niezbędnymi kosztami jej utrzymania i następnie porównanie rzeczywistej sytuacji materialnej z wysokością zaległej należności, pozwalałoby na stwierdzenie, czy skarżący jest w stanie faktycznie spłacić istniejące zadłużenie w kwocie [...] zł, bez uszczerbku dla swojego podstawowego utrzymania. To, że skarżący nie wykazał, by posiadał trudności w regulowaniu bieżących płatności związanych ze swoim utrzymaniem, nie daje podstaw, zdaniem Sądu do wyprowadzenia wniosku, że opłacenie zaległych należności nie pozbawiłoby skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Brak rzetelnych ustaleń organu odnośnie sytuacji materialnej skarżącego, w tym ustaleń dotyczących faktycznych dochodów i wydatków związanych z jego miesięcznym utrzymaniem jak i regulowanymi zobowiązaniami nie pozwalał również na dokonanie oceny sytuacji skarżącego w świetle art. 28 ust 3a u.s.u.s. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Nie budzi przy tym wątpliwości, że ciężar dowodu istnienia przesłanek umorzenia, co do zasady, spoczywa na wnioskodawcy, ale to organ administracji odpowiada za prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz rzetelność dokonanych ustaleń. W przedmiotowej sprawie ustalenia organów administracji nie były wystarczające do rozstrzygnięcia zasadności żądania umorzenia należności z tytułu składek. Organ dokonał jedynie pobieżnej oceny stanu faktycznego, nie ustalając w rzeczywistości dochodów uzyskiwanych przez skarżącego, ponoszonych wydatków, jednoczenie, błędnie przyjmując, że skarżący miesięcznie uiszcza opłatę za czynsz ok. [...] zł, oraz miesięczną ratę na rzecz Z. K. Z. L. również w wysokości ok. [...] zł. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Zakład uwzględni poczynione wyżej rozważania , które stanowią jednocześnie wskazania do dalszego postępowania. W szczególności, organ ustali wysokość osiąganych przez skarżącego dochodów oraz wysokość ponoszonych przez niego wydatków, w tym wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, celem zbadania jego rzeczywistych, bieżących, nie zaś przyszłych możliwości płatniczych, jak również realnych możliwości podjęcia zatrudnienia. Dokona również wnikliwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez porównanie ww. kwot, jak również skutków, jakie dla skarżącego może spowodować konieczność zapłaty zaległości w wysokości [...] zł, objętej wnioskiem o umorzenie. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, będzie stanowiła materiał dowodowy będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Zakład ustali również, czy w przypadku zaległości skarżącego nie doszło do przedawnienia części zaległych składek, którą to okoliczność Zakład ma obowiązek uwzględnić z urzędu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przedawnione składki nie mogą być skutecznie dochodzone, wobec czego bezzasadne staje się orzekanie o ich potencjalnym umorzeniu. Dostrzegając wskazane powyżej uchybienia, wynikające z braku należytego ustalenia i oceny wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 8, i art. 77§1 k.p.a.), Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło