III SA/Po 1083/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędziowie NSA Tadeusz Geremek (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant : sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi O. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego o d d a l a s k a r g ę /-/W. Długaszewska /-/M. Lorych-Olszanowska /-/T. Geremek WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik urzędu Celnego działając w oparciu o przepis art. 165 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 59) oraz art. 38, art. 210 § 1 pkt 1, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 75 poz. 802 ze zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. wprowadzającej Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623) wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego marki [...] o numerze nadwozia [...]. Powodem wszczęcia postępowania było wydarzenie z dnia [...], w którym funkcjonariusze Policji zatrzymali w.w. auto do kontroli, prowadzone przez właściciela O.W. W wyniku podjętych czynności ustalono, iż istnieją rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w dowodzie rejestracyjnym pojazdu a danymi uwidocznionymi na pojeździe. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w dniu [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. wydał decyzję o nr [...] w oparciu o przepis art. 207 Ordynacji podatkowej, art. 26 Prawa celnego oraz art. 9 § 1, art. 13 § 1, art. 29, art. 38, art. 84, art. 210 § 1 pkt 1, art. 210 § 2 i § 3, art. 222 § 2 art. 242 Kodeksu celnego oraz § 1 Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 219 poz. 2153),w której stwierdził powstanie długu celnego i określił kwotę długu celnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone odwołaniem z dnia [...] przez pełnomocnika O. W. W odwołaniu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zarzucono organowi błędną ocenę materiału dowodowego będącego podstawą rozstrzygnięcia a zwłaszcza pominięcie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P/9/04 na mocy, którego przepis art. 22 ustawy Prawo celne został uznany za sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 15 ust. 1 zdanie trzecie Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez Dyrektora Izby Celnej, wydana została decyzja z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję. Pismem z dnia [...] O. W., działając poprzez pełnomocnika, wniósł skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie decyzji organów I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1§1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wojewódzki sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności. Z brzmienia art. 145 §1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady będące przyczynami wznowienia postępowania bądź też stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 145 §1 pkt 2 stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd stwierdził, że podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Zgodnie z art. 210 § 1 Kodeksu celnego (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 75 poz. 802 ze zm.) dług celny w przywozie powstaje w wypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. W przedmiotowej sprawie, za moment powstania długu celnego należy przyjąć dzień [...] - dzień w którym funkcjonariusze Policji ujawnili ww. nieprawidłowości. Sąd podziela pogląd Dyrektora Izby Celnej, iż nie istnieją dowody wskazujące na to, że zatrzymany samochód przebywał na terenie Polski przed wskazaną wyżej datą. Przepis art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego stanowi, iż dłużnikiem jest osoba, która nabyła lub posiada towar i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, iż w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie. Krąg podmiotów odpowiedzialnych za dług celny ustawodawca zakreślił bardzo szeroko. W jego rozumieniu dłużnikiem jest nie tylko osoba, która dokonała lub uczestniczyła w nielegalnym wprowadzeniu lecz również osoby, które posiadały lub posiadają towar i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, iż w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie. Skarżący O.W. wchodząc w posiadanie spornego [...] nie zażądał dokumentów potwierdzających uregulowanie przez sprzedającego kwoty długu celnego. Ponadto nie sporządził umowy kupna - sprzedaży i nie wszedł w posiadanie dokumentów przedmiotowego samochodu. Z powyższego wynika bez wątpienia, że strona nie dochowała należytej staranności. Skarżący opiera swoją skargę na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005r. (sygn. P 9/04), na mocy którego uznano art. 22 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) za niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 15 ust. 1 zdanie trzecie Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167) oraz za zgodny z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP. Pełnomocnik skarżącego z powyższego orzeczenia wywodzi, iż "podstawą wydania przez Trybunał Konstytucyjny powołanego wyroku jest uznanie, że wobec uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej dniu 2004 r. nie mogą być prowadzone sprawy o ustalenie długu celnego bowiem fakt nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego nie wiąże się już z powstaniem długu celnego" (k. 4 akt sądowych). Innymi słowy pełnomocnik skarżącego twierdzi, że w związku z brakiem odpowiedzialności karnej z uwagi na fakt przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, nie ma podstaw do stwierdzenia powstania długu celnego. Sąd nie podziela stanowiska pełnomocnika skarżącego. Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej powoduje, iż zakup towaru w innym państwie Unii nie powoduje powstania należności celnych, lecz przedmiotowy samochód marki [...] , co jest bezsporne, został zakupiony przed dniem akcesji. Wszczęcie postępowania celnego nastąpiło kiedy Polska była już członkiem wspólnoty, więc słusznie przyjął organ administracji, że postępowanie należało przeprowadzić w oparciu o przepisy przejściowe, zawarte w Traktacie Akcesyjnym, podpisanym w dniu 16 kwietnia 2003r. (Dz. U. z 2004r. Nr 90 poz. 864). Wskazany traktat daje możliwość przeprowadzenia przedmiotowego postępowania celnego w oparciu o przepisy przedakcesyjne w miejsce obecnie obowiązujących przepisów wspólnotowych. Kluczowe znaczenie, ma tu przepis art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623), który stanowi, że "przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej", co ma miejsce w niniejszej sprawie. Zasada ta znajduje swój wyraz w treści ww. Traktatu, gdzie w załączniku IV cześć 5 "Unia Celna" w pkt 13 czytamy "odzyskanie należności jest przeprowadzane na warunkach określonych w ustawodawstwie wspólnotowym. Jednakże w przypadku gdy dług celny powstał przed dniem przystąpienia, odzyskanie należności zostanie przeprowadzone zgodnie z warunkami obowiązującymi w nowym Państwie Członkowskim, przez to Państwo oraz na jego rzecz". Sąd ponadto uważa, iż "za przepisy dotychczasowe" należy uznać tylko i wyłącznie przepisy prawa materialnego. Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że dyspozycję zawartą w art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo celne - należy odnosić do spraw celnych, w których powstał dług celny przed dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. W związku z tym organy celne były zobowiązane do przeprowadzenia stosownych czynności w związku z okolicznościami zaistniałymi w niniejszej sprawie i w efekcie do wydania przedmiotowej decyzji. Ponadto Sąd podkreśla, iż należy wyraźnie oddzielić dwa zagadnienia- po pierwsze kategorię obowiązków publicznoprawnych wynikających z przepisów prawa materialnego, administracyjnego do których należą dyspozycje określania kwoty długu celnego a po drugie kwestię odpowiedzialności karnej, czy karno - skarbowej za niewykonywanie tychże obowiązków lub ich wykonywanie niezgodne z prawem. W pierwszej sytuacji należy stwierdzić, iż przestrzeganie obowiązującego prawa jest obowiązkiem każdego. Jest to zasada uniwersalna i w kontekście rozpatrywanej sprawy nie budzi wątpliwości, że stwierdzenie powstania długu celnego i określenie kwoty długu celnego znajduje w niej oparcie. Inną sprawą jest czasowe uwarunkowanie dotyczące karania. Sąd stoi na stanowisku, iż sama niemożność wymierzenia kary, na co powołuje się pełnomocnik skarżącego, nie znosi co do zasady istniejących przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej obowiązków wynikających z norm prawa materialnego i innych niż karne konsekwencji ich niedopełnienia. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem a zatem przedmiotowa skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i z tego względu orzekł, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) o jej oddaleniu. /-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek /-/ M. Lorych-Olszanowska D.W.d