III SA/Po 1088/13

Dnia 1 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie NSA Maria Lorych - Olszanowska WSA Marzenna Kosewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi P.G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia ... maja 2013 roku nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego oddala skargę Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia ... lutego 2013 r., nr ..., na podstawie m.in. art. 3 ust. 1, art. 100 ust. 1 pkt 2 i ust. 4, art. 101 ust. 2 pkt 1 i ust. 5, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 2, ust. 9 i ust. 11, art. 105 pkt 1, art. 106 ust. 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 ze zm.), określił P.G. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego w kwocie ... zł. Decyzja ta została w dniu ... lutego 2013 r. doręczona na adres pełnomocnika strony (k. ... akt podatkowych). W dniu ... kwietnia 2013 r. pełnomocnik strony, adwokat J.P., zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego w L. o doręczenie mu decyzji z dnia ... lutego 2013 r. nr ..., W dniu ... kwietnia 2013 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzja nie została mu skutecznie doręczona. Przesyłka, w której miała znajdować się decyzja wydana w sprawie ..., jak również decyzja wydana w sprawie niniejszej, zawierała wyłącznie tę pierwszą decyzję. Skarżący dowiedział się o jej istnieniu dopiero w banku, w którym dokonano zajęcia egzekucyjnego jego rachunku bankowego, na podstawie tej decyzji – co nastąpiło w dniu ... kwietnia 2013 r. Dopiero dnia ... kwietnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego potwierdził ten fakt osobiście, przeglądając akta niniejszej sprawy. Tego rodzaju przeoczenie w doręczaniu korespondencji związanej z prowadzeniem postępowania podatkowego spowodowało, że strona utraciła możliwość zapoznania się z treścią zaskarżonej decyzji oraz możliwość złożenia odwołania. W podobnej zaś sprawie ..., w której decyzję doręczono, skarżący złożył odwołanie w należytym terminie, zatem – w jego ocenie – nic nie stoi na przeszkodzie, by zaskarżył on również drugą decyzję w "bliźniaczej" sprawie – w sytuacji, gdyby ją otrzymał. Z ostrożności strona wniosła o przesłuchanie pełnomocnika skarżącego oraz A.R., co do okoliczności związanych z doręczeniem lub niedoręczeniem przedmiotowej decyzji. Postanowieniem z dnia ... maja 2013 r., nr ..., na podstawie art. 216, art. 162 § 1 oraz art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie jest bezsporne, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia... lutego 2013r., nr ..., została doręczona pełnomocnikowi strony za pośrednictwem poczty w dniu 25 lutego 2013 r. wraz z decyzją z dnia ... lutego 2013 r., nr ... – co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru oraz dokumentów nadania przesyłek przez Urząd Celny w L. Odwołanie zaś wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało nadane w dniu ... kwietnia 2013 r., czyli po upływie czternastodniowego terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, który upłynął w dniu ... marca 2013 r. Organ drugiej instancji podkreślił, że przesyłkę zawierającą decyzję z dnia ...lutego 2013r., nr ..., odebrała A.R., co zostało potwierdzone jej własnoręcznym podpisem. Przy zachowaniu należytej staranności, w przypadku gdy w kopercie znajdowało się mniej pism niż wskazywało na to podane na kopercie i potwierdzeniu odbioru wyszczególnienie, pracownik otwierający kopertę powinien był zawiadomić o tym zdarzeniu pełnomocnika. Zauważone w ten sposób błędy w doręczeniu powinny być natychmiast wyjaśnione z organem, od którego pochodziła przesyłka. W ocenie organu, występujący w sprawie zawodowy pełnomocnik powinien mieć świadomość, że od potwierdzenia otrzymania pisma zależą ważkie skutki procesowe, m.in. powstanie domniemania doręczenia pisma. Powinien on weryfikować odbiór ilości pism faktycznie znajdujących się wewnątrz koperty z ilością wskazaną na kopercie i pocztowym potwierdzeniem odbioru. Pojawienie się jakiejkolwiek rozbieżności w tym zakresie powinien niezwłocznie wyjaśnić z organem, od którego pismo pochodzi. Takiej reakcji organ pierwszej instancji nie odnotował. Z tego względu Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu stanął na stanowisku, że przesyłka zawierająca dwie decyzje faktycznie dotarła do odbiorcy – tym bardziej, że w obu równolegle toczących się wobec skarżącego postępowaniach: nr ... oraz nr ..., wszystkie pisma procesowe były zawsze wysyłane do adresata razem, w jednej kopercie. W skardze P.G., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 162 § 1, art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że decyzja nr ... została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu... lutego 2013 r., podczas gdy okoliczności tej nie wykazano, a jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu – przesyłka, która miała ją zawierać, obejmowała jedynie decyzję w sprawie nr .... W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoją argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym orzeczeniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia ... maja 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania odpowiada prawu. Instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności została uregulowana w art. 162 -164 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej). Spór pomiędzy stronami niniejszego postępowania sądowego dotyczy stwierdzenia, czy skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Według strony skarżącej, w realiach rozpoznawanego przypadku nie doszło w ogóle do skutecznego doręczenia stronie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia ... lutego 2013 r., nr .... W ocenie Sądu strona nie uprawdopodobniła, by organ pierwszej instancji nie doręczył jej wskazanej decyzji. W okolicznościach niniejszej sprawy istotne znaczenie ma reguła, według której obowiązkiem strony, która występuje z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu jest wykazanie, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Co więcej, o braku winy w niedopełnieniu czynności w terminie można mówić wyłącznie wtedy, gdy wywiązanie się z takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zatem o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (np. siły wyższej), czy też niektórych zdarzeń losowych (np. choroby, wypadku, przerwy w komunikacji). Jednocześnie należy podkreślić, że przewidziany w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi – jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu – należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Przy czym w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron należy przyjąć, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena, czy dochowali reguł starannego działania winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria (zob. wyrok NSA z 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Osoby takie zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy posiadają stosowne przygotowanie zawodowe i związaną z tym znajomość procedur, co winno zapewniać im prawidłowe prowadzenie sprawy. Sąd stwierdził, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił we wniosku o przywrócenie terminu, że uchybienie przedmiotowemu terminowi nastąpiło bez jego winy. Organ podatkowy był w pełni uprawniony do uznania, że przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia odwołania była nienależyta staranność pełnomocnika strony. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej m.in. decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia... lutego 2013 r., nr ..., wynika, że odebrał ją pracownik kancelarii pełnomocnika, A.R., co zostało potwierdzone jej własnoręcznym podpisem złożonym na kopercie. Organ trafnie zauważył, że występujący w sprawie fachowy pełnomocnik powinien weryfikować obieg pism procesowych w prowadzonych przez niego sprawach. Pojawienie się sugerowanej przez stronę skarżącą rozbieżności powinien był on niezwłocznie wyjaśnić z organem pierwszej instancji. Takie zdarzenie w okolicznościach niniejszej sprawy nie nastąpiło. Jednocześnie na znajdujących się w aktach sprawy dokumentach – kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru, widnieje numer sprawy .... Z tego względu Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu prawidłowo przyjął, że nie zachodziły podstawy do uznania, że decyzja organu pierwszej instancji nie została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny argumentacji strony skarżącej przedstawionej we wniosku i przeprowadził postępowanie w tej sprawie z zachowaniem wymogów wynikających z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Należy raz jeszcze zaznaczyć, że w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu to zainteresowany powinien uprawdopodobnić wystąpienie niezawinionych przez siebie okoliczności, które uniemożliwiły mu dochowanie terminu. Posiada on bowiem najlepszą wiedzę o tych przyczynach, stąd powinien je uwiarygodnić. Organ podatkowy nie ma w tym wypadku obowiązku poszukiwania przyczyn uchybienia terminu, ale jedynie obowiązek weryfikacji twierdzeń strony pod względem ich wiarygodności (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 715/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym zakresie nietrafny jest podnoszony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia przez organ podatkowy art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej, poprzez brak podjęcia działań w celu wyjaśnienia okoliczności skutkujących uchybieniem terminu w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji powyższych ustaleń należy stwierdzić, że Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu prawidłowo odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia odwołania, działając w zgodzie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak w sentencji wyroku.