III SA/Po 107/06

WyrokWSA w Poznaniu2006-11-10

Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Małgorzata Górecka, Katarzyna Wolna-Kubicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obawa przed negatywnym kojarzeniem nazwiska przez organy wymiaru sprawiedliwości, wynikająca z wielokrotnych skazań, może stanowić ważny wzgląd uzasadniający zmianę nazwiska?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obawa przed negatywnym kojarzeniem nazwiska przez organy wymiaru sprawiedliwości, wynikająca z wielokrotnych skazań, nie stanowi ważnego wzglądu uzasadniającego zmianę nazwiska w rozumieniu ustawy o zmianie imion i nazwisk. Podkreślono, że powody zmiany muszą być obiektywne i zracjonalizowane, a nie wynikać jedynie z subiektywnego przekonania wnioskodawcy. Skoro wnioskodawca sam przyznawał się do winy i nie wnosił środków zaskarżenia, negatywne skojarzenia z nazwiskiem wynikają z jego własnego postępowania, a nie z samego nazwiska.
Stan faktyczny
Organ I instancji odmówił zmiany nazwiska A.D. na "W.", uznając, że powody podane przez wnioskodawcę (szykanowanie przez organy wymiaru sprawiedliwości ze względu na nazwisko) nie są ważnymi względami, a negatywne skojarzenia z nazwiskiem wynikają z jego własnego postępowania (wielokrotne skazania). Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, dodając, że zmiana naruszyłaby zasadę stabilności nazwiska. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc, że organy nie oceniły jego wniosku prawidłowo i obawia się o przyszłość syna.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi A.D. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] w przedmiocie zmiany nazwiska o d d a l a s k a r g ę. /-/ K. Wolna-Kubicka /-/M. Lorych -Olszanowska /-/ M. Górecka WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia [...].11.2005r. [...] Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w P. w oparciu o przepis art. 2 i 8 ustawy z dnia 15 listopada 1956r. o zmianie imion i nazwisk (t.j. Dz. U. z 1963r. Nr 59, poz. 328, ze zm.) odmówił zmiany nazwiska A. S. D. na nazwisko "W.". W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż wnioskujący o zmianę nazwiska uzasadniał swój wniosek tym, że jest szykanowany przez organy wymiaru sprawiedliwości ze względu na noszone nazwisko "D." i na tej podstawie skazywany. Tak, więc - w ocenie wnioskującego o zmianę nazwiska- zmiana ta jest niezbędna dla ochrony własnej godności i wolności. Z kolei wybór nazwiska "W." jest przypadkowy. Organ I instancji oceniając materiał dowodowy stwierdził, iż argumenty podane przez wnioskodawcę nie są umotywowane ważnymi względami określonymi w ustawie o zmianie imion i nazwisk. Materiał zgromadzony w toku postępowania administracyjnego wskazuje na to, że wnioskujący kilkanaście razy był skazany prawomocnymi wyrokami za popełnione przestępstwa, co - zdaniem organu - nie ma związku z noszonym nazwiskiem, bowiem sam wnioskujący swoim zachowaniem spowodował, że noszone przez niego nazwisko jest negatywnie kojarzone. Zdaniem organu I instancji występując o zmianę nazwiska wnioskodawca dąży do tego, aby być nierozpoznawalnym przez otoczenie a rolą nazwiska jest właśnie identyfikacja osoby w społeczeństwie. Podane zaś przez wnioskodawcę powody zmiany nazwiska nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym, są jedynie subiektywnym odbiorem sytuacji życiowej, w której wnioskodawca się znalazł i nie mogą stanowić podstawy do wydania przez organ pozytywnej decyzji. Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wniósł A.D., żądając ponownego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku i wskazując, iż nie zgadza się z argumentacją podaną w skarżonym rozstrzygnięciu bowiem jego wniosek o zmianę nazwiska podyktowany jest obroną jego praw obywatelskich i obroną jego godności a nie chęcią uniknięcia negatywnego kojarzenia posiadanego nazwiska w oparciu o kartę karalności gdyż w sprawach, w których zapadły wyroki skazujące nie składał apelacji ponieważ uznawał swoją winę. Rozpatrując odwołanie Wojewoda W. decyzją z dnia 6.01.2006r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż analiza akt pozwala uznać argumentację odwołującego za nie wyczerpującą przesłanek z art. 2 ustawy o zmianie imion i nazwisk a nadto w omawianej sprawie zmiana nazwiska naruszyła by zasadę stabilności nazwiska. Organ odwoławczy przyjął za organem I instancji, że powody zmiany nazwiska podane przez odwołującego nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym a jego skazania prawomocnymi wyrokami nie mają związku z noszonym nazwiskiem, lecz z własnym postępowaniem. Tak więc w ocenie organu odwoławczego brak było podstaw do zmiany skarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej. Obecnie skargę do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy zmiany nazwiska wniósł A.D. żądając ponownego rozpatrzenia jego wniosku. Skarżący twierdził, iż organ odwoławczy nie miał prawa ocenić wniosku skarżącego o zmianę nazwiska jako bezzasadnego powtarzając dotychczasową argumentacje. Dodatkowo skarżący podał, iż znając stosunek organów wymiaru sprawiedliwości do jego nazwiska ma – w swojej ocenie- prawo obawiać się o przyszłość swojego 13- letniego syna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oceniając zarzuty skargi za nietrafne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Otóż art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956r. o zmianie imion i nazwisk (Dz. U. z 1963r. nr 59, poz. 328, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania skarżonej decyzji stanowi, że wniosek o zmianę nazwiska podlega uwzględnieniu, jeżeli jest uzasadniony ważnymi względami. W szczególności ważne względy zachodzą, gdy wnioskodawca nosi nazwisko: - ośmieszające albo nielicujące z godnością człowieka, - o brzmieniu niepolskim, - posiadające formę imienia , a także , jeżeli wnioskodawca pragnie zmienić swoje nazwisko na nazwisko, którego używa lub powraca do nazwiska, które zostało zmienione. Skarżący nie spełnia żadnego z wymienionych w cytowanym przepisie kryteriów. Nie można bowiem uznać, że okoliczności takie jak: wielokrotność skazania skarżącego prawomocnymi wyrokami sądowymi za przestępstwa, od których to orzeczeń- jak sam podaje skarżący- nie wnosił on środków zaskarżenia uznając swoją winę, czy też obawa przed jakoby zemstą ze strony organów wymiaru sprawiedliwości bądź też niejako automatyzm w złym kojarzeniu nazwiska skarżącego przez organy wymiaru sprawiedliwości mogący powodować w przyszłości złe traktowanie przez te organy syna skarżącego, mieszczą się w katalogu ustawowych przesłanek zmiany nazwiska z ważnych względów. Jak już niejednokrotnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny ( m. in. wyrok z dnia 21 czerwca 1982r., ONSA 1982, z. 1 poz. 57), ze względu na istotne funkcje, jakie pełni nazwisko w życiu jednostki i grup społecznych, oraz na znaczenie trwałości nazwiska w prawidłowej realizacji tych funkcji, przemawiające za zmianą nazwiska "ważne względy", o których mowa w powołanym wyżej przepisie, nie mogą wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale muszą również sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryterium oceny . Zaskarżona decyzja znajduje, zatem oparcie w przepisach prawa materialnego i nie narusza przepisów postępowania administracyjnego a zatem skarga nie zasługiwała na jej uwzględnienie. Na koniec należy odnieść się do wniosku skarżącego z dnia [...].10.2006r. o wydanie przez Sąd nakazu doprowadzenia skarżącego na termin rozprawy. Przedmiotowy wniosek nie zawierał wniosku o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień [...].11.2006r. a więc Sąd nie był zobligowany do ustosunkowania się do wniosku w formie postanowienia wpisanego do protokołu posiedzenia jawnego. Wnioskiem z dnia [...].10.2006r. skarżący jedynie domagał się wydania nakazu doprowadzenia w celu przedstawienia Sądowi orzekającemu "nowych dowodów przestępstw i szykan skierowanych przeciwko mojej osobie przez p. zorganizowaną grupę prokuratorsko- sądowniczych oszustów i chamów podszywających się pod uczciwych prawników". Sąd orzekający zauważa, iż obraźliwa forma wniosku zwalnia Sąd od ustosunkowania się do niego. Ubocznie jednak należy wskazać, iż zgodnie z art. 106 & 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów i jest to możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki: 1/ jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, 2/ nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tak więc co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270, ze zm.) należało orzec jak w sentencji. /-/ K. Wolna- Kubicka /-/ M. Lorych- Olszanowska /-/ M. Górecka

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło