III SA/Po 109/20

Dnia 18 sierpnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2019 roku nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2018 oddala skargę W dniu [...] maja 2018 roku R. G. złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW) na rok 2018. Skarżący zadeklarował grupy upraw położonych na działkach ewidencyjnych [...],[...],[...],[...].Załączył też załączniki graficzne. W dniu [...] marca 2019 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał skarżącemu płatność rolno -środowiskowo - klimatyczną na rok 2018 w wys. [...],- zł w wariancie 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków i ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem na 1,23 ha. Organ wskazał, że powierzchnia zadeklarowana wyniosła [...] ha tymczasem stwierdzona [...] ha, co było wynikiem kontroli administracyjnej działki. Strona złożyła odwołanie od tej decyzji. Wskazała w nim ,że organ nie wyjaśnił w decyzji, na jakich pomiarach i z jakich dat dokonał obliczenia powierzchni stwierdzonej. Jednocześnie złożył wniosek o udzielanie mu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, a także o zapewnienie mu czynnego udziału w toku postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019r. Dyrektor ARiMR w P. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w odniesieniu do działki D1, zadeklarowanej na działce ewidencyjnej [...] stwierdzono powierzchnię [...] ha, co nie spełnia definicji działki rolnej. Organ stwierdził też, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru dla działki ewidencyjnej [...] jest mniejsza niż zadeklarowana. Organ mając na uwadze treść odwołania dokonał ponownego sprawdzenia, czy zadeklarowane przez skarżącego powierzchnie nie przekraczają maksymalnego obszaru działek ewidencyjnych, na których położone są działki rolne. Podkreślił, że powierzchnia certyfikowana to maksymalny obszar kwalifikowany, który został pozytywnie zweryfikowany przez organ w wyniku zanegowania danych wektorowych znajdujących się w systemie LPIS. Podkreślono też, że weryfikacja wniosku o przyznanie płatności polega m.in. na wizualnej kontroli ortofotomapy, która wykonywana jest obowiązkowo w każdej sprawie. Dalej organ uznał, że zasadnym jest skierowanie do ponownej weryfikacji na poziomie GIS powierzchni zadeklarowanych przez skarżącego, natomiast w przypadku braku jednoznacznego stanowiska należy rozważyć zasadność skierowania spornej działki ewidencyjnej do weryfikacji w terenie. W dniu [...] maja 2019r., po ponownym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał R. G. płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2018 w kwocie [...]- zł, przy czym ustalił obszar gruntów objętych zobowiązaniem w wariancie 4.8 na [...] ha. W uzasadnieniu wskazał, że weryfikacja nowych danych potwierdziła poprawność zadeklarowanej przez wnioskodawcę powierzchni na działce rolnej E1, na której do płatności zakwalifikowano [...] ha. Natomiast w zakresie konieczności wykluczenia z płatności działki rolnej D1 podtrzymano stanowisko organu zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2019 roku z uwagi na brak spełnienia przez działkę minimalnej powierzchni działki rolnej tj.0,1 ha. Ostatecznie, organ przyjął, że powierzchnia zakwalifikowana do płatności wynosi [...] ha, zamiast zadeklarowanej [...] ha. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji. Podkreślił, że działki D i B były użytkowane rolniczo, zostały skoszone i stanowiły kompleks, zatem do płatności winna być uwzględniona suma powierzchni ewidencyjno-gospodarczych. Skoro tak, to razem powinny mieć powierzchnię większą niż 0,1 ha. Ponownie podtrzymał wniosek o zapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 roku, o nr [...] Dyrektor ARiMR w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazując na materialnoprawne podstawy wydania decyzji tj.m.in. § 11 ust.4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2005 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne "objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020" w zw. z art. 67 ust. 4a rozporządzenia nr 1306/2013 wyjaśnił, że uwzględniając wniosek skarżącego i jego przedstawienie graficzne na załączniku nie sposób uznać, że działka D1 stanowi kompleks z działką B/B1. Zgodnie bowiem z obrysami działek oraz obrazem ortofotomapy stanowią one dwa różne obszary. Organ nie kwestionował faktu użytkowania działki D/D1, niemniej z uwagi na brak spełnienia minimalnej powierzchni nie może ona zostać objęta płatnością. Organ wyjaśnił, że skarżący składając wniosek za pomocą aplikacji internetowej miał wgląd do wniosku, mógł go też wydrukować, to więc on odpowiada wyłącznie za jego poprawność. Przy czym wnioski mogły być złożone do [...] lipca 2018 roku. Organ nie miał natomiast podstaw do kwestionowania wniosku, bowiem rozpatrywał go o dane podmiotowe i przedmiotowe składane przez producenta. Podkreślono też, że organ I instancji wykonał wskazania zawarte w decyzji organu II instancji z dnia [...] kwietnia 2019 roku i w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego uwzględnił wszystkie powierzchnie deklarowane kwalifikowane, przy czym powierzchnia spornej działki D/D1 stawowi powierzchnię deklarowaną , ale nie stanowi powierzchni deklarowanej kwalifikowanej z uwagi na brak spełniania minimalnej powierzchni tj. 0,10 ha. Strona skorzystała z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze zarzuciła organom obu instancji naruszenie przepisów postępowania polegające na zaniechaniu skierowania do ponownej weryfikacji powierzchni w zakresie działek B1 i D1 na działce ewidencyjnej [...], naruszenie §11 ust.4 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprzez uznanie, że działki rolne B1 i D 1 nie stanowią jednej, a dwie odrębne działki. W uzasadnieniu wskazał, że działki w roku 2018 były użytkowane rolniczo, skoszone i stanowiły kompleks. Rok 2018 był rokiem specyficznym z uwagi na elektroniczną formę składania wniosku, system "dzielił " lub "scalał" działki nawet wbrew woli wnioskodawcy. Organ miał możliwość ponownej weryfikacji na poziomie GIS w zakresie tych działek w celu wykonania pomiaru powierzchni rzeczywiście użytkowanej. Organ w odpowiedzi na skargę dwukrotnie podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn: Dz. U z 2019r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej p.p.s.a.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ocena legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów, wykazała, że skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] grudnia 2019r . utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie przyznania skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2018. Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy prawidłowo organ odmówił przyznania płatności do działki rolnej D1 zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr [...]. Podstawą materialnoprawną rozpatrywanej sprawy była ustawa z dnia 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.Dz. U. z 2018r., poz. 627 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 ze zm.) - dalej rozporządzenie. W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym"; 3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Z kolei zgodnie z §11 ust. 4 tego rozporządzenia płatność tę przyznaje się do gruntu , na którym położona jest działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 20013 r w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej , zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78(WE) nr 165/94,(WE) nr 2799/98,(WE) nr 814/2000,(WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 nr 1306/2013 , o pow. co najmniej 0,1 ha ."Działka rolna" w rozumieniu w/w rozporządzenia unijnego to zwarty obszar gruntu zadeklarowany przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Nie ulega wątpliwości, że skarżący zarówno we wniosku, w oświadczeniu o sposobie wykorzystania działek-pkt. VII wniosku, jak i w załączniku graficznym sporną działkę ujawnił jako odrębną od działki B/B1 położonej również w ramach działki ewidencyjnej [...]. Niemniej pojęcie działki ewidencyjnej różni się zasadniczo od pojęcia działki rolnej, z tego głównie powodu, że jest ona wyznaczana i rejestrowana wyłącznie dla celów ewidencji gruntów i budynków, a więc dla celów rejestrowych i obejmuje różnego rodzaju użytki gruntowe, w tym rolne. Tak wyznaczony obszar gruntu nie pokrywa się znaczeniowo z decydującą dla celów płatności powierzchnią działki rolnej, rozumianej, jako zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw. Niewątpliwie zaś skarżący na działce ewidencyjnej [...] zadeklarował dwie działki rolne, do tego wobec siebie niezależne i położone w stosunku do siebie w sposób nieskupiony i niespójny. Skarżący sam rozdzielił działki rolne tak w załączniku, jak i samym wniosku, wskazując odrębne obszary i numery działek. Ponowna weryfikacja, której oczekuje skarżący w pkt 1 skargi jest o tyle bezzasadna, że nie jest sporna wielkość tych działek, bowiem sam skarżący we wniosku podał ich wielkość. Nawet jeśli system dzielił lub scalał działki, to i tak wydruk ortofotomapy dowodzi bezspornie, że były to działki odrębne, a skarżący w sposób zgodny z ortofotomapą obrysował je na załączniku graficznym. Ponowna kontrola na poziomie GIS byłaby więc bez znaczenia, o czym świadczą dołączone do odpowiedzi na skargę wydruki ortofotomapy. Organ nie kwestionował natomiast, że działki posiadały obszar wskazany we wniosku ani, że były użytkowane rolniczo. Organ nie mógł też wbrew zarzutom skargi w decyzji z dnia [...] maja 2019 roku odnieść się do uwag skarżącego odnośnie jednorodności działek B1 i D1, bowiem dopiero w odwołaniu z dnia [...] czerwca 2019r., czyli po jej wydaniu podniósł, że działki B1 i D1 stanowiły kompleks. Po pierwszej decyzji umniejszającej płatności z dnia [...] marca 2019r. nie kwestionował jednorodności działki. Uznał, że decyzja oparta została na nieprawidłowych ustaleniach faktycznych, nie odniósł się do działek B1 i D1, pomimo że organ już wówczas wskazał, że powierzchnia PEG działki D1 wynosi mniej niż 1 ha. Zgodnie z treścią art. 27 ust.1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona złożyła taki wniosek już w odwołaniu z dnia [...] marca 2019 roku. Organ wprawdzie przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] maja 2019 roku, jak i decyzji zaskarżonej z dnia [...] grudnia 2019 roku nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, niemniej organy procedując na skutek pierwotnie złożonego odwołania nie gromadziły żadnych dowodów i materiałów poza tymi, którymi dysponowały w dacie złożenia takiego wniosku. Nie pojawiły się więc żadne okoliczności faktyczne czy prawne, które miałyby wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony. Zaznaczyć należy, że skarżąca po otrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2019r. znała już szczegółowo stanowisko organu w zakresie działki D1 i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji mogła zaprezentować kontrargumenty i dowody pozwalające je podważyć. Trudno zatem przyjąć by była pozbawiona możliwości obrony swych praw. Samo zaś zapewnienie jej takiego udziału na wszystkich etapach postępowania i tak pozostaje bez wpływu na dokonaną już w roku 2018 deklarację działek i sposób wypełnienia przez stronę wniosku. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art.151 P.p.s.a, skargę oddalił.