III SA/Po 1071/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-01-18
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, może jednocześnie ubiegać się o ustanowienie adwokata z urzędu w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który na mocy art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych, nie ma interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych. Niemniej jednak, jego trudna sytuacja materialna i zdrowotna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
T.T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Wnioskodawczyni utrzymuje się z zasiłków, jest inwalidką, a jej sytuacja materialna i zdrowotna uniemożliwia podjęcie pracy i pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla T.T. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., a wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych) oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 stycznia 2013 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T.T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia: ustanowić dla T. T. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie
W piśmie z dnia 6 stycznia 2013 T. T. wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu, a na wezwanie sądu złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Z zawartych we wniosku informacji wynika, że T.T. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku stałego w kwocie [...] zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł. Wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni [...] m² wraz z gruntem rolnym pod zabudowę o powierzchni [...] ha, a także grunt rolny o powierzchni [...]m². Jak zaznaczyła gruntu tego nie może zbyć, gdyż jest położony obok obwodnicy miasta. Wnioskodawczyni nie posiada ruchomości o wartości przekraczającej 3000 euro, a także żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). Nie posiada również rodziny, która mogłaby ją wspomóc w jakikolwiek sposób. Wnioskodawczyni jest inwalidką, która dodatkowo boryka się ze schorzeniami opisanymi w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak zaznaczyła generują one dodatkowe koszty związane z leczeniem i zakupem leków, a dodatkowo uniemożliwiają podjęcie jakiejkolwiek pracy.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 r., poz. 270), dalej jako P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W tych okolicznościach na wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, a żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z przepisem art. 246 §1 pkt. 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni znajduje się w trudnej sytuacji. Ze względu na problemy zdrowotne nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej i utrzymuje się z zasiłków z pomocy społecznej w wysokości [...] zł. Ogranicza to możliwości wydatkowania środków finansowych na bieżące utrzymanie do granic minimalnego poziomu egzystencji. W konsekwencji wnioskodawczyni nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Jej sytuacja nie pozwala bowiem na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Za uzasadniony należy zatem uznać wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło