III SA/Po 111/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-03-26

Skład orzekający: Marek Sachajko, Walentyna Długaszewska, Mirella Ławniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Gmina Jaraczewo mogła skutecznie oprotestować ocenę swojego wniosku o dofinansowanie w ramach WRPO 2014+, w szczególności w zakresie kryteriów dotyczących wpływu projektu na poprawę ochrony zdrowia, udostępnienie przestrzeni do działalności gospodarczej oraz oddziaływania projektu w skali lokalnej i regionalnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że protest Gminy Jaraczewo został prawidłowo nieuwzględniony, a tym samym skarga na orzeczenie Zarządu Województwa Wielkopolskiego jest bezzasadna. Sąd podzielił argumentację organu odwoławczego, że projekt nie wykazał w sposób wystarczający wpływu na poprawę ochrony zdrowia ani na udostępnienie przestrzeni do działalności gospodarczej, a także że jego oddziaływanie miało charakter głównie lokalny, a nie regionalny. Sąd podkreślił, że ocena projektu musi być oparta na konkretnych danych i uzasadnieniu zawartym w dokumentacji aplikacyjnej, a nie na ogólnych stwierdzeniach czy potencjalnych korzyściach.
Stan faktyczny
Gmina Jaraczewo złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach WRPO 2014+. Projekt uzyskał pozytywną ocenę merytoryczną, ale nie został wybrany do dofinansowania z powodu niespełnienia wymogu minimalnej liczby punktów (40 pkt). Gmina wniosła protest, kwestionując ocenę w zakresie kryteriów dotyczących wpływu projektu na poprawę warunków społeczno-ekonomicznych i atrakcyjność inwestycyjną (kryterium nr 17) oraz oddziaływania projektu (kryterium nr 19). Zarząd Województwa Wielkopolskiego orzeczeniem z 22 stycznia 2019 r. nieuwzględnił protestu. Gmina wniosła skargę do WSA w Poznaniu, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi Gminy Jaraczewo na orzeczenie Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 22 stycznia 2019r. nr: DPR-II-4.432.24.19.2018 w przedmiocie oceny wniosku o dofinasowanie projektu w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego oddala skargę W dniu 30 marca 2018 r. Gmina Jaraczewo (dalej również jako: wnioskodawczyni, strona, skarżąca, gmina) złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 (WRPO 2014+), oś priorytetowa 9 "Infrastruktura dla kapitału ludzkiego", działanie 9.2 "Rewitalizacja miast i ich dzielnic, terenów wiejskich, poprzemysłowych i powojskowych", poddziałanie 9.2.1 "Rewitalizacja miast i ich dzielnic, terenów wiejskich, poprzemysłowych i powojskowych" (konkurs nr RPWP.09.02.01-IZ-00-30-001/17). Pismem z 3 grudnia 2018 r. Gmina Jaraczewo została poinformowana o przeprowadzeniu oceny merytorycznej projektów przez Komisję Oceny Projektów (dalej także jako KOP); projekt zgłoszony przez Gminę Jaraczewo pt. "Rewitalizacja w Gminie Jaraczewo obejmująca przebudowę rynku oraz zieleni w ciągu między parkiem a rynkiem wraz z rewitalizacją parku, rozbudowę z przebudową i nadbudową GOK oraz budowę remizy OSP w Jaraczewie a także budowę sali sportowej w Górze" został poddany ocenie merytorycznej, która zakończyła się wynikiem pozytywnym. Projekt uzyskał łącznie 37 pkt, co stanowi 84,09% maksymalnej liczby punktów możliwych do uzyskania, ale pozytywny wynik oceny merytorycznej nie oznacza wyboru projektu do dofinansowania. Następnie Gmina Jaraczewo została poinformowana, że 7 grudnia 2018 roku Zarząd Województwa Wielkopolskiego podjął uchwałę w sprawie wyboru wniosków o dofinansowanie w ramach ww. konkursu. Zatwierdzając ocenę dokonaną przez KOP oraz uwzględniając alokację w przedmiotowym konkursie do dofinansowania wybrane zostały projekty, które uzyskały co najmniej 40 punktów za kryteria merytoryczne wartościujące. Gmina Jaraczewo wniosła protest. Napisała w proteście, że nie zgadza się oceną wniosku w zakresie: a) kryterium nr 17 - wpływ projektu na poprawę warunków społeczno-ekonomicznych i na atrakcyjność inwestycyjną obszaru, na którym będzie realizowany (jaki będzie wpływ projektu na rozwiązanie problemów społecznych na danym obszarze, włącznie społeczne i walkę z ubóstwem, wpływ na rynek pracy, wpływ na rozwój przedsiębiorczości, poprawę wykształcenia mieszkańców, poprawę bezpieczeństwa na rewitalizowanym terenie, poprawę funkcjonalności ruchu kołowego i pieszego, rozwój e-kultury, przemysłów kreatywnych oraz przemysłów kultury, poprawę infrastruktury, etc.). b) kryterium nr 19 - oddziaływanie projektu: lokalne - 1 pkt, regionalne - 2 pkt. W zakresie kryterium nr 17 Gmina Jaraczewo nie zgodziła się z punktacją w zakresie podkryteriów: . nastąpi podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej obszaru w tym poprawa infrastruktury oraz udostępnienie przestrzeni do działalności gospodarczej o charakterze usługowo-handlowym (z wykluczeniem wielkopowierzchniowych obiektów), w tym sprzedaży produktów lokalnych i regionalnych, . poprawa ochrony zdrowia, gdzie nie przyznano punktów. Strona uzasadniła, że atrakcyjność inwestycyjna obszaru Gminy Jaraczewo podniesie się po przebudowie płyty rynku. Sama poprawa estetyki powoduje zwiększenie atrakcyjności. Gmina Jaraczewo nadmieniła, że dbając o kompleksowość rewitalizacji, podejmuje szereg innych inwestycji na tym terenie również w celu uatrakcyjnienia wskazanego obszaru pod względem udostępnienia przestrzeni pod działalność gospodarczą. Pod tego typu działalność został przekazany teren sąsiadujący z GOK oraz działka sąsiadująca z działką, na której ma powstać budynek Ochotniczej Straży Pożarnej. Ponadto znajduje się tam targowisko stałe. Dodatkowo planuje się, aby w najbliższym otoczeniu obszaru rewitalizowanego udostępnić teren pod inny rodzaj działalności gospodarczej. Kamienice w obrębie rynku dysponują wieloma lokalami przeznaczonymi pod działalność gospodarczą, obecnie niewykorzystanymi z uwagi na zły stan płyty rynku, który nie zachęca do spędzania wolnego czasu w tym miejscu. Uatrakcyjnienie tego obszaru sprawi, że pojawią się kupujący. Wybudowana sala gimnastyczna wpłynie na rozwój fizyczny. Lepsze warunki do uprawiania sportu sprzyjają zwiększonemu popytowi na aktywność fizyczną, a co za tym idzie poprawią ochronę zdrowia w części prewencyjnej. Drugim aspektem dot. poprawy ochrony zdrowia jest budowa remizy. Każda jednostka OSP jest jednostką ratowniczą, której jednym z podstawowych zadań jest działanie na rzecz ochrony życia, zdrowia i mienia. W zakresie kryterium nr 19 Gmina Jaraczewo wskazała na stwierdzenie KOP, że projekt ma oddziaływanie lokalne, a zatem wnioskodawca otrzymał 1 punkt. Zdaniem Gminy Jaraczewo oddziaływanie projektu jest regionalne, zatem powinna otrzymać w ramach tego kryterium 2 punkty. W dokumentacji konkursowej nie została zawarta precyzyjna definicja typów oddziaływań projektu: lokalne, regionalne, więc wnioskodawca nie miał pełnej wiedzy jakimi kryteriami będzie kierowała się osoba oceniająca, przyznając jeden lub dwa punkty. Ponadto nie ma jednoznacznego uzasadnienia, czym kierował się oceniający uznając projekt za lokalny. Samo stwierdzenie, że wykorzystywany będzie przez społeczność lokalną, w ocenie gminy nie jest wystarczające. Nie zostały wskazane jakiekolwiek procentowe wartości co do możliwości zaszeregowania danego projektu w ramy lokalne lub regionalne. W związku z powyższym należałoby uznać projekt za taki, którego oddziaływanie jest regionalne już przy najmniejszej liczbie odbiorców "z zewnątrz". Rynek każdego miasta jest miejscem reprezentacyjnym, które w pierwszej kolejności odwiedzane jest przez osoby przyjezdne, turystów, przedstawicieli zagranicznych miast partnerskich czy potencjalnych inwestorów. Gminny park jest parkiem zabytkowym, a co za tym idzie przyciąga wielu turystów z regionu. Po nawałnicy z sierpnia 2017 r. w znacznym stopniu park uległ zniszczeniu, co paradoksalnie zwiększyło zainteresowanie zwiedzających tym obszarem. Stworzenie nowych ciągów komunikacyjnych oraz wygodnej strefy parkingowej, przestrzeni pozwalającej na organizowanie spotkań, wystaw i imprez plenerowych, placu zabaw, siłowni plenerowych amfiteatru z zapleczem i pawilonem ekspozycyjnym, nowe oświetlenie, ciekawe kompozycje, modernizacje starych kanałów wodnych i zbiorników wodnych z kładkami i pomostem wzdłuż linii brzegowej sprawią, że teren ten stanie się atrakcyjny dla turystów. Jednocześnie zakres oddziaływania samoczynnie rozrośnie się do poziomu regionalnego, chociażby poprzez cykl imprez kulturalnych, jakie będą realizowane na tym obszarze, m.in. spotkania z muzyką country, w których uczestniczy każdorazowo kilkaset osób z terenu całego kraju, a są one zapisane w strategii promocji Gminy. Rewitalizacja Gminnego Ośrodka Kultury umożliwi stworzenie oferty kulturalnej dla zwiedzających i mieszkańców obszaru rewitalizacji. Budowa sali sportowej umożliwi organizację imprez i zawodów sportowych o randze gminnej, powiatowej i wojewódzkiej. Budowa remizy spowoduje, że jednostka będzie mogła być wzywana do akcji także na terenie całego województwa wielkopolskiego. Komisja Odwoławcza orzeczeniem z 22 stycznia 2019 r., wskazując na art. 58 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 poz. 1431, dalej jako ustawa wdrożeniowa) orzekła o nieuwzględnieniu protestu. Komisja Odwoławcza (dalej także jako KO) wskazała, że projekt był rozpatrywany w trybie konkursowym, z zachowaniem zasad równego traktowania wszystkich wnioskodawców (art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej), zgodnie z obowiązującą w tym naborze dokumentacją konkursową (m.in. regulaminem, kryteriami wyboru projektów, instrukcją wypełniania wniosków). Oznacza to, że za treść wniosku odpowiada wyłącznie wnioskodawca, który powinien sformułować wniosek oraz wypełnić jego załączniki w sposób nie tylko nie budzący wątpliwości co do spełnienia wymaganych kryteriów (art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej), ale także powinien zadbać o taką treść swoich wypowiedzi, aby były one przekonujące i wiarygodne w procedurze oceny przez ekspertów, dla otrzymania odpowiedniej punktacji gwarantującej dofinansowanie (art. 39 ustawy wdrożeniowej). Stosownie do art. 57 tej ustawy właściwa instytucja rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5. Istotą oceny projektu, jak i rozstrzygnięcia konkursu (a zatem wniosku o dofinansowanie i dalej ewentualnie protestu), pozostaje wskazanie przez Instytucję Zarządzającą, dlaczego dany projekt zasługuje albo nie zasługuje na dofinansowanie w odniesieniu do przyjętych kryteriów oceny w danym konkursie. Obowiązkiem Instytucji Zarządzającej jest wskazanie, jakie okoliczności przemawiają za taką a nie inną punktacją lub inną oceną projektu, tak - by z punktu widzenia zasad i przepisów prawa polityki spójności - podana informacja była przejrzysta i poddawała się weryfikacji. KO stwierdziła, iż z opisu zawartego w dokumentacji aplikacyjnej projektu oraz przywołanego w proteście nie wynikają takie efekty realizacji inwestycji jak: poprawa ochrony zdrowia, czy udostępnienie przestrzeni do działalności gospodarczej o charakterze usługowo - handlowym, w tym sprzedaży produktów lokalnych i regionalnych. W wyniku realizacji projektu nie powstają także nowe podmioty gospodarcze, czy stworzenie warunków na odejście od form opieki instytucjonalnej na rzecz opieki środowiskowej. W dokumentacji projektu wnioskodawca przedstawił jedynie opisy odnoszące się do przedsięwzięć związanych z ofertą społeczno-kulturalno-sportową. KO oceniła, że nie odnalazła w dokumentacji projektu jakichkolwiek informacji o wpływie projektu na poprawę ochrony zdrowia, udostępnieniu przestrzeni do działalności gospodarczej o charakterze usługowo-handlowym, w tym sprzedaży produktów lokalnych i regionalnych, o powstaniu nowych podmiotów gospodarczych, stworzeniu warunków na odejście od form opieki instytucjonalnej na rzecz opieki środowiskowej jakie obowiązują w ramach oceny tego kryterium. W proteście wskazano na zły stan kamienic wokół rynku, w których mogą być prowadzone działalności gospodarcze, ale nie określono konkretnych planów w tym zakresie. KO stwierdziła, iż nie może przyznać punktacji w ramach powyższych zagadnień, gdyż nie uzasadniono występowania tych elementów w projekcie w dokumentacji aplikacyjnej. Budowa sali gimnastycznej dla dzieci i młodzieży jest obowiązkiem edukacyjno- wychowawczym w ramach prawidłowej kondycji fizycznej dla społeczeństwa, a budowa Ochotniczej Straży Pożarnej jest podstawą i obowiązkiem do funkcjonowania społeczeństwa w ramach bezpieczeństwa przeciwpożarowego i ochrony od skutków klęsk żywiołowych. Odnosząc się do kryterium nr 19 KO napisała, odnośnie zarzutu braku definicji oddziaływania lokalnego oraz regionalnego projektu, że zgodnie z przyjętym brzmieniem tego kryterium, ocena spełnienia tego kryterium spoczywa na osobach weryfikujących wniosek (ekspertach), którzy na podstawie zakresu projektu dokonać powinni oceny wpływu projektu na otoczenie. Zdaniem KO w przypadku oceny oddziaływania projektu należy uwzględnić oddziaływanie właściwe z punktu widzenia specyfiki danego projektu, tj. np. zakresu czy skali. Podobna sytuacja występuje w przypadku definicji rynku lokalnego i regionalnego. Ustawodawca wprawdzie nie przewidział definicji tych pojęć rynku, jednak ich znaczenie zostało dookreślone w orzecznictwie sądów administracyjnych, np. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 maja 2012 r. I OSK 701/11, oraz z 19 października 2012 r. I OSK 1255/11. NSA wskazał, że pod pojęciem rynku lokalnego odczytywać należy obszar gminy lub powiatu. Rynek regionalny odnosi się do obszaru województwa. Ustalenie oddziaływania projektu musi zostać wykazane przez wnioskującego, poprzez określenie danych np. statystycznych - kto i jak często korzysta z danego obiektu. Ustalenie takie musi odbyć się z uwzględnieniem kontekstu, w jakim dany projekt się znajduje. KO zauważyła, że w dokumentach przygotowanych dla konkursu znajduje się wiele pól odnoszących się do tego zagadnienia. Wnioskodawca powinien m.in. opisać w jakim stopniu realizacja projektu wpłynie na gospodarkę zarówno lokalną, jak również regionalną, jak - bezpośrednio bądź pośrednio - przyczyni się do wzrostu gospodarczego w regionie i poprawy jego kondycji ekonomiczno-finansowej. KO uznała za zasadne przyznanie 1 pkt, w związku z brakiem wykazania w projekcie spełnienia regionalnego efektu zwiększenia potencjału obszaru rewitalizowanego. Zgodnie z celem bezpośrednim projektu, przedstawionym w dokumentacji projektu, zasięg oddziaływania obejmuje zasięg lokalny, tj. głównie gminy. Zadania przewidziane projektem (na które wskazano także w proteście) służą przede wszystkim społeczności lokalnej i mają wpływ na poprawę jakości życia jedynie mieszkańców gminy oraz najbliższych okolic. W studium wykonalności brak jest natomiast jakichkolwiek informacji odnośnie planowanych działań poświęconych wynikom zadań zakładanych do realizacji w projekcie, dzięki którym możliwe byłoby rozpowszechnienie wspomnianych wyników na skalę szerszą niż lokalna. Według KO, zadania, które w opinii wnioskodawcy wpłyną na zwiększenie potencjału obszaru rewitalizowanego, tj. np. przebudowa płyty rynku wraz z nową zielenią między parkiem a rynkiem, rewitalizacja parku, rewitalizacja Gminnego Ośrodka Kultury czy budowa sali sportowej, to przedsięwzięcia mające wpływ na poprawę estetyki i funkcjonalności przestrzeni publicznej, służące głównie ludności lokalnej w celu ulepszenia standardów ich życia, nie zaś działania skutkujące zwiększeniem potencjału całego regionu Wielkopolski. KO przywołała wskaźnik projektu "Liczba ludności zamieszkującej obszar rewitalizacji" wynoszący 2 446 osób i oceniła, że zakres rzeczowy projektu nie wpłynąłby w sposób zasadniczy na rozwój gospodarczy całego regionu. W studium wykonalności (str. 4-5) napisano, że oddziaływanie projektu odnosi się przede wszystkim do skali lokalnej, a w niewielkim stopniu wpłynie np. na wzrost liczby turystów, co miałoby - zgodnie z intencją wnioskodawcy - udowodnić regionalną skalę oddziaływania projektu. Z powstałej i zmodernizowanej przestrzeni obiektów/ budynków użyteczności publicznej będzie korzystała przede wszystkim lokalna społeczność, co potwierdza m.in. uzasadnienie wnioskodawcy, że liczba osób korzystających ze zmodernizowanej przestrzeni rynku szacowana jest na ok. 200 osób dziennie. Budowa sali gimnastycznej przyczyni się do rozwoju infrastruktury sportowej, z której korzystać będzie ok. 100 uczniów dziennie. Ze względu na występowanie na terenie objętym rewitalizacją niekorzystnych zjawisk pogodowych istnieje potrzeba stworzenia dobrego systemu bezpieczeństwa pożarowego, do czego przyczyni się budowa remizy, a wśród odbiorców projektu tj. końcowych użytkowników planowanej infrastruktury należy wymienić: wszystkich mieszkańców gminy oraz osoby odwiedzające gminę. KO podkreśliła, że brak w dokumentacji aplikacyjnej jakichkolwiek dokładniejszych informacji w tym zakresie, tj. badań ankietowych dotyczących odwiedzających turystów, inwestorów (osób zainteresowanych biznesem, czy inwestowaniem zagranicznym) na terenie Gminy. Wnioskodawca jedynie deklaruje, że rynek będzie odwiedzany przez osoby przyjezdne, turystów, przedstawicieli zagranicznych miast i partnerów. Zdaniem KO końcowymi użytkownikami planowanej infrastruktury będą w większości mieszkańcy gminy, a w niewielkim stopniu odwiedzający z zewnątrz turyści, przyjeżdżający na imprezy i wydarzenia kulturalno-sportowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Burmistrz Gminy Jaraczewo zarzucił nierzetelny i nieprzejrzysty wybór projektów do dofinansowania i pominięcie projektu skarżącego. Skoro budowa sali gimnastycznej dla dzieci i młodzieży jest obowiązkiem edukacyjno-wychowawczym w ramach prawidłowej kondycji fizycznej dla społeczeństwa, to od samego początku jasnym i czytelnym był przekaz, że wykonanie tego projektu przyczyni się pośrednio do poprawy ochrony zdrowia bo czym – zdaniem burmistrza - jest stworzenie odpowiednich warunków do wypracowania, utrzymania i rozwoju prawidłowej kondycji społeczeństwa, a co za tym idzie nie można stwierdzić, że KOP nie mogła przyznać punktów w tym zakresie, ponieważ nie wynikało to z dokumentacji aplikacyjnej. Wskazanie przez KO, że budynek OSP jest podstawą i obowiązkiem do funkcjonowania społeczeństwa w ramach bezpieczeństwa przeciwpożarowego i ochrony od skutków klęsk żywiołowych, również wskazuje - zdaniem burmistrza - na wysokie pośrednie oddziaływanie projektu na poprawę ochrony zdrowia. Każda jednostka OSP jest jednostką ratowniczą, której jednym z podstawowych zadań jest działanie na rzecz ochrony życia, zdrowia i mienia. Aby Ochotnicza Straż Pożarna w Jaraczewie właściwie mogła realizować to działanie, musi mieć stworzone ku temu właściwe warunki tj. odpowiednie zaplecze techniczne i socjalne. Burmistrz dalej napisał, że w polskich realiach nie występuje takie zjawisko, jak funkcjonujący rynek bez działalności gospodarczej w przylegających budynkach. rewitalizacja wpływa pozytywnie na rozwój działalności gospodarczej (która, zgodnie z analizą przeprowadzoną w programie rewitalizacji jest obecnie w stagnacji i wymaga pobudzenia poprzez stworzenie przyjaznego otoczenia) i jest to jeden z podstawowych celów, dla których jest realizowany projekt. Gmina nie może wskazać konkretnych planów w zakresie przyszłego prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ kamienice przy rynku nie są własnością gminy, stąd też wskazała zakres w sposób ogólny. Burmistrz odnosząc się do kryterium nr 19 napisał, że gdyby przyjąć, że regionalny oznacza wojewódzki, to KOP w tym naborze nie powinno przyznać dwóch punktów w tym kryterium żadnemu z projektów. Ponadto orzeczenia przywołane przez KO odnoszą się do szacowania nieruchomości a nie do oddziaływania projektów w skali lokalnej i regionalnej i nie powinny mieć więc zastosowania do tej sprawy. W dokumentacji konkursowej powinna być zawarta odpowiednia definicja dot. oddziaływania lokalnego lub regionalnego projektu wraz z wyznaczonymi wskaźnikami, które w jasny sposób szeregowałyby dany projekt jako oddziaływujący lokalnie lub też regionalnie. Lub należy przyjąć potoczne rozumienie tego pojęcia, jak uwzględniono to w proteście, co oznaczałoby, że nawet najmniejsze znamiona regionalnego oddziaływania projektu wskazują na przyznanie 2 punktów w ramach tego kryterium. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Wielkopolskiego, zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne orzekają przy tym w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako P.p.s.a.). Do ustaw szczególnych, o których mowa w ostatnio przywołanym przepisie, zaliczyć trzeba ustawę wdrożeniową jak również ustawę o rozwoju lokalnym. Na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów. Negatywną oceną jest między innymi ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, w ramach której projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania (art. 53 ust. 2 pkt 1). Wnioskodawca może wnieść protest w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji o zakończeniu oceny jego projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem tej oceny (art. 54 ust. 1). Protest jest wnoszony w formie pisemnej i zawiera, między innymi, wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem, wskazanie zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce, wraz z uzasadnieniem (art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5). Właściwa instytucja rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5, w terminie nie dłuższym niż 21 dni, licząc od dnia jego otrzymania. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. Kontrolując zgodność z prawem oceny projektu sąd bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie, w ramach poszczególnych programów operacyjnych, procedur wyłaniania projektów. Wskazać trzeba, że w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymieniona tam zasada przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu - począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. W ocenie Sądu skarga jest bezzasadna, bowiem protest prawidłowo został nieuwzględniony. Sąd podziela argumenty zawarte w orzeczeniu KO z 22 stycznia 2019 r. o nieuwzględnieniu protestu oraz argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę. W pierwszej kolejności Sąd zaznacza, że organ rozpatrując protest nie wyszedł poza jego zakres. Sąd rozpatruje skargę w zakresie nieuwzględnienia protestu. Z kolei podstawą wniesienia protestu, zgodnie z art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej, mogą być zarzuty dotyczące kryteriów wyboru projektu, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza. Powołać się należy w powyższej mierze na orzecznictwo sądów administracyjnych, że organ rozpatrujący protest jest związany jego zakresem i ustawa wdrożeniowa nie upoważnia go do dokonywania analizy przeprowadzonej oceny w całokształcie okoliczności sprawy, czy też wniosku lecz tylko w kontekście zarzutów podniesionych w proteście; organ rozpoznający protest nie może wyjść poza treść środka zaskarżenia, zatem złożenie protestu uprawnia do kontroli oceny projektu w zakresie w nim wskazanym (wyroki NSA: z 05 września 2017 r., II GSK 2485/17; z 07 marca 2017 r., II GSK 357/17; z 04 kwietnia 2014 r., II GSK 534/14; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, dalej jako CBOSA). Sąd stwierdza, że kryterium nr 17, jako kryterium wieloaspektowe, jest konkretne. Nazwa tego kryterium: "Wpływ projektu na poprawę warunków społeczno-ekonomicznych i na atrakcyjność inwestycyjną obszaru, na którym będzie realizowany (jaki będzie wpływ projektu na rozwiązanie problemów społecznych na danym obszarze, włącznie społeczne i walkę z ubóstwem, włączenie na rynek pracy, wpływ na rozwój przedsiębiorczości, poprawę wykształcenia mieszkańców, poprawę bezpieczeństwa na rewitalizowanym terenie, poprawę funkcjonalności ruchu kołowego i pieszego, rozwój e-kultury, przemysłów kreatywnych oraz przemysłów kultury, poprawę infrastruktury, etc.)". Definicja tego kryterium ("przede wszystkim zasady jego oceny") brzmi następująco: "Ocenie podlegać będzie, czy realizowany projekt w bezpośredni sposób będzie wpływał na przezwyciężenie problemów zdefiniowanych w ramach Programów Rewitalizacji zarządzanych przez sektor publiczny – czyli czy będzie przyczyniać się do osiągania wymiernych i trwałych korzyści społeczno-gospodarczych na danym obszarze, w tym będzie prowadził do poprawy warunków bytowych i jakości życia mieszkańców, ochrony zdrowia i zachowania zasobów oraz nadania nowych funkcji ekonomicznych i społecznych). Badane będzie czy: nastąpi wzrost liczby mieszkańców, zostaną stworzone nowe miejsca pracy, powstaną nowe podmioty gospodarcze lub instytucje kultury z nową ofertą usług lub atrakcji turystycznych przez co zwiększy się udział obywateli w kulturze (nastąpi poprawa dostępu do kultury) i zwiększy się potencjał turystyczny, nastąpi wzmocnienie funkcji edukacyjnych, nastąpi podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej obszaru, w tym poprawa infrastruktury oraz udostępnienie przestrzeni do działalności gospodarczej o charakterze usługowo-handlowym (z wykluczeniem obiektów wielkopowierzchniowych), w tym sprzedaży produktów lokalnych i regionalnych, nastąpi poprawa jakości życia mieszkańców m.in. poprzez poprawę funkcjonalności regionu, nastąpi stworzenie warunków na odejście od form opieki instytucjonalnej na rzecz opieki środowiskowej (nie wykluczając stacjonarnych form opieki). Ponadto w ocenie kryterium pod uwagę będzie brane, czy realizacja projektu zapobiega koncentracji przestrzennej zmarginalizowanych grup społecznych.". W proteście Gmina Jaraczewo skupiła się na wykazywaniu – jej zdaniem – błędnego stanowiska KOP, że projekt nie wpłynie na poprawę ochrony zdrowia, nie wpłynie na udostępnienie przestrzeni do działalności gospodarczej o charakterze usługowo - handlowym, w tym sprzedaży produktów lokalnych i regionalnych, nie powstaną nowe podmioty gospodarcze, a także, że projekt nie wpłynie na stworzenie warunków na odejście od form opieki instytucjonalnej na rzecz opieki środowiskowej. Skarżący w skardze kwestionuje wynik oceny w odniesieniu do elementów: poprawy ochrony zdrowia oraz udostępnienia przestrzeni do działalności gospodarczej o charakterze usługowo - handlowym, w tym sprzedaży produktów lokalnych i regionalnych, powstanie nowych podmiotów gospodarczych. Sąd podziela stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, że skoro poddziałanie jest ukierunkowane na wsparcie projektów infrastrukturalnych, to działania o takich charakterze powinny być premiowane. Sąd podkreśla, że stosując wysoki stopień ogólności można nadawać poszczególnym inwestycjom taką specyfikę, która może werbalnie odpowiadać rozmaitym kryteriom, zakłócając jednak ocenę podstawowego (dominującego) przeznaczenia inwestycji. Z tego powodu Sąd podziela pogląd zawarty także w odpowiedzi na skargę, że w kryterium nr 17 premiowane powinny być przede wszystkim konkretne działania polegające na budowie, rozbudowie lub modernizacji infrastruktury służącej realizacji podstawowych usług społecznych (administracyjnych, edukacyjnych, zdrowotnych, kultury, pomocy społecznej itp.), przy czym premiując np. przedsięwzięcia związane z ochroną zdrowia należałoby mieć na myśli przede wszystkim takie działania jak: remonty szpitali, budowa nowych oddziałów szpitalnych, modernizacje ośrodków zdrowia, itp. Natomiast działania, które opisuje skarżący we wniosku są działaniami głównie o charakterze rekreacyjnym, takimi jak: ścieżka zdrowia, ścieżka rowerowa czy też ogólnodostępne place ćwiczeń (tzw. siłownie zewnętrzne). Takie projekty wpływają na popularyzację aktywnego wypoczynku i zdrowego stylu życia, aktywizują ludzi w każdym wieku. Jednakże – w aspekcie omawianego kryterium - sposobu spędzania czasu wolnego nie należy utożsamiać z realną poprawą ochrony zdrowia, chociaż ten sposób odpoczynku taki skutek może osiągnąć. WSA wskazuje, że KO postąpiła prawidłowo, nie zgadzając się z protestem, w zakresie kryterium nr 17. Odnosząc się do udostępnienia przestrzeni do działalności gospodarczej o charakterze usługowo - handlowym, w tym sprzedaży produktów lokalnych i regionalnych, jak również do powstania nowych podmiotów gospodarczych, WSA wskazuje, że gmina nie wskazała, że w ramach projektu zostaną podjęte realne i konkretne działania, które bezpośrednio spowodują, że na obszarze rewitalizowanym powstaną nowe podmioty gospodarcze albo przedsiębiorstwa przeniosą się i ulokują swoje siedziby na terenie objętym rewitalizacją. Argument skargi, że rewitalizacja płyty rynku wpłynie pozytywnie na rozwój działalności gospodarczej – jest oczywisty, ale w odpowiedzi na skargę trafnie podkreślono ogólnikowość stanowiska gminy w tym zakresie. Takim argumentem, jak podniesiony w skardze, można wzmocnić każdą tego typu inwestycję. Skarga nie wprowadza jednak żadnych konkretnych danych i ogranicza się do konkluzji, że właściciele nieruchomości, mając poprawiony standard wokół kamienic, rozpoczną prowadzenie działalności gospodarczej. W projekcie nie uwzględniono konkretnych działań polegających na budowie, adaptacji, modernizacji obiektów służących lokalnej gospodarce czy też społeczności – co trafnie wytknięto w odpowiedzi na skargę. Brak jest wskazania wymiernych, konkretnych korzyści i chociażby szacunkowej liczby nowych podmiotów gospodarczych, które powstałyby w wyniku realizacji projektu. Odnośnie zarzutów skargi dotyczących kryterium nr 19 Sąd stwierdza, że gmina nie wskazała żadnych argumentów przemawiających za regionalnym charakterem inwestycji. Nazwa tego kryterium: "Oddziaływanie projektu: lokalne–1 pkt; regionalne–2 pkt". Definicja tego kryterium brzmi następująco: "Ocenie podlegać będzie zakres oddziaływania projektu lokalny, regionalny. Konieczne jest więc określenie wraz z uzasadnieniem zakresu obszaru oddziaływania projektu.". To oczywiste, że oddziaływanie regionalne oznacza oddziaływanie zarówno na większy obszar, jak i większą grupę mieszkańców, niż oddziaływanie lokalne. Nie musi to być oddziaływanie na całe województwo w jego granicach administracyjnych. Może to być także oddziaływanie na części dwóch lub więcej województw, co uzależnione będzie od cech i właściwości środowiska geograficznego. Zdaniem Sądu rewitalizacja obejmująca przebudowę rynku oraz zieleni w ciągu pomiędzy parkiem a rynkiem, rewitalizacja parku, budowa i rozbudowa instytucji gminnych z zasady będzie oddziaływała lokalnie tzn. służąc poprawie jakości życia mieszkańców danej gminy, ewentualnie jeszcze gmin ościennych. Nie sposób uznać, że zrealizowanie inwestycji skutkowałoby zwiększeniem potencjału choćby części regionu Wielkopolski. Sąd w pełni podziela więc argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę także i w tym zakresie. Gmina kwestionuje znaczenie terminu "regionalny" zaproponowane przez KO, ale poprzestaje na stwierdzeniu, że KOP, podchodząc w ten sposób do oceny projektów, w tym naborze nie powinno przyznać dwóch punktów w tym kryterium żadnemu ze złożonych projektów. Gdyby przyjąć, jak postuluje gmina, że nawet najmniejsze znamiona regionalnego oddziaływania obiektu stanowią podstawę do przyznania dwóch punktów w ramach tego kryterium, to kryterium nr 19 stałoby się wręcz zbędne. Przy dokonywaniu analizy tego kryterium należy wskazać na metody ustalenia oddziaływania takiego projektu. Do metod tych zaliczyć należy m.in. metodę statystyczną, a wskazującą jaka grupa podmiotów będzie beneficjentami takiego konkursu. Należy brać pod uwagę jaki rodzaj działań ten konkurs obejmuje (tj. rewitalizacji). Organ prawidłowo dokonał analizy 19 kryterium, opierając się na metodzie statystycznej i wskazując liczbę osób, które będą każdego dnia korzystały z danej, zrewitalizowanej przestrzeni. Dane stanowiące podstawę do dokonania takiej oceny – w aspekcie kryteriów oceny merytorycznej wskazanych w pkt 19 - dostarczała sama gmina. Uznając, że ocena projektu została dokonana w sposób prawidłowy i należycie uzasadniony Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło