III SA/Po 1107/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-02-18
Skład orzekający: Barbara Koś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego, nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Samo oświadczenie o trudnej sytuacji finansowej oraz ujawnienie w rejestrze dłużników niewypłacalnych nie stanowi wystarczającego wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania, zwłaszcza gdy strona nie ujawnia istotnych informacji znanych sądowi z innych postępowań.Stan faktyczny
Skarżący R. P. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, twierdząc, że jest bezdomny, nie ma dochodów, jest niewypłacalny i zadłużony. Wcześniejsze oświadczenia majątkowe były uznane za niewystarczające przez WSA i NSA. Sąd zebrał informacje z innych postępowań wskazujące na aktywność skarżącego w spółkach i zgłaszanie gruntów do dopłat rolnych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, stwierdzając świadome uchylanie się od złożenia rzetelnego oświadczenia. Skarżący wniósł sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia (co w kontekście sprzeciwu od postanowienia odmawiającego prawa pomocy oznaczało prawdopodobnie uchylenie postanowienia referendarza i merytoryczne rozpoznanie wniosku, jednak dokładna sentencja nie jest podana w tekście).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 13 sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na pismo w sprawie z wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
Postanowieniem z dnia 8 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie, gdyż oświadczenie majątkowe, pomimo wezwania do jego uzupełnienia, było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego Wnioskodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 października 2013 roku oddalając zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, wyjaśnił, że twierdzenia Skarżącego o braku dochodu, zadłużeniu oraz bezdomności nie zostały poparte żadnymi dowodami. W zażaleniu Wnioskodawca również nie wykazał inicjatywy w próbie dokładniejszego wyjaśnienia swojej sytuacji majątkowej. Oświadczenie majątkowe skarżącego oraz pisemne wyjaśnienia, nie zostały uznane za wystarczające do dokonania obiektywnej oceny sytuacji materialnej Wnioskodawcy.
R. P., po odrzuceniu skargi, ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest bezdomny i nie ma dochodów. Doznał ciężkiego rozstroju zdrowia fizycznego i psychicznego, jest niewypłacalny i zadłużony.
Wnioskodawca nie usunął wątpliwości, jakie budziło już wcześniej złożone oświadczenie majątkowe. Ponownie bez wyjaśnienia (udokumentowania rzeczywistego stanu rzeczy) pozostawione zostały kwestie dotyczące:
- ubiegania się o dopłaty do produkcji rolnej i związanej z tym konieczności prowadzenia działalności rolniczej,
- założenia, wyposażenia w majątek i zbycia udziałów w Spółce A,
- założenia i wyposażenia w majątek Spółki B w organizacji,
- tytułów prawnych do zajmowania, sposobu zagospodarowania i kosztów utrzymania: nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12, nieruchomości wskazanej jako adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego, nieruchomości wskazanej jako adres siedziby spółki A oraz spółki B w organizacji,
- sytuacji rodzinnej Wnioskodawcy,
- wysokości egzekwowanych należności oraz wysokości kwot wyegzekwowanych lub przekazanych organom egzekucyjnym,
- wysokości średnich kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego,
- źródła finansowania: wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych, działalności rolniczej oraz źródła pochodzenia majątku przekazanego tworzonym podmiotom gospodarczym.
Z informacji dotyczących Wnioskodawcy (wynikających z innych jego spraw rozpoznawanych w tutejszym Sądzie) wynika, że w latach 2004-2011 nieprzerwanie zgłaszał do systemu dopłat rolniczych grunty o powierzchni ponad [...] ha. Ponadto pełnił funkcję prezesa zarządu w spółce A, a do maja 2012 roku był udziałowcem tej Spółki. Udziały o łącznej wartości [...] zł zbył na rzecz brata M. P. (Monitor Sądowy i Gospodarczy z dnia 15 czerwca 2012 roku, Nr [...], poz. [...]). Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 08 sierpnia 2011 roku, sygn. akt [...], został zobowiązany do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym. W dniu 27 września 2011 r. Wnioskodawca został ujawniony w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych (Nr [...]).
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2013 roku referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy R. P. stwierdzając, że skoro świadomie uchyla się on od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego, to niecelowe jest kierowanie do niego kolejnego wezwania z żądaniem uzupełnienia tego oświadczenia. Natomiast kolejne jego oświadczenie majątkowe nie pozwalało ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz zdolności płatniczych strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalały wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania.
R. P. wniósł w terminie sprzeciw, którego skutkiem jest utrata mocy przez zaskarżone postanowienie i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z przedłożonego oświadczenia wnioskodawcy o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że nie została przez niego należycie wyjaśniona jego aktualna sytuacja materialna. Zebrane w sprawie informacje nie pozwalają na ocenę, czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Samo oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej, jak również okoliczność ujawnienia wnioskodawcy w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych, nie stanowią wystarczającego wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny zważywszy, że skarżący nie ujawnił opisanych wyżej faktów wynikających z innych sporów toczących się przed tutejszym sądem, takich jak udział w spółkach, czy pełnione tam funkcje. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż złożone przez wnioskodawcę oświadczenia jako niepełne i budzące wątpliwości w świetle informacji znanych Sądowi uniemożliwiają jednoznaczną ocenę, czy skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego.
Wobec powyższego na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło