III SA/Po 1086/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-02-17

Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Małgorzata Górecka, Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze, opierając się wyłącznie na danych z rejestru REGON dotyczących kodu PKD przeważającej działalności, pomimo przedstawienia przez stronę dowodów w postaci umów potwierdzających prowadzenie takiej działalności w istotnym okresie?
Ratio decidendi
Organ rentowy naruszył przepisy postępowania, nie przeprowadzając wyczerpującego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżący spełniał warunek prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej o kodzie PKD 82.30.Z w okresie objętym wnioskiem o zwolnienie ze składek. Opieranie się wyłącznie na danych z rejestru REGON, bez uwzględnienia innych dowodów, takich jak umowy, czyni wydane decyzje przedwczesnymi.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od lipca do września 2020 r., powołując się na prowadzenie działalności o kodzie PKD 82.30.Z. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, wskazując, że według rejestru REGON skarżący nie prowadził takiej działalności jako przeważającej w lipcu 2020 r., a kod ten zgłosił dopiero we wrześniu 2020 r. Skarżący w skardze przedstawił umowy mające potwierdzać prowadzenie tej działalności w 2019 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia 29 marca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia 3 marca 2021 r.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2022 roku przy udziale sprawy ze skargi A. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] marca 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] lipca do [...] września 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Zaskarżoną decyzją z 29 marca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu utrzymał w mocy swoją decyzję z 3 marca 2021 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2020 r. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano w jej sentencji m. in. art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), dalej: "ustawa", a w jej uzasadnieniu - art. 31zo ust. 8 ustawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że zgodnie z art. 31zo ust. 8 ustawy na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, m. in. kodem 82.30.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek, był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu w 2019 r. W wyniku analizy danych zawartych w bazie REGON oraz Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ustalono, że w lipcu 2020 r. i w lipcu 2019 r. strona nie prowadziła działalności o kodzie 82.30.Z (związanej z organizacją targów, wystaw i kongresów). Kod ten, jako kod przeważającej działalności, zgłoszono do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dopiero 30 września 2020 r., stąd brak podstaw do uwzględnienia wniosku z 25 listopada 2020 r. o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2020 r. W skardze na decyzję z 29 marca 2021 r. skarżący podniósł, że od ośmiu lat zajmował się wyłącznie budową i demontażem stoisk targowych na terenie całej Europy i było to jego jedyne źródło utrzymania. W dniu 10 marca 2021 r. skarżący złożył wyjaśnienia w powyższej kwestii, przedkładając skany umów z roku 2019 mające potwierdzać prowadzenie działalności o kodzie 82.30.Z. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja i decyzja z 3 marca 2021 r. podlegają uchyleniu z uwagi na mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania. Naruszenie to polega na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego na podstawie innych dowodów niż dane zawarte w rejestrze REGON na okoliczność, czy skarżący spełnia określony w art. 31zo ust. 8 ustawy warunek do przyznania mu prawa do zwolnienia z opłacania składek za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2020 r. w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007. Zgodnie bowiem z obowiązującym w dniu złożenia wniosku (25 listopada 2020 r.) art. 31zo ust. 8 ustawy na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, m. in. kodem 82.30.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek, był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r. Jak już wyżej wskazano, nie ma wymogu, na podstawie którego ocena spełnienia określonego w art. 31zo ust. 8 ustawy warunku do przyznania prawa do zwolnienia z opłacania składek za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2020 r. - w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 - miałaby być dokonywana na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Wymóg taki wprowadzono dopiero co do składek za listopad 2020 r. (art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy), ale nie objął on okresu, za który wnioskowano o zwolnienie (od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2020 r.). Oznacza to, że okoliczność, czy skarżący w lipcu 2020 r. i w lipcu 2019 r. prowadził przeważającą działalność o kodzie 82.30.Z może i powinna być dowodzona również innymi dowodami niż danymi zawartymi w rejestrze REGON, na podstawie ogólnych reguł K.p.a. (art. 180 § 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80), jeżeli organ ma wątpliwości co do faktycznego zakresu prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej. W postępowaniu administracyjnym (10 marca 2021 r.) skarżący nadesłał zaś kopie umów mające świadczyć o prowadzeniu przez niego przeważającej działalności w lipcu 2019 r. o kodzie 82.30.Z. Wydane decyzje odmawiające przyznania skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek są zatem co najmniej przedwczesne. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni powyższe wskazania i brzmienie art. 31zq ust. 8 ustawy na dzień złożenia wniosku (25 listopada 2020 r.). Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma bowiem znaczenia zmiana tego przepisu dokonana na podstawie art. 1 pkt 30 lit. a ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. zmieniającej art. 31zq ust. 8 ustawy z dniem 16 grudnia 2020 r. Skoro zaskarżoną decyzję i decyzję z 3 marca 2021 r. wydano z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił je na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło