III SA/Po 1105/21

Dnia 10 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2022 roku przy udziale sprawy ze skargi K. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 21 maja 2021 roku nr [...] w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją z dnia [...].03.2020r. nr [...] Prezydent Miasta P. cofnął uprawnienia skarżącemu diagnoście do wykonywania badań technicznych pojazdów . Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta P. był przepis art. 84 ust. 3 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2020r. poz. 110 ze zm.). Organ uznał bowiem, że skarżący przeprowadził badanie techniczne samochodów niezgodnie z przepisami. Organ ustalił, że dodatkowe badania obejmujące 7 samochodów zostały przeprowadzone przez diagnostę niezgodnie z zakresem i sposobem ich wykonania, określonym w § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31.12.2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Diagnosta wykonał siedem ww. dodatkowych badań technicznych na podstawie art. 81 ust. 11 pkt 3 ustawy z wynikiem pozytywnym pomimo faktu, iż badane przez niego pojazdy nie posiadały dodatkowych mocowań siedzeń w miejscach przewidzianych do tego konstrukcyjnie, jak również nie posiadały dodatkowych miejsc kotwiczenia pasów bezpieczeństwa. Przedstawiciele producentów samochodów marki M. oraz samochodów marki F. jednoznacznie odpowiedzieli, że przedmiotowe pojazdy nie posiadały dodatkowych punktów kotwiczenia pasów bezpieczeństwa i dodatkowych punktów kotwiczenia siedzeń (drugiego i trzeciego rzędu siedzeń). Ponadto określenie przez diagnostę rodzaju pojazdów objętych badaniami technicznymi jako samochód osobowy, nastąpiło z naruszeniem procedury opisanej w § 2 działu II załącznika nr 2 do rozporządzenia. Organ ustalił, że przy ustalaniu nieznanych danych technicznych pojazdu należy w możliwie największym stopniu wykorzystywać dostępne informacje zawarte w takich źródłach, jak m. in. przepisy i dokumenty homologacyjne oraz dane producenta pojazdu. Natomiast wszelkie ustalenia powinny być podejmowane m. in. na podstawie przepisów art. 2 pkt 31 — 58 ustawy. Organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2017 r., III SA/Kr 845/17 "diagnosta winien zadbać, czy miejsca siedzące zamocowano w punktach konstrukcyjnie do tego przeznaczonych (pkt 6.2.6 — działu I załącznika I do rozporządzenia). W przypadku, jeżeli siedzenia mocowane są w miejscach do tego nieprzewidzianych konstrukcyjnie dla danego typu pojazdu oraz gdy śruby mocujące siedzenia są bez oznaczenia cech wytrzymałościowych, diagnosta winien stwierdzić negatywny wynik badania technicznego. W związku z tym zachodzi konieczność ustalenia, czy w przedmiotowym pojeździe dodatkowe miejsca siedzące zostały zamontowane w punktach konstrukcyjnie do tego przystosowanych przez producenta. W przeciwnym wypadku zatwierdzenie tych zmian będzie wymagało przeprowadzenia badań wytrzymałości siedzeń i ich mocowania oraz punktów kotwiczenia pasów bezpieczeństwa, pasów bezpieczeństwa, wykonanych przez jednostkę uprawnioną, do których należą Przemysłowy Instytut Motoryzacji oraz instytut Transportu Samochodowego". Co do samochodu ciężarowego F. w którym dokonano zmian konstrukcyjnych zwiększających liczbę siedzeń, wyposażonych w pasy bezpieczeństwa i zagłówki, jak również zmian konstrukcyjnych polegających na zamontowaniu dodatkowych szyb, zamontowaniu tapicerki wewnętrznej oraz przesunięciu ściany grodziowej oddzielającej przestrzeń pasażerską od przestrzeni do przewozu ładunków. Nie zmieniono natomiast klasyfikacji ww. pojazdu, pozostawiając jego rodzaj jako ciężarowy. Analizując zdjęcia i opisy zmian dokonanych w przebadanych przez stronę pojazdach organ stwierdził, że samochód F. o nr rejestracyjnym [...] zasadniczo nie różni się od samochodów [...] o nr rejestracyjnych [...], [...] oraz [...] We wszystkich czterech pojazdach posiadających nadwozie o rodzaju [...] (VAN) zamontowano bowiem kanapy czteroosobowe, przesunięto za drugi rząd siedzeń przegrody oddzielające przestrzenie pasażerskie od przestrzeni ładunkowych, zamontowano dodatkowe szyby. Różnica polega jedynie na tym, że samochód F. o nr rejestracyjnym [...] został poddany badaniom na zgodność z wymaganiami Regulaminów EKG ONZ nr 14, 16 oraz 17 i uzyskał potwierdzenie spełnienia wymogów określonych w §9b rozporządzenia o warunkach technicznych, wystawione przez jednostkę uprawnioną (Państwowy Instytut Motoryzacji w Warszawie), pozostając nadal samochodem ciężarowym. Natomiast samochody F. o nr rejestracyjnych W. , [...], [...] nie tylko nie zostały poddane wspomnianym wcześniej badaniom, ale także zostały przez stronę nieprawidłowo sklasyfikowane jako samochody osobowe. Tak więc organ uznał, że zostały wypełnione obie przesłanki wynikające z art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi ; - nieprawidłowe zastosowanie przepisu § 9 b rozporządzenia poprzez przyjęcie, że ma on zastosowanie do badań technicznych pojazdów w sytuacji zmiany rodzaju z ciężarowego na osobowy zaś ma on zastosowanie w sytuacji zwiększenia miejsc siedzących w pojazdach ciężarowych, - nieprawidłowe zastosowanie przepisu § 11 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że przepis ten należy interpretować w ten sposób, iż wyposażenie pojazdu osobowego w punkty kotwiczenia pasów bezpieczeństwa oraz punkty mocowania siedzeń może nastąpić jedynie na etapie produkcji pojazdu osobowego podczas, gdy przepis ten nie przewiduje ograniczeń w możliwości doposażenia pojazdu dopuszczonego do ruchu w punkty kotwiczenia pasów bezpieczeństwa oraz punkty mocowania siedzeń, - nieprawidłowe zastosowanie przez organ pkt 6.2.6. lit. b załącznika nr 1 w zakresie działu I rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów (...) poprzez przyjęcie przez organ, że stwierdzenie przez diagnostę występowania w badanym pojeździe mocowania siedzeń w miejscach nieprzewidzianych do tego konstrukcyjnie powinno skutkować stwierdzeniem występowania w badanym pojeździe usterki istotnej gdy z przepisu tego wynika, że w takiej sytuacji winno się dokonać innej kwalifikacji a mianowicie jako usterkę drobną. - nieprawidłowe zastosowanie przez organ przepisów pkt 3.6 części A załącznika II do Dyrektywy 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 września 2007 r. ustanawiającej ramy dla homologacji pojazdów silnikowych i ich przyczep (...) – tzw. dyrektywa ramowa w zw. z art. 2 pkt 40 i pkt. 42 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie przez organ, że pojazd ciężarowy doposażony w dodatkowe miejsca siedzące przy zastosowaniu procedury przewidzianej przepisem art. 66 ust. 4 pkt 6 ustawy nie spełnia przesłanek pozwalających zakwalifikować go jako pojazd osobowy, w sytuacji, gdy przepisy tu powołane nie przewidują żadnych ograniczeń. Nadto skarżący zarzucił organowi, że ten łamiąc przepisy prawa procesowego zebrał materiał, który posłużył do ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia przy braku umocowania osób na dokumentach prywatnych., brak dokumentacji technicznej pozwalającej na weryfikację złożonych oświadczeń na dokumentach. Odwołanie skarżącego oparte było o zarzut błędnej interpretacji przepisów dokonanych przez organ a skutkujących złymi ustaleniami faktycznymi i w konsekwencji złym rozstrzygnięciem. Decyzją z dnia [...] maja 2021r. SKO w P. utrzymało w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję. W decyzji tej organ podtrzymał ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji i ocenił prawidłowość jego rozstrzygnięcia. W skardze do WSA w Poznaniu strona podniosła zarzut naruszenia - art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 kpa - art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1 i § 2 w zw. z art. 12 kpa - art. 7 a § 1 w zw. z art. 81 a § 1 kpa - art. 138 § 1 pkt 1 kpa - § 9 b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. - § 11 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia o warunkach technicznych w zw. z art. 66 ust. 4 pkt 6 prawa o ruchu drogowym - pkt 6.2.6 lit b załącznika nr 1 w zakresie działu I tego załącznika uwzględnionego w treści rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2021 r. - pkt. 3.6 części A załącznika II do dyrektywy 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 września 2007 r. w zw. z art. 2 pkt 40 oraz pkt 42 prawa o ruchu drogowym - art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 prawa o ruchu drogowym. Strona wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Decyzja organu II instancji podlegała uchyleniu, albowiem została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa. Zgodnie z art. 84 prawa o ruchu drogowym : 1. Badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta. 2. Starosta wydaje uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli osoba ubiegająca się o jego wydanie posiada wymagane wykształcenie techniczne i praktykę, odbyła wymagane szkolenie oraz zdała egzamin kwalifikacyjny. 2a. Egzamin, o którym mowa w ust. 2, przeprowadza za opłatą komisja powołana przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego. 2b. Przez wymagane wykształcenie techniczne i praktykę, o których mowa w ust. 2, rozumie się: 1) wyższe wykształcenie w obszarze nauk technicznych o specjalności samochodowej i udokumentowane 6 miesięcy praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów albo 2) średnie wykształcenie techniczne lub wykształcenie średnie branżowe, o specjalności samochodowej i udokumentowany rok praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów, albo 3) wyższe wykształcenie w obszarze nauk technicznych o specjalności innej niż samochodowa i udokumentowany rok praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub na- prawy pojazdów, albo 4) średnie wykształcenie techniczne lub wykształcenie średnie branżowe, o specjalności innej niż samochodowa i udokumentowane 2 lata praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów. 2c. Z obowiązku odbycia szkolenia, o którym mowa w ust. 2, jest zwolniona osoba ubiegająca się o wydanie uprawnienia do wykonywania badań technicznych, która ukończyła studia wyższe na kierunku studiów w obszarze nauk technicznych obejmującym wiedzę i umiejętności w zakresie diagnostyki samochodowej. 2d. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 2c, następuje na podstawie dołączonych do wniosku dokumentów poświadczających ukończenie studiów wyższych. 2e. Do okresu praktyki, o którym mowa w ust. 2b pkt 1 i 3, wlicza się praktykę objętą programem studiów, pod warunkiem że praktyka jest odbywana na podstawie umowy zawartej między uczelnią a stacją kontroli pojazdów lub podmiotem, o którym mowa w art. 86 ust. 1. 3. Starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. 4. W przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna. Art. 84 ust. 3 pkt 2 prawa o ruchu drogowym, stanowiący podstawę prawną cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty, ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że stwierdzenie określonych uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. W przepisie tym nie ma mowy o winie, wystarczy stwierdzenie obiektywnie dokonanych uchybień. Aby zaistniała odpowiedzialność administracyjna diagnosty musi on wydać zaświadczenie albo dokonać wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Oznacza to, że stwierdzenie określonych uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Ustawa nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączałby wydanie takiej decyzji, w szczególności decyzja ta nie jest uzależniona od motywów, którymi kierował się diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. Wskazać należy generalnie, że postępowanie odwoławcze oznacza konieczność ponownego merytorycznego rozpatrzenia danej sprawy. Organ odwołujący ma obowiązek nie tylko ocenić prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia ale na nowo, kolejny raz rozpoznać sprawę i ustosunkować się do zarzutów odwołującego. Tymczasem zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy powtórzył za organem I instancji stan faktyczny ustalony w sprawie, ocenił działania organu I instancji, używając tych samych, co ten sformułowań i w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Trzeba podkreślić, że w odwołaniu, strona zarzucała złą interpretację wskazanych tam przepisów dokonaną przez organ i podawała na czym, w jej ocenie, ta nieprawidłowość interpretacyjna polega. Sama strona podawała jak, jej zdaniem, należy dany przepis interpretować. Dalej strona podała, że organ wskutek błędów interpretacyjnych dokonał błędnych ustaleń faktycznych i podaje co było wykonane przez stronę, jakie badania i w konkluzji do czego ona jako diagnosta była zobowiązana. W jej ocenie wskutek błędów interpretacyjnych przepisów dokonane przez organ ustalenia faktyczne w istocie nie miały miejsca. Nadto strona kwestionuje dokumenty, na których swoje ustalenia oparł organ. Tymczasem organ odwoławczy podsumowuje, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie i że nie sposób kwestionować przydatność i prawdziwość zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście zarzutów odwołującego, uzyskane przez organ dokumenty pochodzą od wiarygodnych podmiotów bo autoryzowanych dealerów samochodów. Zważyć należy, że stanowisko wyrażone w ten sposób przez organ jest zbyt ogólnikowe i w istocie nie odpowiada na stawiane w odwołaniu zarzuty. Skarżący swoim odwołaniem słusznie stwierdza, że jest różnica pomiędzy zmianą w konstrukcji samochodu a badaniem dokonanych w nim zmian. Rację też ma skarżący, że nie jest zabronione a wręcz dozwolone dokonywanie zmian konstrukcyjnych w samochodzie, czy też nie jest zabronione zwiększenie miejsc siedzących w samochodzie ciężarowym. Organ w ogóle zdaje się pomijać naczelny zarzut odwołania, że wytyczne przewidziane w § 9 b rozporządzenia nie mogły - zdaniem skarżącego - znaleźć zastosowania w przypadku badań technicznych objętych niniejszym postępowaniem, zaś wymienione przez skarżącego w odwołaniu samochody zostały poddane dodatkowemu badaniu technicznemu w oparciu o przepis art. 81 ust. 11 pkt 3 ustawy, a więc w wyniku przeprowadzonych zmian konstrukcyjnych wynikła potrzeba wykonania przez diagnostę dodatkowych badań obejmujących konieczność ponownego, dokładnego sprawdzenia tych pojazdów pod kątem spełniania przez nie ustawowych parametrów technicznych, w szczególności przeprowadzenia badania w oparciu o przepis art. 66 ust. 4 pkt 6 ustawy. Sąd nie ma obowiązku zastępować organ odwoławczy jeżeli ten, nie chce czy nie potrafi odpowiedzieć na stawiane jemu zarzuty. Ponownie rozpatrując sprawę, organ ustosunkuje się do zarzutów zawartych w odwołaniu i powtórzonych w skardze. Nie powielając stanowiska organu I instancji, sam ustali stan faktyczny sprawy wskazując co było przedmiotem badania diagnosty ( odrębnie do każdego z 7- miu samochodów) i jakie w związku z tym diagnosta winien wykonać badania, których badań (czynności) nie wykonał lub wykonał nieprawidłowo podając przepis prawa i dokonując jego omówienia (wykładni) a także dokonując kwalifikacji stwierdzonej usterki oraz podając podstawę prawną wraz z wykładnią przepisu. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019.2325, ze zm.) orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postanowiono w oparciu o art. 200 ww ustawy.